Bismillahir Rohmanir Rohiym
Cavol: Hajarul asvad ro‘parasida qo‘l qay shaklda ko‘tariladi. Odamlarda har xilini ko‘ramiz. Aslida qanday bo‘lishi kerak?
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Tavofni boshlashda Hajarul asvadni istilom qilish (o‘pish yo silash) sunnat hisoblanadi.
Istilom agar hech kimga va o‘ziga ham aziyat bermaydigan bo‘lsa, Hajarul asvadni o‘pish bilan bo‘ladi. Buning imkoni bo‘lmasa, qo‘li bilan ushlaydi va qo‘lini o‘padi. Bunga ham imkon bo‘lmasa, hassaga o‘xshash biror narsani Hajarul asvadni tekkizib, o‘shani o‘padi. Agar uning ham iloji bo‘lmasa, uzoqdan turib, ikki qo‘lini xuddi namozga takbir aytib qo‘l ko‘tarayotgandek ko‘tarib, bismillah, takbir (Allohu akbar), tahlil (Laa ilaha illalloh), hamd (Alhamdulillah) va Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot aytadi. Ba’zi ulamolar bundan keyin ikki kaftini o‘padi deyishgan.
“Irshodus soriy” kitobida istilomning sifati to‘liq aytilib, uzoqdan turib, istilom qilishni quyidagicha tushuntirilgan: “Hajarul asvadga yuzlanib, Allohu akbar deyish vaqtida ikki qo‘lini yelkasi yoki quloqlari barobariga ko‘taradi. Namozda ko‘targandek ko‘taradi. Ikki kaftini hajarul asvadga qaratadi”. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi
Saudiya Arabistonining nufuzli ommaviy axborot vositalarida O‘zbekistonda o‘tkazilgan I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumi va unda ilgari surilgan tashabbuslarga bag‘ishlangan tahliliy maqolalar e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Xususan, “Al-Watan” gazetasida I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumi shunchaki an’anaviy ilmiy uchrashuv emas, balki islom madaniyatining tiklanishiga xizmat qiluvchi keng ko‘lamli tarixiy loyiha sifatida keng yoritilgan. Materialda O‘zbekiston islom olamining eng muhim tarixiy beshiklaridan biri sifatida e’tirof etilgan.
“UNA” axborot agentligi O‘zbekiston yetakchisi Shavkat Mirziyoyev tomonidan diniy-ma’rifiy yo‘nalishda ilgari surilayotgan islohotlarga alohida to‘xtalib o‘tgan.
Xususan, mamlakatda boy ma’naviy-madaniy merosni qayta tiklash va o‘rganish davlat siyosati darajasiga ko‘tarilgani qayd etilgan. Forum doirasida Samarqandda qabul qilingan deklaratsiya va uning asosida taklif etilgan yangi ilmiy tashabbuslar hadisshunoslik va islom g‘oyalarini asrab-avaylashda muhim ahamiyat kasb etishi ta’kidlangan.
Saudiya OAVda O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi haqida ham ko‘plab ma’lumotlar keltirilgan. Ushbu markaz mamlakatning islom madaniyati, ilm-fani va ma’naviy merosini o‘rganish, saqlash hamda keng jamoatchilikka yetkazishga xizmat qiluvchi zamonaviy ilmiy-ma’rifiy muassasa ekani qayd etilgan.
Markaz ekspozitsiyalarida O‘zbekiston hududida yetishib chiqqan buyuk allomalarning hayoti va ilmiy merosi, nodir qo‘lyozmalar, qadimiy Qur’on nusxalari, arxeologik topilmalar, tarixiy hujjatlar, san’at asarlari hamda interaktiv multimedia namoyishlari o‘rin olgan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati