QUR’ONI KARIMDA TAVAKKUL QILISHNING FAZLI

Qur’oni karimni tavakkul qilishga undashi, uning ahlini madh etishi hamda dunyo va oxiratda foydasi, fazlini bayon qilishi xayratlanarli narsa emas.

ALLOH TAOLO RASULULLOH SOLLALLOHU ALAYHI VASALLAMNI TAVAKKUL QILISHGA BUYURDI

Alloh taolo Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga tavakkul qilishga Qur’oni karimning to‘qqiz oyatida buyurgan.

Makkiy oyatlarda:

1. Va barhayot, o‘lmaydigan Zotga tavakkul qil hamda Uni hamdu sano ila poklab yod et[1].
2. Bas, Unga ibodat qil va Ungagina tavakkul qil[2].
3. Va aziz va mehribon zotga tavakkul qil. Seni qoim bo‘lganingda ko‘radigan. Va sajda qilguvchilar ichida harakatlanishingni (ko‘radigan) zotga. Albatta, Uning O‘zi o‘ta eshitguvchi va o‘ta bilguvchi zotdir[3].
4. Bas, sen Allohga tavakkul qil. Albatta, sen ochiq-oydin haqdadirsan.[4]

Madaniy oyatlarda:

5. Bas, ularni afv et. Ularga istig‘for ayt va ular bilan ishlarda mashvarat qil. Azmu qaror qilganingdan so‘ng Allohga tavakkul qil. Albatta, Alloh tavakkul qiluvchilarni sevadir.[5]

6. Ular, itoat, derlar. Huzuringdan chiqqach esa, bir toifalari aytganingdan boshqaga xufyona til biriktiradilar. Alloh xufyona til biriktirgan narsalarini yozib qo‘yadi. Bas, ulardan yuz o‘gir va Allohga tavakkul qil. Vakillikka Allohning O‘zi kifoya qilur.[6]

7. Agar ular tinchlikka moyil bo‘lsalar, sen ham moyil bo‘l. Va Allohga tavakkul qil. Albatta, U eshitguvchi va bilguvchi zotdir.[7]

8. Va faqat Allohga tavakkul qil. Vakillikka Alloh kofiydir.[8]

9. Kofir va munofiqlarga itoat etma. Ularning ozorlariga parvo qilma. Allohga tavakkul qil. Vakil bo‘lishga Allohning O‘zi kifoyadir[9].

Shuningdek, Rasuli akram sollallohu alayhi vasallamning tavakkul qilishlariga farmon “vakil tut” ko‘rinishida ham kelgan:

﴿رَبُّ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ فَاتَّخِذْهُ وَكِيلًا﴾

“U mashriqu mag‘ribning Robbisidir. Undan o‘zga ibodatga sazovor iloh yo‘q. Bas, Uni o‘zingga vakil tut”[10].

Qur’ondagi ushbu oyatlar ne’mat egalarini kazzoblarga yo‘liqqanda Allohga tavakkul qilish bilan yordam so‘rashga, aytgan so‘zlariga sabr qilishga va ularni go‘zal tark qilishga undaydi.

Alloh taolo Rasuli akram sollallohu alayhi vasallamga tavakkul qilishlarini e’lon qilishga ham bir necha marta buyurgan:

﴿فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِيَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ﴾

«Bas, yuz o‘girib ketsalar, sen: “Menga Allohning O‘zi yetarli. Undan o‘zga ibodatga sazovor zot yo‘q, Unga tavakkul qildim, U ulug‘ arshning Robbisidir”, degin»[11].

Ma’lumki, Rasuli akram sollallohu alayhi vasallamga buyurilgan ushbu ishlarning hammasi mukallaf (voyaga yetgan, aqli raso) bo‘lgan ummatning barchasiga ta’luqlidir. Biz buni faqatgina xos insonlarga demaymiz, xuddiki:

﴿وَأَقِمِ الصَّلَاةَ طَرَفَيِ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنَ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ ذَلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ﴾

“Kunduzning ikki tarafida va kechaning bir bo‘lagida namozni to‘kis ado qil! Albatta, yaxshiliklar yomonliklarni ketkazadi. Bu esa, eslovchilarga eslatmadir”[12] oyatini xos insonlarga demaganimizdek. Rasuli akram sollallohu alayhi vasallamga buyurilgan tavakkul barcha ummat uchundir.