Diniy idoradagi “Usmon Mus'hafi” tarixini bilasizmi?
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1989 yildagi qaroriga binoan “Usmon Mus'hafi” O‘zbekiston musulmonlari idorasiga berilgan. Shundan buyon “Usmon Mus'hafi” Diniy idora kutubxona muzeyi – “Muyi Muborak” madrasasida saqlanib kelinmoqda. 2007 yilda hukumatimiz tomonidan "Mo‘yi Muborak" madrasasi qaytadan zamonaviy qilib to‘liq ta’mirlandi.
Varaqlar o‘lchami: 53x68 sm.
Varaqlar soni: 338 varaq.
Matnlar o‘lchami turlicha: 33x39; 36x46; 38x46.
Ma’lumot o‘rnida “Usmon Mushafi” (dunyoda “Toshkent Qur’oni” nomi bilan tanilgan) dunyo sivilizatsiyasi tarixidagi eng nodir manba. Muborak Qur’oni karim uchinchi halifa hazrati Usmon ibn Affon (tax. 575-656 y.) (r.a.) buyruqlariga asosan VII asrda (644-648 yy.) kiyik terisiga Hijoz xatida yozilgan va muqovalangan.
“Toshkent Qur’oni” – “Hazrati Imom” majmuasi tarkibiga kiruvchi “Mo‘yi Muborak” madrasasi O‘zbekiston musulmonlari idorasi kutubxonasi muzeyida saqlanadi.
Islom tarixidan ma’lumki, Payg‘ambarimiz Muhammad (s.a.v.)ning vahiy ko‘chiruvchi kotiblari Zayd ibn Sobit (615-665 y.) boshchiliklaridagi sahobalar tomonidan 6 dona Qur’on nusxasi ko‘chirilgan.
Ushbu Mus'haf 338 varaqdan iborat. Har bir sahifa hajmi 53x68 sm.ni tashkil etadi. Halifa Usmon (r.a.) aynan shu Qur’onni o‘qib o‘tirganlarida shahid bo‘lganlar. U kishining muborak qon izlari Baqara surasining 137 - ( فسيكفيكهم الله و هو السميع العليم...) oyatida saqlanib qolgan.
Hijoz xati bitilgan matn harakat va nuqtalardan holi, kiyik terisiga yozilgan, harflar qirrali emas, “alif”larning uchi o‘ngga sezilarli darajada burilgan.
“Usmon Mus'hafi” 1997 yil Xalqaro YUNЕSKO tashkilotining “Memory of the World” (Dunyo Xotirasi) ro‘yxatiga kiritilgan. Bu haqda 28.08.2000 yilda maxsus sertifikat berilgan.
“Usmon Mus'hafi” buyuk bobomiz Amir Temur hazratlari tomonidan XIV asrda Iroqdan Samarqandga olib kelingan. Mus'haf uzoq yillar Samarqanddagi "Nodir Devonbegi" madrasasida saqlangan. Chor Rossiyasi tomonidan O‘rta Osiyo bosib olingandan so‘ng, Turkiston General-gubernatori Fon-Kaufman 1869 yilda Mus'hafni Sankt-Peterburgga berib yuborgan. 1905 yilda Sankt-Peterburgda 50 dona nusxa ko‘chirilgan. 1917 yilda Rossiyadagi o‘zgarishlardan so‘ng Usmon Mus'hafi Toshkent va Sirdaryo ulamolari talabiga muvofiq dastlab 1923 yilda Ufaga, so‘ng "Mus'hafi Usmon"ni O‘zbekistonga qaytarib berish to‘g‘risidagi maxsus dekretga asosan 1924 yilda Toshkentga qaytarib olib kelingan va O‘zbekiston davlat tarixi muzeyida saqlangan. 1989 yili Vazirlar Mahkamasi qaroriga binoan O‘zbekiston musulmonlari idorasiga taqdim etilgan.
Kamoliddin Mahkamov,
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Kutubxona bo‘limi boshlig‘i
Millat ma’naviyati va din sofligi yo‘lidagi muhim vazifalar belgilab olindi
O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari Namangan viloyatiga safarlari davomida vakillikning yangi binosida tuman-shahar bosh imom-xatiblari ishtirokida yig‘ilish o‘tkazildi.
Muftiy hazratlari yurtimizda davlatimiz Rahbari tashabbuslari bilan diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan islohotlar, yangilanishlar hamda soha xodimlari oldida turgan muhim vazifalar haqida so‘z yuritar ekan, imom-xatiblarning din peshvosi sifatidagi ish faoliyatlarini jadallashtirishlari zarurligini ta’kidladilar.
Shuningdek, soha xodimlarini moddiy-ma’naviy qo‘llab-quvvatlash, imomlarning ilmiy salohiyatini oshirish va xorijda kasb-mahoratini yuksaltirish borasidagi ishlar alohida e’tirof etildi.
Tahliliy majlisda joriy yilning birinchi yarmida viloyat imom-xatiblari tomonidan amalga oshirilgan ishlar sarhisob qilindi. Xususan, 40 mingta ma’rifiy tadbir, OAVlarda 9 mingta chiqishlar qilinib, 5 500 nafar fuqaroning murojaati hal etilgani, 5 300 ta migrant oilalari bilan muloqot qilingani hamda ehtiyojmand oilalarga 5 mlrd so‘m, madrasalarga esa 800 mln so‘mlik xayriya yordamlari ko‘rsatilgani yuqori baholandi.
Yig‘ilishda Mustaqilligimizning 35 yilligi oldidan hamda "Mahallada obodlik va mehr-saxovat oyligi" doirasida masjidlarni obodonlashtirish, tozalik va texnik xavfsizlik choralarini ko‘rish bo‘yicha topshiriqlar berildi. Shu bilan birga, Fatvo markazi faoliyati, o‘z ustida ishlash, imom-xatiblar faoliyatini raqamlashtirish hamda muftiy.uz mobil ilovasi imkoniyatlaridan samarali foydalanish ta’kidlandi.
Muftiy hazratlari so‘zlari nihoyasida har bir bosh imom-xatib o‘z hududida faoliyat yuritayotgan din peshvolarining faoliyatlarini tahliliy o‘rganib, mas’uliyat, sadoqat, fidoiylik va tashabbuskorlik bilan xizmat qilishlarini ta’minlashi lozimligi aytildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
