Terrorning asl maqsadi Islom niqobi ostida obod yurtlarni buzish va tinch aholini sarosimaga solish ekanini xalqimiz to'g'ri tushunib etgan. Shu sababli azal-azaldan diyorimizda turli diniy-siyosiy oqimlarga salbiy munosabatda bo'lib kelingan. Ularning yurtimizga kirib kelishi va aholi orasida yoyilishiga katta din ulamolari bilan bir qatorda oddiy xalq ham qattiq qarshilik ko'rsatgan. Bundan ajdodlarimiz muqaddas dinimizni chuqur va to'g'ri anglaganliklari va uning nozik jihatlariga bir tomonlama yondoshmaganliklari ma'lum bo'ladi.
Lekin bugungi kunimizda turli chetdan kelgan, mutaassib guruhlarning yolg'on ig'volari va yot g'oyalariga aldanib qolayotgan yoshlarning uchrab turishi achinarli holatdir. Muqaddas islom dinimizning sof ta'limotlaridan bexabar yoshlarimiz islomga g'araz ko'zi bilan qarayotgan, uni dunyoga yomon otliq qilib ko'rsatishga harakat qilayotgan, bu yo'lda har qanday jirkanch va yolg'ondan tiyilmayotgan kishilarning asl yuzlarini tanimasdan ularga ergashmoqdalar. Ular yoshlarimiz ongiga musulmonlar yashaydigan yurtni boshqarib turgan hukumat va uning fuqarolari kofir, islom o'lkalarini kufr yurt, u erlarda terrorchilik harakatlarini amalga oshirish mumkin, islom diniga kirmagan kishilarni o'ldirish halol, din yo'lida senga hamfikr bo'lmagan har qanday insondan, xoh u ota-onang bo'lsa ham voz kechishing kerak, degan noto'g'ri g'oyalarni singdirishmoqda. Eng achinarlisi ushbu g'oyalarni go'yo islom ko'rsatmasi sifatida talqin qilinishi kuzatilyapti.
Aslida Islom bag'rikenglik, kechirimlilik, muhtoj va etimlarga yaxshilik qilib, mehr-muruvvat ko'rsatish, qariyalarni qadrlash, qarindoshlar bilan silai rahmni mustahkamlash, ota-onaga hurmat kabi ezgu ishlarni olg'a suradi. Dinimizda yaxshilik yo'liga chaqirish qay tarzda amalga oshirilishini Qur'oni karim oyatlari va Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning sunnatlari quyidagicha belgilab qo'ygan:
Alloh taolo Qur'oni karimda: «Robbingizning yo'liga hikmat va chiroyli nasihat bilan da'vat eting….»,- deb marhamat kiladi.
Imom Buxoriy rivoyat qilgan hadisda Rasulullox sollallohu alayhi vasallam shunday deydilar: «Din nasihatdir».
Ya'ni, insonlar dinni bir-birlariga nasihat va samimiyat bilan tushuntirishidir.
Bashariyat ichida kechirimlilik, rahmdillik, mehr-shavqat kabi islomiy fazilatlarni o'zida mujassam etgan buyuk zot – Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam hayotlari davomida yuqoridagi gapimizga ko'plab tasdiqlarni ko'rishimiz mumkin. Makka fathi voqeasi esa bunga yaqqol misoldir. U zotga risolat kelganidan keyin atrofdagi odamlar dushmanlik nazari bilan qaray boshlaydi. U kishi ularning aziyatidan Madinaga hijrat qiladilar. So'ngra katta kuch to'plab Makkani fath qiladilar. Shaharga kirishdan oldin Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga dushmanchilik qilgan kishilarga quyidagicha amr qiladilar:
- Ulardan kim qurolini tashlasa o'ldirilmasin;
- Kim Ka'ba ichiga kirsa o'ldirilmasin;
- Kim Abu Sufyon uyiga kirsa o'ldirilmasin;
- Kim o'z uyiga kirsa o'ldirilmasin;
- Kim Hakim ibn Hizom uyiga kirsa o'ldirilmasin;
- Qochganlar ortidan quvilmasin;
- Yaradorlarga tegilmasin;
- Asirlar o'ldirilmasin;
Abu Sufyon Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallamga ko'plab aziyatlar etkazgan, bir nechta g'azotlarda Nabiy sollallohu alayhi vasallamga qarshi urush olib borgan bo'lsa ham uni va uning uyidan boshpana topgan kishilarni avf etdilar.
Tolibjon Sharipov
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Savol: Ko‘p hollarda Qur’oni karim tilovatidan keyingi duolarni savobini Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamga bag‘ishlaymiz, deb boshlaymiz. Ayrimlar buning hojati yo‘q. Payg‘ambarimiz alayhissalom ummatning ustozlari bo‘lgani uchun, ummatlarining amallaridan savoblar shundoq ham yetib turadi, deyishadi. Boshqalar Rasululloh alayhissalom ma’sum, barcha xato va gunohlardan pok, u zot bizning duolarimizga, savob bag‘ishlashimizga ehtiyojlari yo‘q, deyishadi. Aslida turli savobli amallar bajarib, savobini Rasulullohga bag‘ishlash mumkinmi?
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Solih amallar qilib, ularning savobini faqat gunohi bor odamga bag‘ishlanadi, degan tushunchaning o‘zi xatodir. Chunki bag‘ishlangan savob inson gunohlarining kechirilishi bilan birga oxiratdagi maqomi ham oshishiga sabab bo‘ladi. Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamga savob bag‘ishlash masalasida ulamolarimiz bu amal joiz va bag‘ishlovchining o‘ziga ulkan manfaat bo‘ladi, deyishgan.
To‘g‘ri, u zot alayhissalom bizning duo yoki savoblar bag‘ishlashimizga muhtoj emaslar, ammo u zotga yaqin bo‘lish, shafoatlariga noil bo‘lish uchun shu amallarga biz muhtojmiz.
Qolaversa, savob bag‘ishlash hadya berish hisoblanadi. Taqdim qilingan hadyadan oluvchi xursand bo‘lganidek, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ham pokiza ruhlariga bag‘ishlangan savoblardan shubhasiz, mamnun bo‘ladilar. U zoti bobarakot alayhissalom Alloh taologa eng muqarrab payg‘ambar, duolari beshak ijobat bo‘ladigan zot bo‘lishlariga qaramay hazrati Umar roziyallohu anhu umraga ketayotgan vaqtda unga: “Ey Birodar, duolaringizda bizni unutmang”, deb duo so‘raganlar.
Holbuki, Payg‘ambarimiz alayhissalom biror kishining duolariga muhtoj emas edilar.
Masalan, kimdir birovdan yaxshilik ko‘rsa, minnatdorchilik sifatida uning haqiga duo qiladi, go‘zal tilaklar aytadi. Sarvari olamning nafaqat biz ummatlarga, balki butun insoniyatga qilgan yaxshiliklari behisobdir.
Demak, biz u zot alayhissalom haqlariga minnatdorchilik ma’nosida ham duolar qilib, salavotlar aytamiz.
Ummatning ilk muallimlaridan hamda faqih sahobiylardan biri Abdulloh ibn Umar roziyallohu anhumo Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning vafotlaridan keyin u zotning nomlaridan umra qilganlar.
Ibn Muvaffaq rahimahulloh esa u zot nomlaridan yetmishta haj qilganlar. Abu Bakr ibn Sarroj degan alloma u zot alayhissalom uchun o‘n mingdan ortiq xatmi Qur’on va shuncha adadda qurbonlik qilganlar. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi.