Sayt test holatida ishlamoqda!
17 Sentabr, 2026   |   6 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:45
Quyosh
06:05
Peshin
12:18
Asr
16:40
Shom
18:33
Xufton
19:49
Bismillah
17 Sentabr, 2026, 6 Rabi`us soni, 1448
Maqolalar

Qur’on tilovati uchun til qanday poklanadi?

04.04.2025   15011   2 min.
Qur’on tilovati uchun til qanday poklanadi?

Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo‘lsin.
Payg‘ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo‘lsin.

Alloh taolo: «Qur’on o‘qigan chog‘ingda, Allohdan quvilgan shayton(sharri)dan panoh so‘ragin», degan (Nahl surasi, 98-oyat).

Ya’ni, avval «A’uzu billahi minash-shaytonir rojiym»ni aytib turib, keyin Qur’on qiroatini boshlagin, deyilmoqda.

«A’uzu billahi»ni aytish Qur’oni Karim tilovati uchun tilni poklaydi, kishini Allohning Kitobi bo‘lmish Qur’oni Karimni o‘qishga tayyorlaydi, shaytonning vasvasasidan saqlaydi, butun vujudi va shuurini Alloh tomon buradi.

Xuddi shu oyati karimadan ulamolarimiz Qur’on o‘qishni boshlamoqchi bo‘lgan har bir insonga «A’uzu billahi»ni aytish vojibligi hukmini chiqarganlar. Chunki Alloh shunga amr qilmoqda. Allohning amri har bir mo‘minga vojibdir. Uni qilmagan odam gunohkor bo‘ladi.

عَنْ أَبِي سَعِيدٍ t قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللهِ r إِذَا قَامَ إِلَى الصَّلَاةِ بِاللَّيْلِ كَبَّرَ ثُمَّ يَقُولُ: سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، وَتَبَارَكَ اسْمُكَ، وَتَعَالَى جَدُّكَ، وَلَا إِلَهَ غَيْرُكَ، ثُمَّ يَقُولُ: اللهُ أَكْبَرُ كَبِيرًا، ثُمَّ يَقُولُ: أَعُوذُ بِاللهِ السَّمِيعِ الْعَلِيمِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ مِنْ هَمْزِهِ وَنَفْثِهِ وَنَفْخِهِ. رَوَاهُ أَصْحَابُ السُّنَنِ.

Abu Sa’iyd roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:

«Rasululloh sollallohu alayhi vasallam kechasi namozga tursalar, takbir aytar edilar va so‘ngra:

«Subhanakallohumma va bihamdika va tabarokasmuka va ta’ala jadduka va laa ilaaha g‘oyruk», der edilar.

Keyin esa «Allohu akbaru kabiyro», undan keyin «A’uzu billahis-samiy’il a’liymi minash shaytonir rojiymi min hamzihi va nafsihi va nafxihi», der edilar».

«Sunan» egalari rivoyat qilganlar.

Sharh: Imom Termiziy «Ushbu hadis bu bobdagi eng mashhur hadisdir», deganlar.

Hanafiy va Hanbaliy mazhablari sanoga ushbu duoni o‘qishni ixtiyor qilganlar. Duoning ma’nosi:

«Allohim! Sening O‘zingni poklab yod etaman va Senga hamdu sano aytaman. Isming muborak bo‘ldi. Sha’ning oliy bo‘ldi. Sendan boshqa ma’bud yo‘q».

U zot so‘ngra:

«A’uzu billahis samiy’il a’liymi minash shaytonir rojiymi min hamzihi va nafsihi va nafxihi», deb turib, namoz qiroatini boshlar ekanlar.

«Hadis va hayot» kitobining 4-juzi
asosida tayyorlandi

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Madina shahri nima uchun “Toyyiba” deb ataladi?

17.09.2026   1052   1 min.
Madina shahri nima uchun “Toyyiba” deb ataladi?

Madina shahri Islom tarixida bir nechta nomlar bilan atalgan. Ulardan eng mashhurlaridan biri “Toyyiba”dir.

Islomdan oldin shahar Yasrib deb atalgan. Bu nom “ayblash” va “yomonlash” kabi ma’nolarni anglatadi.

Muhammad sollallohu alayhi vasallam shaharga hijrat qilganlarida, unga yangi nom berdilar. U zot alayhissalom shaharni “go‘zal” va “poklangan” ma’nosini anglatuvchi “Toyyiba” deb atadilar.

Shuningdek, Toyyibaga yaqin bo‘lgan va o‘xshash ma’noni anglatuvchi “Toba” nomi ham ushbu shahar uchun ishlatilgan.

Madinada topilgan VIII asrga oid qoyatosh yozuvida shahar Toyyiba nomi bilan atalgan. Bu esa ushbu nom Islomning ilk asrlaridanoq qo‘llanib kelinganini ko‘rsatadi.

Toyyiba bilan bir qatorda, shahar muayyan tarixiy jihatlarini aks ettiruvchi yana bir necha nomlar bilan ham tanilgan:

Nomi Ma’nosi
Madina Shahar
Madinatu Nabiy Payg‘ambar shahri
Madinai Munavvara Munavvar shahar
Dorul Hijra Hijrat diyori
 

Po‘latxon Kattayev,

Toshkent islom instituti katta o‘qituvchisi

Maqolalar