Necha yillar oldin bir sher bo‘lgan ekan. U qarib hayvonlarni tutib yeya olmaydigan darajada kuchdan qolibdi. Ochlikdan qiynalib, oxiri bir hiyla o‘ylabdi. Hayvonlar shohi sher kasal bo‘ldi, deb jonivorlarga e’lon qilib, o‘zi bir g‘or ichiga borib yotibdi. Hayvonlar navbat bilan uni ko‘rgani kela boshlashibdi. Sher esa g‘orga kirgan hayvonlarni tutib yeya boshlabdi. Bu voqea tezda o‘rmonga tarqalibdi. Hayvonlar nima qilishni bilmay qolishibdi. Sherning ziyoratiga boray, deyishsa, borganlardan birortasining qaytganini ko‘rishmabdi, bormay, desa, sher tuzalib qaytsa, uning g‘azabidan qo‘rqishibdi. Shunda tulki: "Men borib gap nimada ekanini bilib kelaman", debdi va g‘orga qarab ketibdi. G‘or og‘ziga borib ichkariga mo‘ralabdi, qarasa, sherning qariganidan yurishga ham kuchi qolmabdi. Uni ko‘rgan sher: "Kel, ey tulki, oldimga kir, men bilan biroz suhbat qil", debdi. Tulki esa: "Shohim, jon deb kirardimu, lekin oyog‘im ostiga qarasam, hayvonlarning g‘orga kirgan izlarini ko‘ryapman, qaytib chiqqan izlarini esa ko‘rmayapman, shuning uchun meni ma’zur tutasiz", deb orqasiga burilib ketib qolibdi. Kelib hayvonlarga ko‘rganlarini aytib, ularni tinchlantiribdi.
Ey inson, bilginki, tirikchilik sherni ham tulki qiladi. Lekin tirikchilik uchun o‘ylagan rejang atrofingdagilarga ziyon yetkazmasligi lozim. Aks holda, sen ham sherning kuniga tushib qolishing mumkin.
Akbarshoh Rasulov
Islom dini adolat va halollik ustiga qurilgan. Jamiyatda adolat mezonlarini buzuvchi, insonlar haqqini poymol qiluvchi eng xatarli illatlardan biri bu — korrupsiya (fasod) va poraxo‘rlik (rishvat) dir.
Pora — La’natga , yurtni inkirozga olib boruvchi va odamlar orasidagi adovatga sabab bo‘luvchi amaldir.
Dinimizda birovning haqqini nohaq yo‘l bilan yeyish qat’iyan man etilgan. Pora berish va olish Allohning rahmatidan uzoqlashishga olib keladi.
Hadisi sharifda shunday deyiladi:
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رضي الله عنهما قَالَ: لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الرَّاشِيَ وَالْمُرْتَشِيَ.
Abdulloh ibn Amr roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam pora beruvchini ham, pora oluvchini ham la’natladilar" (Abu Dovud va Termiziy rivoyati)
La’nat — bu Allohning rahmatidan quvilish demakdir. Bu illat bilan shug‘ullanuvchi kimsa nafaqat dunyoda, balki oxiratda ham rasvolikka yuz tutadi.
Botil yo‘l bilan mol yeyishning haromligi
Korrupsiya orqali topilgan mablag‘ — harom luqmadir. Qur’oni karimda insonlar bir-birlarining mollarini nohaq o‘zlashtirishidan qaytarib shunday deyiladi:
وَلَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوا بِهَا إِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوا فَرِيقًا مِنْ أَمْوَالِ النَّاسِ بِالْإِثْمِ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ.
"Mollaringizni oralaringizda botil yo‘l bilan yemang. Va bilib turib odamlarning mollaridan bir qismini gunoh yo‘li bilan yeyishingiz uchun uni hukkamolarga (pora qilib) tutmang" (Baqara surasi, 188-oyat).
Davlat mulkiga xiyonat (G‘ulul)
Korrupsiyaning eng yomon ko‘rinishlaridan biri — bu mansabni suiiste’mol qilish va davlat (xalq) mulkini talon-toroj qilishdir. Bu islom huquqida «g‘ulul» deb ataladi.
Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam aytganlar:
مَنِ اسْتَعْمَلْنَاهُ عَلَى عَمَلٍ فَرَزَقْنَاهُ رِزْقًا فَمَا أَخَذَ بَعْدَ ذَلِكَ فَهُوَ غُلُولٌ
"Biz kimni bir ishga tayinlasak va unga maosh belgilasak, u o‘sha maoshdan tashqari nima olsa, bu xiyonat (g‘ulul)dir".
Poraxo‘rlikning jamiyatga yetkazadigan zararlari:
Adolatsizlik: Layoqatli insonlar qolib, poraxo‘rlar yuqoriga chiqadi, bu esa iqtidorlarning so‘nishiga olib keladi.
Barakaning uchishi: Harom aralashgan jamiyatda xotirjamlik, tinchlik va rizq barakasi bo‘lmaydi.
Zulm: Kambag‘al va haqdor insonlarning huquqlari puldorlar tomonidan poymol bo‘ladi.
Duoning ijobat bo‘lmasligi: Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam harom luqma yegan insonning duosi qabul bo‘lmasligi haqida ogohlantirganlar.
Xulosa
So‘nggi yillarda mamlakatimizda korrupsiyaning oldini olish, uning sabab va omillarini bartaraf etish hamda aholining huquqiy ongini yuksaltirish bo‘yicha keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda. Davlat organlari faoliyatida ochiqlik va shaffoflikni ta’minlash, raqamli texnologiyalarni joriy etish, davlat xizmatlarini soddalashtirish kabi chora-tadbirlar korrupsiya xavfini kamaytirishga xizmat qilmoqda.
Poraxo‘rlik faqat bir shaxs yoki tashkilotga emas, balki butun jamiyatga zarar keltiradi. U ishonch muhitini zaiflashtiradi, halol mehnat va adolat tamoyillariga putur yetkazadi. Shu bois har bir fuqaro korrupsiyaga qarshi murosasiz munosabatda bo‘lishi, qonunlarga rioya qilishi va jamiyatda halollik qadriyatlarini mustahkamlashga hissa qo‘shishi zarur.
Pora va korrupsiya nafaqat qonunbuzarlik, balki katta ma’naviy jinoyatdir. Musulmon kishi o‘z mehnati, halol kasbi va taqvosi bilan yashashi lozim. Zero, harom bilan to‘plangan boylik do‘zax oloviga otuvchi vositadir.
Poklik va halollik - iymon belgisi.
Saydullo Yaminov,
Mingbulok tumani “Mulla Nazar Oxun” jome masjidi noib imomi