Sayt test holatida ishlamoqda!
26 Mart, 2026   |   6 Shavvol, 1447

Toshkent shahri
Tong
04:58
Quyosh
06:17
Peshin
12:34
Asr
16:51
Shom
18:45
Xufton
19:58
Bismillah
26 Mart, 2026, 6 Shavvol, 1447

Munozarali diniy masalalarga mukkangdan ketma!

27.01.2022   1977   5 min.
Munozarali diniy masalalarga mukkangdan ketma!

Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo'lsin.
Payg'ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo'lsin.

Mening muborak qizim, butun olamni qamragan va ta'minlagan Allohning rahmatiga mazhar bo'lishingni tilagan holda salomlarimni yo'llab qolaman. Qayta-qayta salomlarimni yo'llayman. Ana shu salomlarning barokotidan meni ham mag'firatiga nozil qilar.

Muborak qizim, Allohning izni ila kechagi kun o'tib ketdi. Abadiy tugadi. Hech qo'rqma. Allohga nisbatan ishonching cheksiz bo'lsin. Agar nomaqbul ishlardan qaytib, samimiy tavba qilgan bo'lsang, U seni allaqachon kechirib yuborgan ham. Rabbimiz ne-ne kishilarni kechirib yuborganini bilasanmi? Alloh azza va jalla qanchalar karamli va rahmli ekanidan xabaring yo'qmi? Nafaqat senga o'xshab oq-qoraning farqiga borib tavba qilganlarni, hatto bundan battarlarini ham kechirib yuborgan va bundan keyin ham kechiradi. Uning mana shunday va'dasi bor. U shunday marhamati cheksiz Allohdir. Koshki butun insoniyat Allohni shu holida bilsa-yu, dunyo jannatga eltuvchi eng yaqin vositaga aylansa. Agar fikrlaringni shu o'lchovda solmasang, shayton seni eski kunlariga qaytarishi mumkin. Juda ehtiyot bo'l.

Mening muborak qizim, senga yozib olishing va amaliyotda qo'llashing uchun kichkina tavsiyalarni berib o'tsam. Mening haqqimga ham duo qilib qo'y:

a) Ota-onang bilan hech qachon tortishma. Ularni din va sendagi o'zgarishlar xususida muxolif deb o'ylama. Sizga rahmat nazari bilan qaragan Parvardigor bir kuni ularni ham rahmatiga sazovor qilishi mumkinligini aslo yodingdan chiqarma! O'sha kun kelguncha zarur bo'lsa, qirq yil kut, qirq bor o'zingni choh tubiga ot, lekin ularni kut! Sabr mana shudir. Musulmonlik ham shudir.

b) Ikkinchi ishing, shaytonning seni tavba qilganing uchun afsus-nadomat chekishiga undaydigan hujumlariga qarshi tayyor tur. Hayoliy sarmoyalarni kutma. Odamlar doim sen bilan mashg'ul bo'lishadi deb o'ylama. Eng muhimi, hamma narsa doim yaxshi ketadi deb umid qilib qolma. Aksincha, katta burilish qilganing uchun imtihoning ham shunga yarasha og'ir bo'lishi mumkinligini o'ylagin. Va bu sinovlarni jannatga etishishdan oldin rohat-farog'at bo'lmasligini idrok qilgan holda, sabr va chidam bilan o'z foydanga foydalan.

v) Islomga va musulmonlikka yuzlanganingni hech qachon unutma; musulmonlik bilan musulmonlar ichidagi Islomga xizmat qilish vositasi bo'lgan turli guruh va fondlar bir-biridan boshqa narsalar. Sen ularni emas, Islomni mahkam ushla! Hayrli ishlarda ular bilan birga bo'l. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam, sening jonu jahoningdir, qolganlar esa u zotning orqalaridan ergashuvchilar sifatida qabul qil.

g) Munozarali diniy masalalarga mukkangdan ketma. Bahstalab bo'lmagan asl mavzular hayotingni oxirigacha senga etadi.

d) Birinchi galdagi maqsading har qanday holatda ham imoningni asrab qilish bo'lmog'i kerak. Imoningga zarar etkazishi mumkin bo'lgan falsafalardan o'zingni saqla. Falsafa ilonning zahariga o'xshaydi; undan dori ham tayyorlanishi mumkin bo'lsa-da, asli zahardir.

Ikkinchi maqsading Alloh harom qilgan narsalardan saqlanishdir. Harom bilan hech qachon birga bo'lmagin.

Uchinchi maqsading Alloh senga farz qilgan narsalarni bajarish. Ularning to'liq ado et. Agar iloji bo'lmay qolsa, qazo qil.

To'rtinchi maqsading iloji boricha nafil ibodatlarni qilish bo'lsin.

e) Eng birinchi hijobdan boshlab buyruq va taqiqlarda haddan oshmaslikka harakat qil. Haddan oshish bir kun kelib seni bir-biriga zid ko'chaga kiritib qo'yadi. Nimani g'uluv ketish va nimani o'rta yo'l ekanini so'rab turishing uchun doim bir maslahatgo'ying bo'lsin.

yo) Avvalgi qazo namoz va ro'zalaring uchun taqvim tuz. Uzrli kunlaringdan tashqari qolgan hamma kundagi namozlaringni ado etishing kerak. Qoldirgan kunlaringni hisoblab chiq. O'sha kunlarning yig'indisidan qazo namoz o'qish va qazo ro'zani uchun taqvim ishlab chiq. Ma'lum bir reja asosida, shoshilmay ularni bittama-bitta bitirgin. Agar bu ishga jiddiy kirishsang, Alloh senga juda ko'plab qulayliklar eshigini ochib qo'yganini ko'rasan. Rejangni tuz va qolgani bilan ishing bo'lmasin.

j) Atrofingda faqat mo'min do'stlar bo'lishi kerak. O'zing uchun tanlab, do'stona muhit yarat.

z) O'z ustingda ishlashing uchun o'qishing kerak. Qancha o'qiyotganing va qanday kitoblaring borligi haqida bir ro'yxat yozib yuborsang, men ham bu borada senga yordam beraman.

Muborak qizim, sening haqqingga duo qilyapman. Sendan duo qilishingni so'rayman.

Sendan xushxabarlar kutib qolaman.

Allohga omonat bo'l.

Nuriddin Yildiz

Mahmud Mahkam

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

“Tuyaga boqmaydilarmi?” – Qur’on chorlagan tafakkur

26.03.2026   1578   3 min.
“Tuyaga boqmaydilarmi?” – Qur’on chorlagan tafakkur

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Iymon va tafakkur

 

      Doktor Zag‘lul Najjor shunday deydi:

“Ramazon oyi kirib kelganda inson o‘z nafsi bilan bir lahza to‘xtab, fikr yuritishi va tafakkur qilishi kerak. Chunki har bir Ramazon – Qur’oni karim bilan yangi sayohatdir. Men odatda bir sura yoki bir nechta oyatni tanlab, uning ma’nolari haqida chuqur o‘ylayman, sirlarini anglashga harakat qilaman.

Bu yil esa mening e’tiborimni bir oyati karima o‘ziga tortdi. U qalbimni larzaga soldi va Yaratgan Zotning buyuk qudratini yanada chuqur his qildirdi. Ushbu oyati karima insonni faqat qarashga emas, balki chuqur tafakkur qilishga chorlaydi.

Alloh taolo shunday marhamat qiladi:

“Axir ular tuyalarga qarab, qanday yaratilganiga boqmaydilarmi – u qanday yaratilgan?(G‘oshiya surasi, 17–oyat).

Tuya – yer yuzini kezuvchi ajoyib mo‘jizakor hayvonlardan biridir. Keling, uning ba’zi hayratlanarli xususiyatlari haqida mulohaza qilaylik.

Tuya sho‘r suvni ham ichishi mumkin. Ammo shunga qaramay, uning tanasidagi muvozanat buzilmaydi. Chunki uning buyraklari juda mukammal tozalash tizimi kabi ishlaydi: suvni tuzdan ajratib, tanasiga toza holda yetkazadi.

Tuya qattiq tikanlarni ham bemalol iste’mol qila oladi. Bu esa uning og‘zi va hazm tizimi o‘ziga xos tarzda yaratilgani bilan bog‘liq. Shu sababli tikanlar unga zarar yetkazmaydi.

Tuyaning ko‘zlari ham juda ajoyib tarzda yaratilgan. Unda ikki xil qovoq bor: biri oddiy qovoq, ikkinchisi esa shaffof pardaga o‘xshaydi. Qum bo‘roni paytida shu shaffof qovoq yopilib, tuya yo‘lini ko‘rishda davom etadi, ammo ko‘ziga bir dona qum ham kirmaydi.

Uning yana bir ajoyib xususiyati - tanasi haroratini muhitga moslashtira olishidir. Sovuq joyda haroratini ko‘taradi, juda issiq sahroda esa pasaytiradi. Bu darajadagi moslashuv boshqa ayrim jonzotlarda uchramaydi.

Shuning uchun Qur’on karimda: Ular tuyaga qaramaydilarmi u qanday yaratilgan? – deya tafakkurga chaqiriladi.

Bir oz diqqat bilan qaragan inson ushbu maxluqning har bir a’zosida Allohning qudrati namoyon ekanini ko‘radi. Go‘yoki uning har bir hujayrasi: “Bu Allohning yaratishidir”, deb guvohlik berayotgandek.

Olimlar aytadilarki, ushbu oyati karimada Alloh taolo inson e’tiborini tuya yaratilishidagi sirlarga qaratmoqda. Chunki unda tafakkur qilgan inson uchun tavhid (Allohni yagona deb e’tiqod qilish) ga eltuvchi dalillar va ilohiy qudratning belgilarini ko‘rish mumkin.

Haqiqiy ilm ahllari shuni ta’kidlashadi: tuya yaratilishi haqida tafakkur qilgan inson Qur’on karim tabiatiga bekorga ishora qilmaganini anglaydi. U inson aqlini oddiydek ko‘ringan, ammo ajoyib yaratilgan maxluqotlar orqali Alloh taoloning qudratini anglashga chaqirmoqda:

 “Ey Robbim, Sen naqadar buyuksan!
 Kitobingdagi har bir oyat – nur,
yaratgan har bir maxluqing
– dalil,
va har bir tafakkur
iymon eshiklaridan birini ochadi.

                                 Ilyosxon Ahmedov tarjimasi.

 

Maqolalar