Sayt test holatida ishlamoqda!
26 Aprel, 2026   |   8 Zulqa`da, 1447

Toshkent shahri
Tong
04:01
Quyosh
05:28
Peshin
12:26
Asr
17:13
Shom
19:19
Xufton
20:39
Bismillah
26 Aprel, 2026, 8 Zulqa`da, 1447

Yangi kitobni Misrning bir yo'la uchta nashri e'tirof etdi

19.12.2022   1230   2 min.
Yangi kitobni Misrning bir yo'la uchta nashri e'tirof etdi

Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi, O'zbekiston xalqaro islom akademiyasi, O'zbekiston musulmonlari idorasi hamda “Hilol-nashr” matbaa-nashriyoti hamkorligida chop etilgan Imom Buxoriyning “Sahihi Buxoriy” asari o'zbek tilidagi sharhi kitobi haqida Misrning Cairo 24.com elektron nashri, elbalad.news sayti hamda Al-Azhar universitetining “Al-Azhar ovozi” gazetasida chop etildi.

Maqolalarda buyuk ajdodlarimizning islom ilmlari sohasidagi ilmiy merosi ayni kungacha dunyo musulmonlari hayotida muhim ahamiyat kasb etib kelayotgani, xususan Movarounnahr hududidan chiqqan buyuk muhaddis allomalarning hadis ilmi borasidagi boy ilmiy-ma'naviy tajribasi islom tsivilizatsiyasi rivojiga munosib hissa qo'shgani e'tirof etilgan.  

Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi axborot xizmatining ma'lum qilishicha, Cairo 24.com elektron nashrida “Ilk marotaba... Sahihi Buxoriyning o'zbek tiliga tarjimasi” nomi ostida chop etilgan maqola “Islom tarixi buyuk alloma va mutafakkirlarga boy. Islom kutubxonasini turli ilmlar bilan boyitgan olimlarning aksariyatini Osiyo qit'asining daryodan narigi tomonidagi mamlakatlaridan topamiz. Bugungi kunda O'zbekiston davlati o'z mamlakatida jahon tsivilizatsiyasi va ilmiy taraqqiyoti hamda islom ilmlari rivojiga hissa qo'shgan muhaddislar, tarjimonlar, ilohiyotshunos va huquqshunoslar hayoti va qoldirgan merosini ilmiy tadqiq etish yo'li bilan o'rganishga kirishgan”, degan so'zlar bilan boshlangan.  

Maqolada “Sahihi Buxoriy” asariga o'zbek tilida berilgan sharhning xususiyatli jihatlariga keng o'rin berilgan. elbalad.news saytidagi “Qur'ondan keyingi eng muqaddas kitob: “Sahih al-Buxoriy”ning o'zbek tiliga ilk bor tarjimasi” nomli maqolada ushbu ko'p jildli sharh dunyo ulamolari bilan hamnafas bo'lish, o'zbek xalqining “Sahih al-Buxoriy” tadqiqiga hissasi borligini isbotlash maqsadida yaratilgani ta'kidlangan. “Al-Azhar ovozi” gazetasi e'lon qilgan “Yangi nashr. “Sahih al-Buxoriy”ning o'zbek tilida batafsil izohi” nomli maqolada o'zbek tilida taqdim qilingan mazkur nashr hadis ilmi borasidagi bilimlarni yanada mustahkamlash hamda Imom Buxoriyning boy ma'naviy merosini to'laroq anglashga asos bo'lib xizmat qilishiga urg'u berilgan.  

Maqolalarning barchasida O'zbekiston xalqaro islom akademiyasi rektori Muzaffar Komilov, Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi direktori Shovosil Ziyodov hamda Markaz direktori o'rinbosari Otabek Muhammadiyevning yangi nashr yuzasidan bildirgan fikrlaridan iqtiboslar keltirilgan. elbalad.news sayti hamda Cairo 24.com elektron nashri ta'biri bilan aytganda “Kitob nafaqat O'zbekiston, balki butun dunyo xalqlari uchun qimmatli ma'naviy meros sifatida baholanishiga ishonamiz”.  

G'.HASANOV, O'zA

Dunyo yangiliklari
Boshqa maqolalar
Maqolalar

QUR’ONNI XORLAGAN XORU ZOR BO‘LADI

24.04.2026   15049   4 min.
QUR’ONNI XORLAGAN XORU ZOR BO‘LADI

Alloh taolo odamzodga aql, es-hushga qo‘shib did, farosat degan ulug‘ ne’matlarni berganki, ularni ishlatgan, ishlata olgan kishi har doim hamma joyda e’zoz va qadr topgan. Illo, ishlata olmagan kishining o‘zidan boshqalarni ayblashi ayni ahmoqlik, johillik va nodonlikdir.

Qur’oni karimni oyoqlari ostiga olib tepkilayotganini tasvirga tushirib, ijtimoiy tarmoqlar orqali tarqatgan kimsaning xatti-harakatlari yurtimiz mo‘min-musulmonlarining nafratini uyg‘otdi, g‘azabini keltirdi. Rost-da, aqlli, sog‘lom kishi shunday ishni qilishi u yoqda tursin, hatto xayoliga ham keltirishining o‘zi dahshatli-ku.

Islom shiorlari ulug‘lanadi, diniy masalalarga nafaqat har bir musulmon, ayni paytda barcha kishilar hurmat bilan munosabatda bo‘lishi ham odamiylik nuqtayi nazaridan, ham huquqiy jihatdan zarurdir.

Alloh taoloning shiorlarini oyoqosti qilish, ulardan birortasini masxaralash, kamsitish, behurmat qilish, xo‘rlash, mensimaslik, xor qilish mo‘min kishining dindan chiqishiga sabab bo‘ladi (Alloh asrasin!).

Islom ta’limotiga ko‘ra, “shior” so‘zi “nishon”, “belgi”, “alomat” ma’nolarini bildiradi. Alloh taoloning dinining ko‘zga ko‘ringan va shon-shavkati alomati bo‘lgan narsalar shior hisoblanadi. Mus'hafi sharif, oyati karimalar ko‘chirilgan varaqlar shularning eng old safida turadi.

Alloh taolo Islom shiorlarini qadrlashga targ‘ib etgan va ularni toptash, masxaralashdan qattiq qaytargan. Jumladan, Haq taolo Qur’oni karimda: (Gap) shudir. Yana kimki Allohning shiorlari (qurbonliklar)ni ulug‘ deb bilsa, bas, albatta, (bu) dillarning taqvosidandir” (Haj surasi, 32 oyat), – deb xitob qilgan.

Savbon roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisi sharifda Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam shariatning shiorini past sanaganlarni qattiq qoralab bunday deganlar: «“Aniq bilamanki, ummatim ichidagi ba’zi kimsalar Qiyomat kunida Tihoma tog‘i kabi ulkan hasanotlar bilan oppoq bo‘lib kelishadi, lekin Alloh taolo ularning amallarini to‘zigan chang kabi qilib qo‘yadi”. Shunda Cavbon roziyallohu anhu: “Yo Racululloh, bizga ularni cifatlab, ochiq bayon qilib bersangiz, bilmasdan o‘shalardan bo‘lib qolmaylik!” dedi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Ular cizlarning birodarlaringiz, cizlarga o‘xshagan odamlardir. Ular ham ciz kabi tunlari ibodat qiladi. Lekin ular shunday odamlarki, yolg‘iz qolgan vaqtlarida shariatning shiorlarini toptaydilar”, – dedilar (Imom Ibn Moja rivoyati).

Qur’oni karimning darajasi shu qadar ulug‘ki, hatto Mus'hafni tahoratsiz ushlab bo‘lmaydi. Qur’onni ushlamoqchi bo‘lgan odam tahoratli bo‘lishi vojibdir. Alloh taolo: «Uni faqat poklanganlargina ushlaydir», degan (Voqea surasi, 79-oyat).

Ibn Umar roziyallohu anhumodan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Qur’onni pok odamgina ushlaydi”, dedilar (Imom Tabaroniy rivoyati).

Shuningdek, Alloh taoloning Kitobini uning mavqeiga munosib, chiroyli g‘ilofda saqlash vojibligi, tozaligiga etibor qaratish, munosib joyga qo‘yish ham vojibdir.

Ulamolar: “Qur’oni karimni axlatga tashlagan odam kofir bo‘ladi”, deyishgan. Kalomullohning hurmatini joyiga qo‘ymaydigan odamga Mus'hafni sotish harom.

“Sahihi Buxoriy” va “Sahihi Muslim”da Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Mus'haf dushmanning qo‘liga tushib qolish xavfi bo‘lsa, Mus'haf bilan dushman yerlariga safar qilishdan qaytarganlari keltirilgan.

Ulamolarning fatvolarida bunday deyiladi: “Kim azonni masxara qilsa yoki Qur’oni karimni yengil sanab oyoqosti qilsa, shar’iy ilmlarni yoxud ulamolarni masxara qilsa, ibodatlarni yengil sanab bajarmasa, masjidni masxara qilsa, kofir bo‘ladi” (“G‘amzu uyunil basoir sharh ashboh van-nazoir” kitobi).

Biz Qur’oni karimni ulug‘lashni solih salaflardan o‘rganishimiz kerak. Imom Qatoda rahimahulloh: “Qur’oni karim o‘qiganimdan buyon piyoz yemadim”, degan bo‘lsa, Imom Mujohid rahimahulloh: “Qur’on o‘qiyotib sizni esnoq tutib qolsa, esnog‘ingiz ketgunicha o‘qimay turing”, degan.

Allohninrg oyatlarini oyoqosti qilayotgan kimsalar nahotki Imom Navaviy rahimahullohning: “Kimdir sizga Mus'haf bersa, uni tik turgan holda oling. Chunki ulamo va aziz kishilar kelganda turish mustahab sanaladi. Mus'haf (uchun turish) avloroqdir”, deganini anglamasa...

Qur’oni karimni xorlash, masxaralash, qadrini yerga urish kofir va munofiq kimsalarning ishidir. Bu haqda oyati karimada bunday deyiladi: “Kofir bo‘lganlarga bu dunyo ziynatli qilib qo‘yilgan. Ular imon keltirganlar ustidan kuladilar. Holbuki, qiyomat kuni taqvoli bo‘lganlar ulardan balanddirlar” (Baqara surasi, 212-oyat).

Islom shiorlarini, xususan, Qur’oni karimni masxara qilish mo‘minga ham, sog‘lom aql egasiga ham mutlaqo yarashmaydi. Ayniqsa, mamlakatimiz aholisining asosiy qismi Islom diniga e’tiqod qilar ekan, xalqimizning milliy va diniy qadriyatlarini hurmat qilish har bir O‘zbekiston fuqarosining burchidir.

 

Tolibjon NIZOM

Maqolalar