Habar berganimizdek, bugun, 25 iyul' kuni O'zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Nuriddin domla hazratlari Samarqand shahriga tashrif buyurdilar.
Muftiy hazratlarini Samarqand temir yo'l vokzalida viloyat bosh imom-xatibi Zayniddin domla Eshonqulov kutib olib, safar davomida hamrohlik qilmoqda.
Tashrif davomida Muftiy Nuriddin domla hazratlari “Ho'ja Ishoqi Vali” masjidida bo'lib, jamoat bilan peshin namozini ado etdilar.
Namoz va duolardan so'ng Zayniddin domla Eshonqulov jamoatga Muftiy hazrat boshchiligidagi ulamolar tashrifi, ularning ma'ruza, pand-nasihatlaridan foyda olishga harakat qilish lozimligi haqida gapirdi. Shuningdek, Muftiy hazratga tashrif uchun minnatdorlik bildirib, mav'iza qilib berishlari uchun minbarga taklif etdi.
Muftiy hazratlari so'zlari avvalida viloyatga tashrifning ilk uchrashuvidayoq ushbu jome qavmi bilan suhbat bo'layotganidan xursand ekanlari, ulamolar olis va chekka hududlardagi aholi vakillari bilan yuzma-yuz muloqotlar, taniqli ulamolar ishitirokida jome masjidlarda suhbatlar o'tkazish, hudud ahlini yurtimizda bo'layotgan o'zgarishlar mazmun-mohiyati haqida xabardor qilish bilan bir qatorda, ularning dardu tashvishlariga ko'maklashish, fikr-mulohazalarini tinglash va diniy sohaga tegishli muammolarini joyida o'rganib, bartaraf etish ham ko'zda tutilganini bayon qildilar.
Shundan so'ng Muftiy hazratlari xolis amalning ikki dunyoda foydasi, aksincha riyo, sum'a aralashgan amalning ofati haqida oyat-hadis va hayotiy misollar ila go'zal ma'ruza qilib berdilar. Jumladan, Alloh uchun qilingan amal duo mustajob bo'lishiga vasila ekanini aytib, quyidagi ibratli voqeani so'zlab berdilar:
“Ibn Umar roziyallohu anhumodan rivoyat qilinadi. “Nabiy sollallohu alayhi vasallam dedilar: “Uch kishi piyoda yo'lga chiqdi. Keyin yomg'irda qolib, tog'dagi bir g'orga kirib olishdi. Birdan oldilariga (g'or og'ziga) bir xarsang tushdi. Shunda ular bir-birlariga: «Allohga o'zingiz qilgan eng afzal amal ila duo qilinglar», deyishdi. Ulardan biri: «Allohim! Mening yoshi ulug', keksa ota-onam bor edi. Men chiqib, qo'y boqar edim, keyin kelib, sut sog'ar va uni ota-onamga olib kelar edim. Uni ular ichishardi, so'ngra go'daklarim va ahlu ayolimga ichirar edim. Bir kecha ushlanib qoldim. Kelsam, ikkovlari ham uxlab qolishibdi. Ularni uyg'otgim kelmadi. Bolalar esa oyog'im ostida izillab yig'lashar edi. Men ham, ota-onam ham tong otguncha shu holda bo'ldik. Allohim, agar meni shu ishni Sening roziligingni istab qilgan, deb bilgan bo'lsang, bizga bir tirqish ochgin, undan osmonni ko'raylik», dedi. Shunda ularga tirqish ochildi. Boshqasi esa: «Allohim, O'zing bilasanki, men amakimning qizlaridan birini erkak kishining ayollarni eng qattiq sevishidek sevar edim. (Qiz) «Yuz dinor bermaguningcha bunga etisha olmaysan», dedi. Men shunga (pulga) urinib yurib, nihoyat uni to'pladim. Keyin uning ikki oyog'i orasiga cho'kkalaganimda, u: «Allohdan qo'rq! Haqini bermay turib muhrni ochma!» dedi. Shunda men o'rnimdan turib ketdim va uni tark etdim. Agar meni shu ishni Sening roziligingni istab qilgan, deb bilgan bo'lsang, bizga bir tirqish ochgin», dedi. Shunda ularga uchdan ikki qism ochildi. Keyingisi: «Allohim! O'zing bilasanki, men bir faraq* makkajo'xori evaziga mardikor yollagan edim. Keyin unga shuni bergan edim, olishdan bosh tortdi. Men o'sha bir faraqni ataylab ekib, shuning orqasidan sigirlar va ularning molboqarini ham sotib oldim. Keyinroq u kelib: «Ey Allohning bandasi, haqimni ber», dedi. Men: «Anavi sigir va uning molboqariga bor, ular seniki», dedim. U: «Meni masxara qilyapsanmi?» dedi. Men: «Seni masxara qilayotganim yo'q, ular seniki», dedim. Allohim, agar meni shu ishni Sening roziligingni istab qilgan, deb bilgan bo'lsang, bizni qutqargin», dedi. Shunda ularga (yo'l) ochildi». * Faraq – o'n olti ratl (olti yarim litrdan ko'proq) suv sig'adigan mis idish. U Hijozda shu nom bilan yuritilgan” (Ikki shayx va Nasaiy rivoyati).
Suhbat davomida Muftiy hazratlari ushbu hadisdagi voqeani misol qilib har kim o'ziga mening ana shunday faqat Haq taolo roziligi uchun qilgan amalim bormi, deya savol berishi lozimligini ta'kidladi. Mazmunli va ta'sirli ma'ruzani qavm diqqat bilan tinglab, ko'zlari namlanib, qalblari yumshadi. Shuningdek, o'zlarini qiziqtirgan savollarga batafsil javob olishdi.
Yakunda Haq taolodan yurt tinchligi, xalq farovonligini so'rab duoi xayrlar qilindi.
O'zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
Bugun Jizzax viloyatida ushbu muborak oyning fayzu barakasi yaqqol sezilmoqda. Vohadagi 170 ta masjidda taraveh namozlari muntazam ado etilmoqda. Ularning 124 tasida 208 nafar qori tomonidan xatmi Qur’on qilinmoqda. Bu raqamlar — quruq statistika emas, balki yuzlab qalblarning Qur’on nuridan bahramand bo‘layotganining amaliy ifodasidir.
Taraveh namozlari viloyatdagi barcha masjidlarda bir xil vaqtda — soat 20:30 da boshlanmoqda. Bu tartib va intizom ibodatda hamjihatlikni ta’minlab, jamoatni yagona maqsad atrofida birlashtirmoqda. Islom manbalarida ta’kidlanganidek, taraveh namozi Ramazon oyiga xos sunnat amallardan hisoblanadi va asrlar davomida musulmon ummati tomonidan ado etib kelinmoqda.
Taraveh namozlari 27 kun davomida o‘qilib, Laylatul qadr kechasi bilan yakunlanadi. Laylatul qadr — Qur’on nozil bo‘la boshlagan, ming oydan yaxshiroq deb vasf etilgan muborak kechadir. Ushbu muborak tun arafasida xatmi Qur’on qilish yurtdoshlarimiz uchun ulkan ma’naviy yutuq, qalblar uchun beqiyos ziyo manbaidir.
O‘zbekiston Musulmonlar idorasining Jizzax viloyatidagi vakili, viloyat bosh imom-xatibi Mehmonxon Jabborov ta’kidlaganidek:
— Alloh kechirguvchi va Ul zot kechirimlilarni yaxshi ko‘radi. Ramazon — nafaqat ro‘za tutib, gunohlardan tiyilish, balki bir-birimizni kechirish, kimnidir ranjitgan bo‘lsak, uzr so‘rash oyidir.
Darhaqiqat, bu oy insonni nafs bilan kurashga, bag‘rikenglikka, mehr-oqibatga chorlaydi. Masjidlardagi ma’rifiy suhbatlar, Qur’on tilovati va jamoat ibodati — barchasi jamiyat ma’naviyatini yuksaltirishga xizmat qilmoqda.
Ayni paytda imom-xatiblar homiylar ko‘magida ehtiyojmand va kam ta’minlangan oilalar holidan xabar olib, ularning uylarida iftorliklar tashkil etmoqdalar. Turli oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi mahsulotlari yetkazib berilishi Ramazonning saxovat va hamdardlik ruhini yanada mustahkamlamoqda. Bu ishlar «Inson qadri uchun» tamoyilining amaliy ifodasidir.
Masjid — faqat ibodat joyi emas, balki ma’rifat, tarbiya va hamjihatlik maskani. Ramazon oyida bu maskanlar yanada fayzli, yanada gavjum bo‘ladi. Qur’on sadosi ostida inson o‘z qalbini tinglaydi, xatolarini anglaydi, ezgulikka intiladi.
Jizzaxdagi bu manzara — yurtimizda diniy-ma’rifiy hayot barqaror va izchil rivojlanayotganining yorqin ifodasidir. Tartib-intizom, jamoatchilik birdamligi va saxovatpeshalik — barchasi Ramazonning mazmun-mohiyatiga mos tarzda namoyon bo‘lmoqda.
Ramazon — kechirim oyi;
Ramazon — birdamlik oyi;
Ramazon — qalblarni nurga to‘ldirish oyi.
Jizzaxda esa bu nur 170 masjiddan taralib, minglab xonadonlarga ziyo baxsh etmoqda.
A. Qayumov, J. Yorbekov (surat), O‘zA