Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Mo'minlar najot topdilar” (Mu'minun, 1).
Bu oyat, shubhasiz, mo'minlarning ikki dunyoda ham najot topishiga dalolat qiladi. Chunki oyatdagi «najot topdilar» iborasi o'tgan zamon fe'lida bo'lib, u kelasi zamondagi «najot topadilar» ma'nosidan kuchlidir. Shu bois ta'kid bilan aytilgan «najot topdilar» oyati mo'min banda bor-ki, uning, albatta, najot topishi haqligini bildiradi. Najot topadigan mo'minlarning sifatlari quyidagi oyatlarda bayon qilingan.
– «Ular namozlarida o'zlarini kamtar tutuvchidirlar»(Mu'minun, 2).
«namozlarida o'zlarini kamtar tutuvchilar»dan murod namozni xushu', huzu' bilan ado etuvchi mo'minlardir. Har bir mo'min-musulmon ibodatini Allohning ko'rib turganini bilib, qabul bo'lishiga umid qilib ado etishi zarur. Alloh taolo xushu' va huzu' bilan qilingan ibodatlarni qabul qiladi.
– «Ular behuda (so'z va ishlar)dan yuz o'giruvchidirlar»(Mu'minun, 3).
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Kishining behuda narsalarni tark etishi xulqining go'zalligidandir”, dedilar (Imom Termiziy, Ibn Moja rivoyati).
– «Ular zakotni ado etuvchidirlar»(Mu'minun, 4).
Moliyaviy ibodat bo'lgan zakot dinimizning ustunlaridan biri bo'lib, u Qur'oni karimning yigirma etti o'rnida namoz bilan barobar zikr qilingan.
– «Ular avratlarini (haromdan) saqlovchidirlar»(Mu'minun,5).
Dunyo aholisi hayotiga jiddiy xavf solayotgan OITS kasalligini keltirib chiqaruvchi asosiy xatar – zinodir. Bu bedavo dardga chalingan bemorlar sonining yil sayin ortib borishiga, asosan, zinodan saqlanmaslik sabab bo'lmoqda.
– «Ular (mo'minlar) (odamlarning bergan) omonatlariga va (o'zaro bog'lagan)ahd-paymonlariga rioya etuvchidirlar»(Mu'minun,8).
Omonatga rioya, unga xiyonat qilmaslik, va'daga vafo qilish ham mo'minlarning sifatlaridan, imonining belgilaridandir.
Oyatda kelgan mo'minlarning yana boshqa sifatlaridan biri «Ular namozlarini asraguvchi (vaqtida ado etuvchi)dirlar» (Mu'minun,9). Zero, «...namoz mo'minlarga vaqti tayin etilgan va (farz deb) bitilgandir»(Niso, 103).
Ibn Mas'ud roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan: “Allohga qaysi amal mahbubroq?” deb so'radim. “O'z vaqtida o'qilgan namoz”, dedilar.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning vafotlaridan keyin odamlar: «Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning xulqlari qanday edi?” deb so'raganlarida, Oisha onamiz roziyallohu anho Mu'minun surasining dastlabki to'qqiz oyatini o'qib, “Hulqlari xuddi shu oyatlarda aytilgandek edi”, deganlar».
Mu'minun surasida vasf etilgan sifatlardan xulqlanishga harakat qilaylik. Shunda Allohning najot topuvchi bandalaridan bo'lamiz.
Davron NURMUHAMMAD
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bolalar bilan shunday gaplashar edilarki, ular o‘zlarini xuddi kattalardek his etishardi. Ammo ayrim odamlar bolalar bilan kulgili tovushlar chiqarib o‘ynashadi. Ba’zan ko‘chadagi bolalar bilan ham ularning jig‘iga tegib, o‘zlari qochib ketmaguncha hazillashadilar.
Hatto 10 yoshar bolani yuzlarini chimchilab xuddi go‘dakka o‘xshab kulishini kutamiz. Bunday erkalashlarda bola o‘zini kattalardek his qilmaydi.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Ibn Abbos bilan suhbatlashganda, unga nimalarni aytganlarini bilasizmi? U zot sollallohu alayhi vasallam bunday dedilar: “Ey bolakay! Men senga kalimalarni o‘rgataman. Allohni(ng buyrug‘u qaytariqlarini) muhofaza qilgin, shunda U Zot seni muhofaza qiladi. Allohni muhofaza qilsang, U Zotni ro‘parangda topasan.
So‘ramoqchi bo‘lsang, Allohdan so‘ra. Ko‘mak istamoqchi bo‘lsang, Allohdan ista. Bilki, agar butun ummat (mahluqotlar) senga biror manfaat berish uchun jamlansa ham, Alloh senga yozgan narsadan boshqasini bera olmaydi. Agar ularning hammasi senga biror zarar yetkazish uchun jamlansa ham, Alloh senga yozgan narsadan boshqasini yetkaza olmaydi”.
Ushbu muborak hadis Ibn Abbos roziyallohu anhu orqali bizgacha yetib keldi. Bu go‘zal so‘zlarni Ibn Abbos roziyallohu anhu Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan tinglaganlarida bor yo‘g‘i 9 yoshda edilar.
Davron NURMUHAMMAD