
23 mart kuni musulmonlarning muqaddas Ramazon oyi boshlanadi. Tong otishidan quyosh botishigacha bo'lgan ro'za yashash manziliga qarab 12 dan 18 soatgacha davom etadi. Islom arkonlariga ko'ra, ro'zador kishi kunduzi ovqatlanish, ichish, chekish va jinsiy yaqinlikdan saqlanishi lozim.
Nega Ramazon har yili har xil kunda boshlanadi?
Har yili Ramazon avvalgiga qaraganda 10-12 kun oldin boshlanadi. Chunki Islom taqvimi hijriy qamariy taqvimga asoslangan va oylar 29 yoki 30 kundan iborat. Bu yil Makkada ro'zaning birinchi kuni 23 mart, payshanba kuni bo'ladi.
Qamariy yil quyosh yilidan 11 kunga qisqa bo'lgani uchun Ramazon oyi 2030 yilda ikki marta, avvaliga 5 yanvarda, keyin esa 25 dekabrda boshlanadi.

Keyingi safar Ramazon 33 yildan keyin, 2056 yilda 23 martda boshlanadi.
Dunyo bo'ylab ro'za tutish vaqtlari
Ro'za tutish soatlarining miqdori butun dunyo bo'ylab farq qiladi.
Chili yoki Yangi Zelandiya kabi dunyoning eng janubiy mamlakatlarida yashovchi musulmonlar bu yil o'rtacha 12 soat, Islandiya yoki Grenlandiya kabi shimoliy mamlakatlarda yashovchilar esa 17 soatdan ortiq ro'za tutishadi.

Shimoliy yarimsharda yashovchi musulmonlar uchun bu yil ro'za tutish soatlari biroz qisqaradi va 2031 yilgacha, ya'ni Ramazon eng qisqa kunni qamrab olgunga qadar kamayib boradi. Ekvatordan janubda yashovchi musulmonlar uchun esa buning aksi bo'ladi.
20 apreldan 22 avgustgacha quyosh botmaydigan Norvegiyaning Longyir kabi shimoliy shaharlarda Makka, Saudiya Arabistoni yoki eng yaqin musulmon mamlakati vaqti bo'yicha ro'za tutiladi.
Quyida dunyo shaharlarida ro'za tutish soatlarining o'rtacha miqdori keltirilgan. Haqiqiy miqdori hisoblash usullariga qarab o'zgarib turadi.

Qaysi shaharlarda ro'za tutish vaqti eng uzun?
– Nuuk, Grenlandiya: 17 soat
– Reykyavik, Islandiya: 17 soat
– Helsinki, Finlyandiya: 17 soat
– Stokholm, Shvetsiya: 17 soat
– Glazgo, Shotlandiya: 17 soat
– Amsterdam, Niderlandiya: 16 soat
– Varshava, Polsha: 16 soat
– London, Buyuk Britaniya: 16 soat
– Ostona, Qozog'iston: 16 soat
– Bryussel, Bel'giya: 16 soat
– Parij, Frantsiya: 15 soat
– Tsyurix, Shveytsariya: 15 soat
– Buxarest, Ruminiya: 15 soat
- Ottava, Kanada: 15 soat
– Sofiya, Bolgariya: 15 soat
– Rim, Italiya: 15 soat
– Madrid, Ispaniya: 15 soat
– Sarayevo, Bosniya va Gertsegovina: 15 soat
– Lissabon, Portugaliya: 14 soat
– Afina, Gretsiya: 14 soat
– Pekin, Hitoy: 14 soat
– Vashington, AQSh: 14 soat
– Pxenyan, Shimoliy Koreya: 14 soat
– Anqara, Turkiya: 14 soat
– Rabot, Marokash: 14 soat
– Tokio, Yaponiya: 14 soat
– Islomobod, Pokiston: 14 soat
– Kobul, Afg'oniston: 14 soat
– Tehron, Eron: 14 soat
– Bag'dod, Iroq: 14 soat
– Bayrut, Livan: 14 soat
– Damashq, Suriya: 14 soat
– Qohira, Misr: 14 soat
– Quddus: 14 soat
– Kuvayt, Kuvayt: 14 soat
– G'azo, Falastin: 14 soat
– Dehli, Hindiston: 14 soat
– Honkong: 14 soat
– Dakka, Bangladesh: 14 soat
– Maskat, Ummon: 14 soat
– Ar-Riyoz, Saudiya Arabistoni: 14 soat
– Doha, Qatar: 14 soat
– Dubay, BAA: 14 soat
– Adan, Yaman: 14 soat
– Addis-Abeba, Efiopiya: 13 soat
– Dakar, Senegal: 13 soat
– Abuja, Nigeriya: 13 soat
– Kolombo, Shri-Lanka: 13 soat
– Bangkok, Tailand: 13 soat
– Hartum, Sudan: 13 soat
– Kuala-Lumpur, Malayziya: 13 soat
– Singapur: 13 soat
– Nayrobi, Keniya: 13 soat
– Luanda, Angola: 13 soat
– Jakarta, Indoneziya: 13 soat
– Brazilia, Braziliya: 13 soat
– Harare, Zimbabve: 13 soat
– Yohannesburg, Janubiy Afrika: 13 soat

– Buenos-Ayres, Argentina: 12 soat
– Syudad del Este, Paragvay: 12 soat
– Keyptaun, Janubiy Afrika: 12 soat
– Montevideo, Urugvay: 12 soat
– Kanberra, Avstraliya: 12 soat
– Puerto Mont, Chili: 12 soat
– Krayscherch, Yangi Zelandiya: 12 soat
O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari boshchiligidagi delegatsiya Rossiya Federatsiyasida ikki yuzdan ziyod vatandoshimiz bilan uchrashuv o‘tkazdi.
Tadbirda so‘zga chiqqan Muftiy hazratlari yurtimizda diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan tarixiy yangilanishlar, xususan, so‘nggi yillarda 150 dan ortiq yangi masjidlar ochilgani, Qur’on kurslari soni oshib, faoliyati kengaygani, Haj kvotalari soni ortayotgani, Umra ziyoratiga cheklovlar olib tashlangani kabi raqamli misollarni keltirib o‘tdilar.
Islom sivilizatsiyasi markazi va Imom Buxoriy majmuasi kabi ulug‘vor loyihalar inson qadrini yuksaltirish yo‘lidagi islohotlarning amaliy ifodasi ekanini qayd etdilar.
Vatandoshlarga bugungi murakkab davrda ogoh bo‘lish, fitna va shubhali axborotlarga aldanmaslik, halol mehnat qilib, yashab turgan joyining qonun-qoidalariga rioya etish kabilar ham eslatib o‘tildi.
Diniy masalalardagi savol va tushunchalar borasida esa O‘zbekiston musulmonlari idorasining Koll-markazi (+998781503344), Telegram (@fatvo_call_1, @fatvo_call_2), WhatsApp (+998917806633) yoki fatvo.uz sayti orqali ishonchli javob olish mumkinligi aytildi.
Shuningdek, Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari ota-ona va oila oldidagi mas’uliyat borasida alohida to‘xtalib, ota-onaning duolarini olib turish, ahli oilasi va yaqinlaridan tez-tez xabardor bo‘lishga chaqirdilar.
Qizg‘in muloqotda hamyurtlarimiz bilan turli masalalarda savol-javoblar bo‘lib o‘tdi. Ular tomonidan Davlatimiz tomonidan o‘zga yurtlarda yurgan vatandoshlarimizga katta e’tibor qaratilayotgani yuksak baholandi.
Vatanga qaytib kelgan migrantlarni ish bilan ta’minlash bo‘yicha ham tizimli choralar ko‘rilayotgani, yurtimiz diniy soha vakillarining xorijiy safarlarga yuborilishi ana shunday g‘amxo‘rlikning amaliy ifodasi ekani e’tirof etildi.
Yakunda ilm va rizq talabida yurgan barcha hamyurtlarimizga Haq taolodan sihat-salomatlik, omonlik va muvaffaqiyatlar tilab duo qilindi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati