Sayt test holatida ishlamoqda!
19 Aprel, 2026   |   1 Zulqa`da, 1447

Toshkent shahri
Tong
04:13
Quyosh
05:38
Peshin
12:27
Asr
17:08
Shom
19:11
Xufton
20:29
Bismillah
19 Aprel, 2026, 1 Zulqa`da, 1447

Imom Muslim

22.07.2016   25112   25 min.
Imom Muslim

 Imom Abu Husayn Muslim ibn Hajjoj al-Qushayriy an-Nisoburiy hijriy 206 yili Nisoburda dunyoga keldilar. Nisbatlari Qushayriy bo‘lib, u Nisoburga qarashli qishloqdir.

  U zot hadis ilmida kitobi «Sahih» deb tan olingan 6 ta imomlarning biridirlar. Kitoblari «Sahih Muslim» Qur’oni karimdan keyingi o‘rinda turadigan kitoblardan biridir. Imomning hadis ilmidagi tutgan o‘rinlari va oliy martabalarga yetishlariga sabab sahih kitoblarida birorta ziyodalik ham, noqislik ham bo‘lmaganligi, bundan oldin ham, bundan keyin ham buning singari tartibdagi kitobni topilmasligidir. Imom Muslim hadis jamlash davrida uning nozik joylariga juda ham e’tibor bilan qaradilar. Hatto bir harf bo‘lsa ham o‘zgartirishdan saqlandilar. Bu zot hadislarni avvalidan oxirigacha uzilish va illatdan salomat, isnodlari ishonchli bo‘lsagina sahih kitoblariga kiritdilar. Imom Muslimning «Sahih»lari Imom Buxoriyning kitoblariga qaraganda ba’zi tomonlari afzalligini ulamolar qayd qilganlar.

 Imom Navaviy aytadilar: «Yerning ustida, osmonning ostida Muslimning kitoblaridan ko‘ra sahihroq kitob topilmaydi».

 Imom Muslim aytadilar: «Agar hadis ahllari 200 yil hadis yozsalar ham kuchlari mana shu «sahih»ni yozishlikka yetadi, xolos». Va yana aytadi: «Har bir yozgan kitobimni Abu Zar’ata ar-Roziyga ko‘rsatdim, agar u zot, mana bu hadis illatli, desalar tark qildim, agar, sahih, desalar kitobimga kiritdim».

 Imom Muslim ko‘plab kitoblarning muallifidirlar. Shulardan eng mashhurlari «Sahih Muslim» bo‘lib, mana shu kitob sababli ulug‘ martabaga va chiroyli maqtovlarga sazovor bo‘ldilar. Bundan tashqari, u zotning «Jomi’ al-Kabir alal abvob», «Kitobu musnadi al-Kabir ala asmoi rijol», «Kitobu Asmoi va kuna», «Kitobu ilal», «Kitobu tamyiz», «Kitobu hadis Amr ibn Shu’ayb», «Kitobu mashoyixi Molik», «Kitobu avhomul muhaddisiyn», «Kitobu man laysa lahu illa rovin vohid», «Kitobu tabaqati at-Tobe’iyn», «Kitobu muhozramiyn», «Kitobu mashoyixi as-Savriy» kitoblari ma’lum va mashhur.

 Bundan tashqari «Sahihi Muslim»ga bir necha muxtasar va sharhlar yozilgan.

 Imom Muslimning «Asmo ar rijol» nomli kitoblariga Abu Bakr Ahmad ibn Ali Isfahoniy sharh yozgan.

 Imom Muslimdan ana shu davrning katta imomlari, jamoatlar hadis rivoyat qilishdi. Ular Abu Hotim ar-Roziy, Muso ibn Horun, Ahmad ibn Saloma, Abu Iso at-Termiziy, Abu Bakr Huzaymiy, Yahyo ibn Sa’id, Abu Avona va boshqalardir.

 Imom Muslim (Alloh u kishini o‘z rahmatiga olgan bo‘lsin) 261 hijriy sana, yakshanba kuni, 55 yoshlarida bu olamdan ko‘z yumdilar. Dushanba kuni Nisoburda dafn etildilar.

 

Boshqa maqolalar
Maqolalar

Junub holatda tirnoq, soch va boshqa tuklarni olish joizmi?

15.04.2026   11971   1 min.
Junub holatda tirnoq, soch va boshqa tuklarni olish joizmi?

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Savol: Men junub holatida soch va shu kabilarni tozalab bo‘lmasligi haqida eshitganman. Lekin bir do‘stim, unday gap yo‘q, olsa bo‘laveradi, dedi. Aslida junub holatda soch, tirnoq va kindik osti tuklarini olsa bo‘ladimi yoki yo‘qmi?

Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Junublik holatida soch va tirnoq olish hamda badandagi ortiqcha tuklarni tozalash makruh hisoblanadi. Bu ishning makruhligiga faqihlarimiz, Alloh taolo ularni rahmatiga olsin, dalil o‘laroq “Sharhi shir’atil islom” kitobida kelgan quyidagi hadisni keltiradilar: “Kim g‘usl qilishdan oldin tuklarini olsa, har bir soch tolasi (qiyomat kuni) kelib: "Ey Robbim! Nima sababdan meni poklamay turib, olib tashlaganini undan so‘ra”, deydi. 

Imom G‘azzoliy rahimahulloh ham “Ihyo ulumiddin” kitobida tuk, tirnoq kabi tanadan nopok holda ajratilgan narsalar qiyomat kunida da’vo qilishi haqidagi rivoyatni keltirganlar. 
Fuqaholarimiz biror masalaga joiz yoki nojoiz deb hukm aytgan bo‘lsalar, albatta, ma’lum bir dalilga asoslanadilar. Shu sababli mo‘tabar kitoblarimizda kelgan gaplarga amal qilish eng to‘g‘ri yo‘l hisoblanadi. Vallohu a’lam.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi

Maqolalar