Qur’oni Kariym nozil bo‘lganiga mana XIV asr bo‘libdiki, uning ma’naviy ozuqasi ko‘ngillarga hayot baxsh etmoqda. Alloh taolo Qur’oni Karimda vasfini keltirmagan biror jabha yo‘qki, kundalik hayotda kerak bo‘lmasa. Insonning ibtidosidan to intihosigacha shu buyuk kalom qamrab olgan. Har bir ish bulutsiz osmondagi yulduzlar kabi aniq va ravshan tushuntirilgan. Necha asrki shu dasturul amalni mahkam tutganlar muvaffaqiyat va sharafdadirlar. Ularning eng sharaflisi olamlar sarvari Muhammad mustafo sollallohu alayhi vasallamdirlar. Ularning xulqlari islom edi, ul Zot tirik Qur’on edilar. Har bir ishlarida Hikmat, har bir so‘zlarida ma’no bor edi.

Alloh taolo "Qalam" surasining to‘rtinchi oyatida: " Albatta, Siz buyuk xulq uzradirsiz!", deb marhamat kilgan. Hammamiz yaxshi bilamizki, har bir jamiyat oila deb atalgan poydevorlardan iboratdir. Xo‘sh, islom poydevorini qurishda buyuk xulq egasi-Janobimiz sollallohu alayhi vasallam qay yo‘lni tutganlar? Bu xonadon rahbarligini qay yo‘sinda olib borganlar?

Asvad roziyallohu anhudan rivoyat kilinadi: "Oisha roziyallohu anhodan: "Payg‘ambar alayhissalom o‘z ahllarining oldida nima qilar edilar?", deb so‘radim. "Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam o‘z ahllarining xizmatida bo‘lar edilar. Agar namoz hozir bo‘lsa namozga chiqardilar. Ul Zot kattazang kishi emas edilar. Balki ko‘pincha o‘z ishlarini o‘zlari bajarardilar", dedilar.

Umra roziyallohu anxudan rivoyat qilinadi: "Oisha roziyallohu anhodan: "Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam uylarida nima qilardilar?", deb so‘raldi. Oisha onamiz: "Rosululloh sollallohu alayhi vasallam odamlardan biri edilar. Kiyimlarini tozalar, qo‘ylarini sog‘ardilar", dedilar.

Rosululloh sollallohu alayhi vasallam shunday edilar. Qo‘l ostidagilarga yordam berishlik, ulardan foydalanishdan ko‘ra Sarvari olam sollallohu alayhi vasallamga mahbubroq edi. 

Ul Zot har bir zavjalariga alohida muomala qilar edilar. Har birining dunyoqarashi, yoshi, qiziqishlariga ahamiyat berardilar. 

Imom Ahmad va imom Abu Dovud Oisha onamiz roziyallohu anhodan keltirgan rivoyatda quyidagilar aytiladi: "Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam men bilan musobaqalashgan edilar. Men o‘zib ketdim. Bir muddatdan so‘ng mening vaznim og‘irlashganda yana men bilan musobaqalashib, mendan o‘zib ketdilar va:" Haligi bilan biru bir", dedilar.

Barchamizga ma’lumki, Oisha onamiz Rosululloh sollallohu alayhi vasallam bilan bir hovlida istiqomat qila boshlaganlarida to‘qqiz yo o‘n yoshlar atrofida bo‘lganlar. Rosululloh sollallohu alayhi vasallam Oisha onamizning yoshlariga mos sharoit yaratib berishga urinar, ularning darajalariga tushib muomala qilardilar. Yoshlari ulug‘ bo‘lishlariga qaramasdan Oisha onamiz bilan yugurish musobaqasini uyushtirar, Hayit bayrami munosabati bilan o‘tkazilgan tomoshalarni ko‘rishni istaganlarida ko‘tarib olib tomosha qildirar, Oisha roziyallohu anho bilan uynagani kelgan dugonalariga ijozat berardilar. 

Ular hech bir ayollarini yomon ko‘rmas, jerkib ularga ozor bermas edilar. Hattoki ular vafotlaridan so‘ng ham ularni yaxshilik va hurmat ila yodga olardilar.

Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilinadi: "Rosululloh sollallohu alayhi vasallamning Xadiyja zikr qilinsa, unga maqtov va xaqqiga istig‘for aytishdan zerikmaydigan odatlari bor edi. Bir kuni u zot uni yana eslab qoldilar. Mening rashkim kelib:" Alloh sizga o‘sha qari xotin o‘rniga boshqasini bergan", dedim. Bas, u zotning qattiq g‘azablanganlarini ko‘rdim. Hushim boshimdan uchib ketdi. Ichimda:" Allohim agar Rosulingni g‘azabini mendan ketkazsang, Endi hyech qachon uni yomon zikr qilmayman", dedim. Mening holimni ko‘rganlarida u Zot:" Nima deding?! Allohga qasamki, Alloh menga uning o‘rniga undan yaxshirog‘ini bermadi. Odamlar menga kufr keltirganlarida, u menga iymon keltirdi. Odamlar meni yolg‘onchi qilganlarida, u meni tasdiqladi. Odamlar mendan narsalarini berkitganda, u molini men uchun sarfladi. Alloh taolo menga boshqa ayollardan emas undan farzandlar berdi", dedilar.

Onalarimiz ichida eng birinchisi, islomga ilk bosh eggan ayol. Xadiyja roziyallohu anhoni Rosululloh sollallohu alayhi vasallam doim ehtirom bilan eslar, qattiq hurmat qilar va sevardilar. Ilk yelkadoshlari, ularni eng ko‘p qo‘llab-quvvatlagan sohibalari Rosululloh sollallohu alayhi vasallamning qalblaridan chukur joy egallagan edilar. Ana shunday buyuk hurmat Rosululloh sollallohu alayhi vasallamni umrlarining oxiriga qadar qalblarida yashadi. 

Rosululloh sollallohu alayhi vasallam ayollariga yumshoqlik bilan munosabatda bo‘lar va ularning g‘am chekmasligi uchun harakat qilardilar. 

Anas roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:" Sofiyaga Hafsaning uni "Yahudiyning qizi", degani yetdi. Bas u yig‘ladi. So‘ng u yig‘lab turganda oldiga Rosululloh sollallohu alayhi vasallam kirib qoldilar va:"Seni nima yig‘latdi?", dedilar. "Hafsa menga "Yahudiyning qizisan", deb aytdi", dedi. Shunda Nabiy sollallohu alayhi vasallam:" Sen nabiyning qizisan. Amaking ham nabiy, ering ham nabiy. U nima bilan sendan ortiq faxr qilar ekan?", dedilar. Keyin u Zot:" Allohdan qo‘rq, ey Hafsa!", dedilar.

Rosululloh sollallohu alayhi vasallamning qalblari tengi yo‘q qalb edi. Hyech bir inson xoh u ayol bo‘lsin, xoh erkak ul zotdan yomonlik ko‘rmagan edi. O‘z yaqinlariga yelkadosh bo‘lgan Rosulimiz sollallohu alayhi vasallamga bitmas-tuganmas salovotu durudlar bo‘lsin. Bizni shunday zotning ummati qilgan Alloh taologa hamdu sanolar bo‘lsin.

Nuriya Jumayeva