Sayt test holatida ishlamoqda!
08 Yanvar, 2026   |   19 Rajab, 1447

Toshkent shahri
Tong
06:24
Quyosh
07:49
Peshin
12:35
Asr
15:30
Shom
17:15
Xufton
18:33
Bismillah
08 Yanvar, 2026, 19 Rajab, 1447

Aqoid imomlari haqida ulamolarning fikri

03.10.2025   13904   2 min.
Aqoid imomlari haqida ulamolarning fikri

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam o‘zlarining muborak hadislarida «Bu ilmni keyingi kelgan odamlardan taqvodorlari ko‘tarib yuradilar, ular ilmni g‘uluvga ketuvchilarning o‘zgartirishidan, botilga chiqaruvchilarning dinni o‘ziniki qilib olishidan va johillarning ta’vilidan himoya qiladilar», deganlar. (Imom Bayhaqiy rivoyati).

Imom Moturidiy va Imom Ash’ariy rahimahulloh ham musulmonlar e’tiqodiga turli xil yot g‘oyalarni kirib kelishini oldini olgan va ilmni johillarning ta’vilidan himoya qilgan olimlardan edi. Shu sababli ulamolar tomonidan Imom Moturidiy rahimahullohni «Imamul huda», «Musahhihu aqoidi ahli sunna» deb atalgan va e’tirof qilingan. Barcha ulamolar u zot haqida iliq fikrlarni bildirishgan. Jumladan, Imom Kafaviy rahimahulloh «A’lamul axyor» kitobida Imom Moturidiy haqida shunday yozadi: «Moturidiy rahimahulloh mutakallimlarning imomi, musulmonlarning aqidasini to‘g‘rilovchisidir. Alloh u kishiga sirotul mustaqim, ya’ni to‘g‘ri yo‘lni nasib qilish ila nusrat berdi va u kishi din nusrati yo‘lida yurdi. Buyuk kitoblarni tasnif etdi va botil e’tiqod sohiblariga raddiya berdi».

Ibn Hajar Haytamiy rahimahulloh «Zavojir an iqtirofil kaboir» kitoblarida Imom Moturidiy haqida quyidagi fikrlarni bildirgan:

«Ahli Sunna e’tiqodi deganda Imom Abul Hasan Ash’ariy va Abu Mansur Moturidiy rahimahumullohning e’tiqodlari nazarda tutiladi». Shayx Hasan ibn Abu Azuba rahimahulloh inson qaysi olimga ergashsa Ahli sunna toifasiga kirishini bayon qilib shunday degan: «Shuni bilki, Ahli sunna val jamoa e’tiqodining majmuasi ikki qutbning so‘zidir. Bu ikki qutb: Imom Abul Hasan Ash’ariy va Imom Abu Mansur Moturidiydir. Bu ikki imomning qay biriga ergashsang, hidoyatga erishib buzuq e’tiqod va toyilishdan salomat qolasan».

Yuqoridagi e’tiroflardan ko‘rinib turibdiki ahli sunna val jamoa e’tiqodi asoschisi bo‘lmish ikki qutb imomi Imom Moturidiy va Imom Ashariylar tuzgan aqida manhajlari albatta eng to‘g‘ri manhaj hissoblanadi.

Sharifxon Payzullayev,

Namangan shahri "Homiddin qori" jome masjidi imom-noibi

Manba: @Softalimotlar

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Xushxabar: Muftiy hazrat Podshoh Salmon nomidagi hadis akademiyasiga a’zo bo‘ldilar

08.01.2026   2370   2 min.
Xushxabar: Muftiy hazrat Podshoh Salmon nomidagi hadis akademiyasiga a’zo bo‘ldilar

O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari 2026 yil 5 yanvar kuni Saudiya Arabistoni Podshohi Salmon ibn Abdulaziz Ol Saud nomidagi Hadisi sharif akademiyasi Ilmiy Kengashiga  a’zo bo‘ldilar.

Bu quvonchli voqea Yangi O‘zbekistonda davlatimiz Rahbari tashabbuslari bilan amalga oshirilayotgan diniy-ma’rifiy sohadagi islohotlarning xalqaro darajadagi yuksak e’tirofi bo‘lib, Muftiy hazratlarining din rivoji, ummat saodati va xalqlar hamjihatligi yo‘lidagi xizmatlariga berilgan yuksak bahodir.

Zero, Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Imom Dorimiy kabi yirik hadis ilmi olimlari – buyuk muhaddislar zaminidagi ulamoning Islom olamidagi eng nufuzli muassasa hisoblangan Hadisi sharif akademiyasi a’zoligiga qabul qilinishi haqli e’tirofdir. Yurtimizda amalga oshirilayotgan xayrli ishlar natijasida, kelgusida yana buxoriylar, termiziylar yetishib chiqadi, insha Alloh.

Ushbu xalqaro akademiya Muftiy hazratlari a’zo bo‘lgan oltinchi xalqaro tashkilot bo‘lib, bundan avval  (https://www.forumforpeace.net/ar/home)Abu Dabi tinchlik forumi (BAA, 2023 y.), Xalqaro musulmon ulamolari kengashi (https://t.me/muslimuzportal/34021) (Qatar, 2023 y.), Musulmon donishmandlar kengashi (https://t.me/muslimuzportal/36463) (BAA, 2024 y.), Islomiy fiqh akademiyasi (https://t.me/muslimuzportal/37344) (Saudiya Arabistoni, 2024 y.) va Islom olami uyushmasi (https://t.me/muslimuzportal/37365) (Saudiya Arabistoni, 2024 y.) a’zoligiga qabul qilingan edilar.    

Ma’lumot o‘rnida aytish mumkinki, akademiya hadislarni jamlash, tasniflash, tadqiq etish, nashr qilish va mazkur yo‘nalishlarda o‘quv dasturlari va kadrlar tayyorlash, anjumanlar, musobaqalar o‘tkazish, zamonaviy texnologiyalardan foydalanish, xalqaro hamkorlik qilishga e’tibor qaratadi. Shuningdek, tashkilot dinda chuqur ketish, mutaassiblik kabilardan qaytaradi va mo‘tadillikka targ‘ib etadi.

Akademiya 2017 yilda Podshoh Salmon farmoni bilan tashkil etilgan bo‘lib, qarorgohi Madina shahrida joylashgan. Mazkur akademiya va uning huzuridagi Ilmiy Kengashga Saudiya Arabistoni yirik Ulamolar Hay’ati a’zosi Shayx Muhammad ibn Hasan Oli Shayx  rahbarlik qiladi.

Qayd etish kerakki, Muftiy hazratlarining ushbu nufuzli tashkilotga a’zo bo‘lishlari Alloh taoloning irodasi bilan 35 yildan ziyod vaqt mobaynida Islom dini ma’rifatini keng yoyish va mo‘min-musulmonlar ehtiyojini ta’minlashdagi mehnatlari samarasidir. Faoliyatlariga oid batafsil ma’lumot bilan quyidagi havola (https://muslim.uz/oz/e/post/44277-xalq-saodati-vatan-ravnaqi-va-din-rivoji-yo-lidagi-xizmatlar-mukofoti-2) orqali tanishish mumkin.

Muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlariga Hadisi sharif akademiyasidagi faoliyatlarida Alloh taolodan kuch-quvvat va muvaffaqiyatlar tilaymiz.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati

 

Dunyo yangiliklari