Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo‘lsin.
Payg‘ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo‘lsin.
الحَمْدُ للهِ الَّذِي جَعَلَ الْمَاءَ طَهُورًا
«Alhamdu lillahillaziy ja’alal ma'a tohuro» (Suvni pok qilgan Allohga hamd bo‘lsin), deydi.
Og‘iz chayqayotganida:
اللهُمَّ اسْقِنِي مِنْ حَوْضِ نَبِيِّكَ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَأْسًا لاَ أَظْمَأُ بَعْدَهُ أَبَدًا
«Allohummasqiniy min havzi nabiyyika sollallohu alayhi vasallama ka’san la azmau ba’dahu abada» (Ey Robbim, meni payg‘ambarning havzidagi suv bilan sug‘or, undan keyin hech ham chanqamayin), deyiladi.
Burun chayqayotganida:
اللهُمَّ لاَ تَحْرِمْنِي رَائِحَةَ نَعِيمِكَ وَجَنَّاتِكَ
«Allohumma la tahrimniy roihata na’iymika va jannatik» (Ey Robbim, ne’matlaring va jannatingning hididan meni mahrum qilma), deyiladi.
Yuzni yuvayotganida:
اللهُمَّ بَيِّضْ وَجْهِي يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَتَسْوَدُّ وُجُوهٌ
«Allohumma bayyiz vajhiy yavma tabyazzu vujuhun va tasvaddu vujuh» (Ey Robbim, yuzlar oq va qora bo‘ladigan kunda yuzimni oq qilgin), deyiladi.
Ikki qo‘l yuvilayotganida:
اللهُمَّ أَعْطِنِي كِتَابِي بِيَمِينِي، اللهُمَّ لاَ تُعْطِنِي كِتَابِي بِشِمَالِي
«Allohumma a’tiniy kitabiy biyamiyniy, Allohumma la tu’tiniy kitabiy bishimaliy» (Ey Robbim, nomai a’molimni o‘ng qo‘limdan ber, chap qo‘limdan berma), deyiladi.
Boshga mas'h tortilayotganida:
اللهمَّ حَرِّمْ شَعْرِي وَبَشَرِي عَلَى النَّارِ وَأَظِلَّنِي تَحْتَ عَرْشِكَ يَوْمَ لاَ ظِلَّ إِلاَّ ظِلُّكَ
«Allohumma harrim sha’riy va bashariy ’alan nari va azillaniy tahta ’arshika yavma la zilla illa zilluk» (Ey Robbim, sochimni va yuzimni do‘zaxga harom qil va meni soyalar bo‘lmaydigan kunda arshingni ostida soyalantir), deyiladi.
Ikki quloqqa mas'h tortilayotganida:
اللهُمَّ اجْعَلْنِي مِنَ الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ القَولَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ
«Allohummaj’alniy minallaziyna yastami’unal qovla fayattabi’una ahsanah» (Ey Robbim, so‘zlarni eshitib, ularning yaxshisiga ergashadiganlardan qil), deyiladi.
Ikki oyoq yuvilayotganida:
اللهُمَّ ثَبِّتْ قَدَمَيَّ عَلَى الصِّرَاطِ
«Allohumma sabbit qodamayya ’alas-sirot» (Ey Robbim, sirot ko‘prigida qadamimni sobit qil), deb o‘qiladi.
Imom Navaviyning «Al-Azkor» kitobidan
2026 yil 3 noyabr kuni O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi direktori Firdavs Abduxoliqov boshchiligidagi delegatsiya tarkibida Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom instituti rektori Uyg‘un G‘afurov O‘mon Sultonligida amaliy tashrif bilan bo‘ldi.
Tashrifda O‘zbekiston Respublikasining O‘mon Sultonligidagi Favqulodda va Muxtor Elchisi Abdusalom Xatamov, O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi vakillari hamda O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi vitse-prezidenti Bahrom Abduhalimov kabi rasmiy va ilmiy doiralar vakillari ishtirok etdi.
Tashrif doirasida delegatsiya O‘mon Sultonligi Milliy hujjatlar va arxivlar boshqarmasi raisi doktor Hamad bin Muhammad al-Zuvayyoniy bilan uchrashdi.
Muloqot davomida arxiv hujjatlarini restavratsiya qilish, saqlash, tizimlashtirish va raqamlashtirish sohasidagi zamonaviy texnologiyalar, ilg‘or tajribalar hamda ilmiy hamkorlik istiqbollari muhokama qilindi.
Shuningdek, O‘zbekiston va O‘mon o‘rtasidagi tarixiy, madaniy va ijtimoiy aloqalarni chuqur o‘rganishga qaratilgan qo‘shma xalqaro konferensiya o‘tkazish tashabbusi ilgari surildi. Unda ikki xalqning mushtarak tarixiy ildizlari, diniy-ma’naviy merosi, me’morchilik an’analari va tarixiy numizmatika sohasidagi aloqalarini ilmiy tadqiq etish masalalariga alohida e’tibor qaratildi.
Uchrashuvdan so‘ng delegatsiya a’zolari Milliy hujjatlar va arxivlar boshqarmasining ixtisoslashtirilgan bo‘linmalari faoliyati bilan tanishdilar. Xususan, tarixiy hujjatlarni zararsizlantirish, restavratsiya qilish va uzoq muddat saqlashga mo‘ljallangan zamonaviy laboratoriyalar, maxsus uskunalar hamda texnologik jarayonlar namoyish etildi.
Ayniqsa, tarixiy hujjatlarga zarar yetkazuvchi zamburug‘lar, bakteriyalar va hasharotlarga qarshi kurashish, arxiv materiallarini biologik omillardan himoya qilish bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlar delegatsiya a’zolarida katta qiziqish uyg‘otdi.
Mazkur tashrif O‘zbekiston va O‘mon o‘rtasidagi ilmiy-ma’rifiy aloqalarni mustahkamlash, boy tarixiy merosni o‘rganish va asrab-avaylash, shuningdek, xalqaro ilmiy hamkorlikni yangi bosqichga olib chiqishda muhim ahamiyat kasb etadi.
E’tiborlisi, mazkur tashrif va uchrashuvlar tafsiloti Qatarning Doha shahrida ingliz tilida chop etiladigan yetakchi «The Peninsula» gazetasida ham keng yoritildi. Nashrda O‘zbekiston va O‘mon o‘rtasidagi ilmiy-madaniy hamkorlik, qo‘lyozmalarni muhofaza qilish va mutaxassislar malakasini oshirish masalalari bilan bir qatorda, Prezident Shavkat Mirziyoyevning tarixiy-madaniy merosni asrab-avaylash hamda ma’rifiy tashabbuslarni rivojlantirish borasidagi sa’y-harakatlari alohida e’tirof etildi.
Toshkent islom instituti rektori Uyg‘un G‘afurovning ushbu tashrifdagi ishtiroki institutning xalqaro ilmiy-madaniy hamkorlik aloqalarini kengaytirish, ilmiy tajriba almashish va qo‘shma tadqiqotlar rivojiga hissa qo‘shish nuqtayi nazaridan ham ahamiyatlidir.
Toshkent islom instituti matbuot xizmati