Yugurish jismoniy mashqlarning qiroli bo‘lib, eng qadimiy sport turlaridan biri hisoblanadi.
Manbalarda keltirilishicha, sahobalar o‘zaro yugurish musobaqasini o‘tkazishar va Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallambuni kuzatib turardilar. Hadisi shariflarda Salama ibn Akva’ roziyallohu anhu chopag‘on bo‘lganlari va Nabiy sollallohu alayhi vasallam Hudaybiyadan Madinaga qaytayotganlarida sahobalar yugurishda o‘zaro musobaqalashishganda barchadan o‘zib ketganlari rivoyat qilingan.
Umar ibn Xattob roziyallohu anhuning mavlolari Zakvon tez yugirishi bilan mashhur bo‘lgan. U kishi Makka bilan Madina o‘rtasidagi – taqriban 500 kilometr – yo‘lni bir kecha kunduzda bosib o‘tgan.
Nabiy sollallohu alayhi vasallam hatto o‘zlari ham ahllari bilan yugurishda musobaqalashganlar. Oisha roziyallohu anho aytadilar: “Nabiy sollallohu alayhi vasallam men bilan (yugurishib) musobaqalashgan edilar. Men u zotdan o‘zib ketdim. Biroz vaqtdan keyin go‘shtim ortgandi, ya’ni, semirib qolgandim yana musobaqalashdik. U zot mendan o‘zib ketdilar. Shunda u zot: “Bunisi unisi bilan teng”, dedilar (Imom Nasoiy rivoyati).
Mazkur hadis musulmon kishi o‘z ahllari bilan o‘zaro musobaqalashishi, mahram erkak va ayollar nomahramlar ko‘zi tushmaydigan joyda jismoniy mashqlarni bajarishi joizligiga dalildir. Shuningdek, bu kabi musobaqalar kishining viqori, obro‘si, fazilatiga hech qanday ta’sir etmaydi. Hamda musobaqalashuvchilarning o‘rtalaridagi yoshning tafovuti o‘zaro bellashuvga monelik qilmaydi. Zero, hadisi sharifda keltirilganidek, o‘sha paytda Nabiy sollallohu alayhi vasallam yoshlari ellikdan o‘tgan, Oisha roziyallohu anho esa yosh qiz bo‘lganlar.
Har bir oilada ayniqsa, yoshlar o‘rtasida bu kabi musobaqalarni tashkil etish oilaviy muhitning mustahkamlanishi va jamiyatda sog‘lom avlod tarbiyasida muhim ahamiyatga ega.
Muhammad Zarif Muhammad Olim o‘g‘lining
"Islomda salomatlik" kitobidan olindi
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Alloh taolo Qur’oni karimda bunday marhamat qiladi:
﴿اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكَاةٍ فِيهَا مِصْبَاحٌ الْمِصْبَاحُ فِي زُجَاجَةٍ الزُّجَاجَةُ كَأَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبَارَكَةٍ زَيْتُونَةٍ لَا شَرْقِيَّةٍ وَلَا غَرْبِيَّةٍ يَكَادُ زَيْتُهَا يُضِيءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ نُورٌ عَلَى نُورٍ يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشَاءُ وَيَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ﴾
«Alloh osmonlar va Yerning “nuri”dir. Nurining misoli xuddi bir tokcha ichidagi chiroq, bu chiroq bir shisha ichida, u shisha go‘yo bir durdan yaralgan yulduzga o‘xshaydi. U (chiroq) na sharqiy va na g‘arbiy bo‘lmagan muborak zaytun daraxti (moyi)dan yoqilur. Uning moyi (musaffoligidan), garchi unga olov tegmasa-da, (atrofni) yoritib yuborgudekdir. (Mazkurlar qo‘shilganda esa) nur ustiga nur (bo‘lur). Alloh o‘zining (bu) nuriga o‘zi xohlagan kishilarni hidoyat qilur. Alloh odamlar (ibrat olishlari) uchun (mana shunday) misollarni keltirur. Alloh barcha narsani biluvchidir» (Nur surasi, 35-oyat).
Zaytun inson organizmi uchun juda foydali hisoblanadi. Undagi Ye moddasi insonning tez qarishini oldini oladi. Zaytun daraxtining barglaridan qon bosimini oldini oluvchi dorilar tayyorlanadi. Shuningdek, zaytunni oshqozon shilliq pardalarining yallig‘lanishiga qarshi, organizmni tozalash, barcha ichak dardlarini, soch to‘kilishi, buyrak, o‘t, qovuq toshlarini tushishirishda va boshqa ko‘plab kasalliklarni davolashda samarali foyda beradi.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Nabiy sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Yog‘ (Zaytun) iste’mol qilinglar va uni o‘zingizga surtinglar. Chunki u muborak daraxtdan (olingan)dir” (Imom Termiziy, Imom Ibn Moja rivoyati).
Zaytunning ko‘k mevalisidan olingan yog‘ eng yaxshisi bo‘lib, tabiati sovuq va quruqdir. Pishmagan mevasidan olingani ham shunday. Ammo sal burishtiruvchiroqdir. Qora mevasidan olingani quruq va issiq hisoblanadi. Qizilining mevasidan olingan yog‘ sovuq va quruq bo‘lib, mo‘tadilga yaqinroqdir.
"Islomda salomatlik" kitobidan
Muhammad Zarif Muhammad Olim o‘g‘li