Alloh taolo insonni O'zining erdagi xalifasi bo'lishini iroda qildib, uni barcha mahluqotlardan ustun qilib yaratdi. Unga aql, imonu-e'tiqod ato etib, o'zaro hamjihatlik, mehr-shafqat, muruvvat va salohiyat kabi sifatlar bilan ziynatladi.
Musulmon odam har-qanday zulm, fitna-fasod, birovni molini nohaq yo'l bilan eyish va joniga qasd qilish kabi botil ishlardan tiyilishi lozim. Muqaddas dinimiz ta'limotining asosi bo'lmish Qur'oni karim va hadisi shariflarning aksarida insoniy fazilatlarni ulug'lashga va unga amal qilishga chaqiriladi. Shayton yo'lidan qaytariladi. Alloh taolo shunday marhamat qiladi: «Ey odamlar! Yer yuzidagi narsalardan halol-poklarini englar va shayton izidan ergashmanglar, chunki u sizlarga ochiq dushmandir. Albatta, u sizlarni yomon va fahsh ishlarga hamda Allohga qarshi bilmagan narsangizni gapirishingizga buyuradi» (Baqara, 167, 168).
Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning hadislarida ham zulm, zo'ravonlik va adovat katta gunoh ekani ta'kidlanib, shunday marhamat qiladilar: "Ey odamlar, Allohdan qo'rqinglar! Allohga qasamki, qaysi bir mo'min boshqa bir odamga zulm qilsa, qiyomat kuni Alloh taolo mazlumga undan qasos olib berur". Boshqa hadisda esa Rasululloh sallolohu alayhi vasallam: "Birodaringizga hoh u zolim bo'lsin, hoh mazlum bo'lsin, yordam bering, dedilar, dedilar. Shunda (sahobalar): "Mazlumga-ku yordam beramiz, zolimga yordam berishlik qanday bo'ladi?", deb so'rashganida U zot sallolohu alahi vasallam: "Uni zulm qilishdan to'xtatib qolsangiz, shu unga qilgan yordamingiz bo'ladi", deb javob berdilar.
Demak, yuqoridagi ta'limotlardan shu narsa ma'lum bo'ladiki, o'zini musulmon deb sanagan har-bir inson, o'zgalarga yomonlik qilishdan, zulmu-tajovuzkorlikdan tiyilishga undaydi. Ayniqsa bugungi kundagi zulmning bir ko'rinishi bo'lmish ijtimoiy tarmoqlar orqali sodir etilayotgan o'zgalarning sha'ni, or-nomusi, iffatiga nibatan tajavvuz, haqorat va tahdid qilishdan tiyilishi lozim. Aks holda, qiyomat kunida Robbisining huzurida qilgan har-bir zulmi uchun javobgar bo'ladi.
Muhammadxonov Mutallibxon
Pop tuman "Chinor" jome masjidi imom-xatibi
Yurtimizda barcha sohalar qatori diniy-ma’rifiy soha rivojiga alohida e’tibor qaratilmoqda. Bu borada amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar xalqimizning ma’naviy hayotida muhim ahamiyat kasb etmoqda. Xususan, Toshkent shahrida Islom sivilizatsiyasi markazining tashkil etilishi hamda Samarqandda muhaddislar sultoni Imom Buxoriy hazratlari nomi bilan bog‘liq majmuaning ochilishi bu sohadagi ulkan ishlardan dalolat beradi. Bu kabi bunyodkorlik va ma’rifiy tashabbuslar milliy va diniy merosimizni asrab-avaylash, uni keng targ‘ib etishda muhim ahamiyatga ega.
Ayni paytda, diniy sohada amalga oshirilayotgan islohotlarni yangi bosqichga olib chiqish, ilg‘or xorijiy tajribalarni o‘rganish va ular bilan o‘zaro fikr almashishga ham katta e’tibor qaratilmoqda. Shu bilan birga, O‘zbekistondagi bag‘rikenglik, diniy bag‘rikeng muhit va ma’rifiy yondashuvni xalqaro maydonda keng targ‘ib etish ishlari ham izchil amalga oshirilmoqda. Bir so‘z bilan aytganda, diniy sohada xalqaro hamkorlik tobora yuksalib, yangi mazmun bilan boyib bormoqda.
Ana shunday sa’y-harakatlar doirasida O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari boshchiligidagi delegatsiya Shvetsiya davlatida bo‘lib qaytdi. Mazkur tashrif doirasida xorijiy hamkorlar bilan uchrashuvlar o‘tkazilib, yurtimizda diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan yangiliklar, islohotlar va erishilayotgan yutuqlar haqida batafsil ma’lumot berildi.
Tashrif davomida Shvetsiyadagi masjidlar faoliyati bilan yaqindan tanishildi. O‘zaro muloqotlar jarayonida O‘zbekistondagi masjidlar faoliyati, ularda olib borilayotgan ma’rifiy ishlar, aholi bilan ishlash tajribasi haqida ham atroflicha ma’lumotlar taqdim etildi. Bu esa xorijlik hamkorlarda katta qiziqish uyg‘otib, o‘zaro tajriba almashish imkoniyatlarini yanada kengaytirdi.
Ayniqsa, yurtimizda amalga oshirilayotgan “inson qadri uchun” tamoyilining amaliy natijalari xalqaro miqyosda ham o‘z ifodasini topayotgani alohida ta’kidlandi. Tashrif doirasida muftiy hazrat boshchiligidagi delegatsiya a’zolari Shvetsiyada yashayotgan vatandoshlar bilan ham uchrashuv o‘tkazdilar. Samimiy muloqotlar davomida ularning hol-ahvoli so‘ralib, ma’naviy qo‘llab-quvvatlash, milliy va diniy qadriyatlarga sodiq qolish masalalari muhokama qilindi.
Shubhasiz, bunday xalqaro tashriflar nafaqat o‘zaro hamkorlikni mustahkamlashga, balki yurtimizning diniy-ma’rifiy salohiyatini dunyoga tanitish, milliy qadriyatlarimizni targ‘ib etish va tajriba almashishda muhim ahamiyat kasb etadi. Bu esa O‘zbekistonning xalqaro maydondagi nufuzini yanada oshirishga xizmat qiladi. Alloh taolo barcha ishlarimizni xayrli va barakali bo‘lishini nasib qilsin!
Ubaydulloh Abdullayev,
Farg‘ona viloyati bosh imom-xatibi
Ulamolar kengashi a’zosi