1-FATVO
Boyligi shariat belgilab qo‘ygan ma’lum miqdorga, ya’ni nisobga yetgan musulmon kishi hijriy-qamariy bir yil o‘tishi bilan asliy hojatlaridan ortiqcha boyligining qirqdan bir qismini, ya’ni 2,5 foizini shar’an belgilangan joylarga berishi farzi ayndir. Nisob 85 gr oltin qiymatiga barobar mablag‘dir. Zakotni uzrsiz kechiktirib berish gunoh sanaladi. Zakotni ajratayotgan yoki berayotgan paytda niyat qilish shart. Demak, shu ajratgan yoki berayotgan narsam sadaqa yoki ehson emas, zakotdir, deb niyat qilinadi. Ammo yilning oxiriga kelib, shu bir yil mobaynida bergan sadaqalarimni zakot deb niyat qildim, desa, bu niyati o‘tmaydi. Butun boyligini sadaqa qilib yuborsa, niyat shart emas. Zakotga ham o‘taveradi.
«Olamgiriya», «Muxtasar».
2-FATVO
Faqir kishiga bergan qarzidan kechib yuborsa, o‘sha qarzda turgan boyligidan beradigan zakotidan qutuladi. Agar bir qismidan kechsa, o‘sha qismidan beradigan zakoti soqit bo‘ladi. Boy kishidagi qarzini unga hadya qilib yuborsa, uning zakoti soqit bo‘lmaydi.
«Olamgiriya», «Tabyin».
3-FATVO
Boy kishi faqir huzuriga borib falon odamga bergan qarzimni o‘zingga olgin, deb zakotni niyat qilsa, joizdir.
«Olamgiriya», «al-Bahrur-roiq».
4-FATVO
Miskinga pul berib, tilida hiba (hadya) yoki qarz deb aytib, dilida zakot deb niyat qilsa, zakotga o‘tadi.
«Olamgiriya», «al-Bahrur-roiq», «Qunya».
Ba’zan ayb o‘zimizdan o‘tsa-da, kechirim so‘rashga shoshilmaymiz. Xo‘sh, bizni borimizcha suygan, ardoqlagan insonlar bilan arzimas mayda-chuydalar, jilovlanmagan hissiyotlar va soxta g‘urur tufayli devorlar qurayotganimizda, aslida kim g‘olib bo‘ladi?..
Hayot bizga uzoq bir safardek tuyuladi, ammo u aslida juda qisqa. Bugun kimgadir zahringizni sochayotgan, jahl otiga minayotgan bo‘lsangiz, bir lahza to‘xtang... Ertaga o‘sha insonni bag‘ringizga bosish, ovozini eshitish imkoniyatidan butunlay mahrum bo‘lib qolishingiz mumkinligini o‘ylab ko‘ring.
Vaqt — shafqatsiz hakam. Yillar biz o‘ylagandan ham shiddat bilan uchib o‘tadi. Ko‘zni ochib yumguncha bolalarimiz ulg‘ayganini, sochlariga oq oralagan ota-onamizning yanada cho‘kib, keksayib qolganlarini sezmay qolamiz. Va bir kuni... atrofimizni faqat sovuq va sukunat qoplagandagina kech anglaymiz.
Gohida telefoningizga kelgan o‘sha oddiy xabar haqiqatan ham eng oxirgisi bo‘ladi. Gohida «keyin gaplashamiz» deya aytilgan so‘zdan so‘ng, o‘sha «keyin» hech qachon kelmaydi.
Yoningizdagi insonlarning tirikligida, nafas olib turganida qadriga yeting. Ko‘ksingizni to‘ldirib turgan soxta g‘ururni yengib, birinchi bo‘lib qadam tashlang: «Kel, urushmaylik, sen men uchun azizsan», deyishga kuch toping. Chunki bu dunyoda haq bo‘lib chiqishdan ko‘ra armonlarsiz, baxtli yashash muhimroqdir.
Akbarshoh RASULOV