— Er harom yo'l bilan uyga narsa olib kirib, bolalari va xotiniga edirsa, buning gunohi erning bo'ynidami? Yoki iste'mol qilmaslik kerakmi? Ikkilanib qoldik.
— Er halol yo'ldan rizq topishga harakat qilishi shart. Ahliga harom luqma edirishdan uzoq va ehtiyot bo'lishi lozim. Agar erkak kishi oilasiga harom luqma edirsa, gunohkor bo'ladi. Ahliga esa hech qanday chorasi bo'lmasa, o'lmay qoladigan darajada eyishga ruxsat bor.
Qolaversa, harom taom egan odamning necha kunlab duosi qabul bo'lmaydi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Ey, Anas! Luqmangizni halol qiling, kishi harom luqma esa, qirq kun duosi ijobat bo'lmaydi”, deganlar (Imom Bayhaqiy rivoyati).
Demak, har bir imonli kishi tanovul qilayotgan luqmasiga qattiq e'tibor qilishi va uni faqat halol yo'l bilan topishi lozim. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Kim mol-dunyoni qayerdan topayotganiga parvo qilmasa, Alloh taolo ham u kishini do'zaxning qaysi eshigidan kiritishiga parvo qilmaydi” (Imom Daylamiy rivoyati).
Shu bois, ilgari onalarimiz otalarimizni ishga kuzatayotib: “Biz bu dunyoning ochligiga sabr qila olamiz, lekin do'zaxning o'tiga sabr qilolmaymiz. Allohdan qo'rqing, rizqimizni haloldan toping”, deb eslatib turishardi.
Muhammad Ayyub domla Homidov
Islom mutaassiblikka mutlaqo aloqasi bo‘lmagan dindir. U o‘ziga e’tiqod qiluvchilarni torlikka chaqirmaydi. Islom manbalari – Qur’on va sunnatda mutaassiblikka undovchi biror narsa yo‘q. Aksincha, kishilarni islomga undash Qur’oni karim ko‘rsatib berganidek, hikmat, go‘zal mav’iza va chiroyli bahs ila amalga oshiriladi. Bu esa mutaassiblik, biror masalani tor olishga butkul teskari bo‘lgan uslubdir.
Payg‘ambar alayhissalomdan rivoyat qilingan hadislarning birida: "Osonlashtiring – qiyinlashtirmang, xushxabar bering nafratlantirmang", - deya marhamat qilinadi. Ushbu chaqiriq mutaassiblikni inkor etadi. Zero, mutaassiblikdan nafrat, bag‘rikenglikdan esa xushxabar yuzaga keladi. Demak, islom mutaassiblikni inkor etar ekan, u terrorni, tinch aholi orasida vahima keltirib chiqarishni va begunoh insonlarning qonini to‘kishni ham qoralaydi. Islomning nazdida bir odamning joniga qasd qilish butun insoniyatning joniga qasd qilish bilan barobardir.
Qur’oni karimda bu haqda: "Kimki biron jonni o‘ldirmagan va yerda buzg‘unchilik qilib yurmagan odamni o‘ldirsa, demak, go‘yo barcha odamlarni o‘ldiribdi", - deyiladi. (Moida surasi, 32-oyat) Shunday ekan, islomni mutaassiblik bilan bog‘lash yanglishishdir. Din nomidan qo‘poruvchiliklar qilishning muqaddas islom ta’limotiga mutlaqo aloqasi yo‘q.
Abduvahob Yaqubboyev,
Namangan tumani "Mirzaboy Xolto‘raboy" masjidi imom-xatibi
@SOFTALIMOTLAR