Sayt test holatida ishlamoqda!
05 Mart, 2026   |   16 Ramazon, 1447

Toshkent shahri
Tong
05:34
Quyosh
06:52
Peshin
12:40
Asr
16:33
Shom
18:22
Xufton
19:34
Bismillah
05 Mart, 2026, 16 Ramazon, 1447

Internetdagi aloqa odoblari

29.11.2021   2973   2 min.
Internetdagi aloqa odoblari

— Internet orqali o'zgalar bilan aloqa qilishda o'ziga tanlagan ismning go'zalligiga e'tibor berishi lozim. 

— Internet orqali o'zgalar bilan aloqa qilishda shariat ruxsat bergan narsalarga amal qilib, man qilgan narsalardan chetda bo'lish asosiy qoida bo'lishi zarur. 

— Internet orqali o'zgalar bilan aloqa qilishdan yaxshilik va taqvoda hamkorlik qilish hamda yomonlik va dushmanlikda hamkorlik qilmaslik shior qilib olinishi zarur. 

— Internet orqali o'zgalar bilan aloqa qilishdan foydali maqsadni ko'zlash va befoyda ishlardan chentda bo'lish lozim. 

— Internet orqali o'zgalar bilan aloqa qilishda musulmon insonning o'ziga taqvoni, yaxshilikni va go'zal xulqni lozim tutishi talab etiladi. 

— Internet orqali o'zgalar bilan aloqa qilishda nomahramlar masalasida juda ehtiyot bo'lish kerak. 

— Internet orqali o'zgalar bilan aloqa qilishda ish aynan internet orqali nikohlanishgacha etib bormasligi kerak. 

— Internet orqali o'zgalar bilan aloqa qilishda yolg'on ishlatmaslik, soxtakorlik ila uydurma xabarlar, suratlar va video lavhalar tarqatmaslik talab etiladi. 

— Internet orqali o'zgalar bilan aloqa qilishda xuddi ko'z ko'zga tushib turgandek, o'zini odob va axloq ila tutish lozim. 

— Internet orqali o'zgalar bilan aloqa qilishda notanish kishilarni "Siz"lab ularga alohida hurmat ko'rsatish kerak. 

— Internet orqali o'zgalar bilan aloqa qilishda bahs-munozara har qancha qizisa ham, birovga ozor berishga bormaslik kerak. 

— Internet orqali o'zgalar bilan aloqa qilishda behuda tortishuvlarga yo'l qo'ymaslik, beodobliklarga qarshi kurashish yaxshi ishdir. 

— Internet orqali o'zgalar bilan aloqa qilishda savdo ishlari olib borilsa oldin buning tafsilotini yaxshi o'rganib olish shartdir. 

 

To'liq ma'lumot uchun Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf rohimahullohning

"Ijtimoiy odoblar" kitobining 254-261- betlariga qarang

 

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Makka olimi: Ato ibn Abu Raboh

05.03.2026   140   2 min.
Makka olimi: Ato ibn Abu Raboh

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Kunlarning birida Sulaymon ibn Abdulmalik vazir, shahzoda va mulozimlari bilan birga Masjidul haromga bordi. U barcha musulmonlar kabi ehrom (rido va izor) kiyib olgandi.

Uning oldida to‘lin oy kabi nurli, atirgul kurtaklaridek yangi va xushbo‘y ikki o‘g‘li ham bor edi.

Yer yuzining uchdan bir qismini boshqargan musulmonlar xalifasi Baytullohni tavof qilib bo‘lgach, o‘ziga yaqin bir kishidan: “Makkaning olimi kim?” deb so‘radi.

Unga: Ato ibn Abu Raboh, deb javob berishdi.


U: “Meni u bilan uchrashtiring”, dedi.

Shunday qilib, u bilan uchrashdi. Ato ibn Abu Raboh qora tanli, jingalak sochli va yassi burunli habash keksa odam ekan.

Xalifa: “Butun dunyoga shuhrati tarqalgan Ato ibn Abu Raboh senmisan?” dedi.

U: “Ha, shunday deyishadi”, dedi.

Sulaymon ibn Abdulmalik: “Bu sharafga qanday erishdingiz?” deb so‘radi.

Ato ibn Abu Raboh: “Insonlarning qo‘lidagi mol-dunyo (ta’ma)dan yuz o‘girish va ilm bilan ularning hojatlarini qondirish orqali”, deb javob berdi.

Yana bunday dedi: “Agar insonlar ilmingizdan behojat bo‘lsalar, mol-dunyoingiz bilan ularning hojatini ravo qilasiz. Agar odamlarning mol-mulkidan behojat bo‘lsangiz, ular sizning ilmingizga muhtoj bo‘ladilar. Peshona teri va qo‘l mehnati orqali rizq talab qilish eng afzalidir. O‘tgan ulamolarning aksariyati kasb-hunar bilan mashg‘ul bo‘lganlar”.

 

Sulaymon: “Haj amallari haqida Ato ibn Abu Rabohdan boshqa hech kim fatvo bermasin”, dedi.

Sulaymon ibn Abdulmalik o‘g‘illariga: “Ey o‘g‘illarim, Allohga taqvo qiling. Allohga qasamki, Alloh O‘zi xohlagan bandasining darajasini ko‘taradi. Hatto boyligi va nasabi bo‘lmagan habash qul bo‘lsa ham. Allohga qasamki, O‘zi xohlagan kishini xor qiladi, hatto u oliyjanob nasldan bo‘lsa ham”.

Xalifa yana so‘zini davom ettirib bunday dedi: “Siz guvohi bo‘lgan bu kishi – Qur’on tarjimoni Abdulloh ibn Abbos roziyallohu anhuning merosxo‘ridir. Shunday ekan ilm o‘rganing, ilm o‘rganing”.

 

Davron NURMUHAMMAD

Maqolalar