Риё — иш ва ҳаракатларни кўрсатмоқ, бир яхшиликни ёки амални Аллоҳнинг розилиги учун эмас балки, инсонларнинг мақтови учун қилишдир. Бу ҳаракатларни амалга оширган инсонга риёкор дейилади.
Риё — инсонлар орасида руҳий таъсир, шон-шуҳрат, моддий фойда учун қилинади. Дунёга оид бу каби моддий ва маънавий фойдаларни қўлга киритиш учун, динга бўлган ҳурмат ва эътиборни ишлатиш, риёнинг энг ёмон шаклидир. Бундай ҳаракатлар ҳийлакорлик ва ёлғончиликдир.
Риёкор — кишининг сўз ва ҳаракатларидаги самимиятсизликлари, бошқа инсонлар томонидан қисқа вақтда билинади. Бу инсонларга ҳеч ким ишонмайди. Риёнинг ҳаммаси ахлоқсизлик бўлгани каби, ибодатларда риёкор бўлиш энг катта ахлоқсизликдир.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Албатта сиз учун энг қўрқадиган нарсам, кичик ширк, яъни риёдир» деганлар (Термизий ривоят қилган).
Ибодат Аллоҳ учун қилинади. Аллоҳнинг розилигидан бошқа бир мақсад учун ибодат қилиш, Аллоҳнинг розилигини ўртадан олиб ташлайди. Кўрсатиш ва фойда тушунчаси билан Қуръон ўқиш, намоз ўқиш, рўза тутиш, закот бериш, ҳажга бориш, садақа бериш ибодатларни хабата, яъни бекорга чиқаради.
Аллоҳ таоло бу ҳақда Ўзининг каломида шундай марҳамат қилади:
«Эй иймон келтирганлар! Садақаларингизни миннат ва озор бериш билан, молини Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирмаса ҳам кишиларга риё учун нафақа қилганга ўхшаб бекорга кетказманг. У мисоли бир устини тупроқ босган силлиқ тошга ўхшайди. Бас, кучли ёмғир ёғса, силлиқ бўлиб қоладир. Касб қилганларидан ҳеч нарсага қодир бўлмаслар» (Бақара сураси, 264-оят).
Шу ҳолда, Аллоҳнинг буйруғини ва розилигини ўйлаб эмас, диндор кўриниш учун ибодат қилиш, олим ва билимли дейишсин, дея илм билан машғул бўлиш, саҳий деб номланиш учун закот ва садақа бериш, риёдан иборат ёмон ҳаракатдан бошқа бир маъно ифода қилмайди.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай деганлар:
«Шубҳасиз риё ширкдир» (Ибн Можа ривоят қилган).
Аллоҳга ва инсонларга қарши ўзини самимий тутиб риёдан узоқ туриш, иложи бўлса, ибодатларни яширин қилиш, Аллоҳнинг розилигини инсонларнинг мақтовига, истагига, қўрқувига қарши танлаш ҳар бир мусулмоннинг тамойилидир.
Интернет манбалари асосида тайёрланди
Шу йил 23-24 апрель кунлари Самарқанддаги Ҳадис илми мактабида диний таълим муассасалари талабалари ўртасида “Баркамол авлод – 2026” спорт мусобақасининг республика босқичи ўтказилди.
Мусобақа аввалида Ўзбекистон Республикаси Давлат мадҳияси янграганидан сўнг кўргазмали чиқишлар қилинди.
Тадбирда Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратларининг мусобақа иштирокчиларига йўллаган табриги ўқиб эшиттирилди.
Шундан сўнг спорт мусобақасининг финал учрашувлари бошланди. Ушбу жараённи тажрибали ҳакамлар ҳайъати баҳолаб борди.
Якуний натижаларга кўра, қуйидагилар ғолибликни қўлга киритди:
Шахмат
Талаба йигитлар ўртасида:
1-ўрин Тошкент ислом институти талабаси Фазлиддин Шамиевга;
2-ўрин "Мир Араб" ўрта махсус ислом таълим муассасаси талабаси Асрорбек Турдалиевга;
3-ўрин "Саййид Муҳйиддин Махдум" мадрасаси талабаси Раҳмонжон Расуловга насиб этди.
Аёл-қиз талабалар ўртасида:
1-ўринни “Жўйбори Калон” мадрасаси талабаси Розияхон Зокирова;
2-ўринни “Хадичаи Кубро” мадрасаси талабаси Ҳамидахон Жамолиддинова;
3-ўринни Тошкент ислом институти талабаси Нодирахон Муротова эгаллади.
Стол тенниси
Талаба йигитлар ўртасида:
1-ўринга “Фахриддин ар-Розий” мадрасаси талабаси Муроджон Райимжонов;
2-ўринга Тошкент ислом институти талабаси Абдулҳай Абдимуталов;
3-ўринга "Мир Араб" ўрта махсус ислом таълим муассаси талабаси Абдураҳмон Абдужабборов сазовор бўлди.
Аёл-қиз талабалар ўртасида:
1-ўрин "Мир Араб" олий мадрасаси талабаси Эъзоза Аслиддинова;
2-ўрин “Хадичаи Кубро” мадрасаси талабаси Дилдорахон Болтабоева;
3-ўрин “Жўйбори Калон” мадрасаси талабаси Нодира Қодирбоевага насиб этди.
Тош кўтариш
Талаба йигитлар ўртасида:
1-ўринни "Мир Араб" ўрта махсус ислом таълим муассаси талабаси Мусулмон Равзатуллоҳ;
2-ўринни "Мир Араб" олий мадрасаси талабаси Алишер Умаров;
3-ўринни “Фахриддин ар-Розий” мадрасаси талабаси Зикрулло Сағдуллаев қўлга киритди.
Миллий кураш
Талаба йигитлар ўртасида:
1-ўринни "Мир Араб" ўрта махсус ислом таълим муассаси талабаси Муҳаммадаброрхон Юнусхонов;
2-ўринни “Хожа Бухорий” мадрасаси талабаси Ясин Аблазов;
3-ўринни “Кўкалдош” мадрасаси талабаси Ҳусан Мирзаев эгаллади.
Жамоалар ўртасида эса якуний натижалар қуйидагича бўлди:
1-ўрин “Мир Араб” ўрта махсус ислом таълим муассасаси жамоасига;
2-ўрин Тошкент ислом институти жамоасига;
3-ўрин “Имом Фахриддин ар-Розий” мадрасаси жамоасига насиб этди.
Ғолибларга қуйидаги мукофотлар топширилди:
Жамоалар бўйича совринлар:
1-ўринга I-даражали кубок, замонавий смарт доска;
2-ўринга II-даражали кубок, музлатгич;
3-ўринга III-даражали кубок, кир ювиш машинаси тақдим этилди.
Яккалик беллашувлар ғолиблари учун:
1-ўринга биринчи даражали диплом ва ноутбук;
2-ўринга иккинчи даражали диплом, телевизор;
3-ўринга учинчи даражали диплом ва шарбат чиқаргич берилди.
Ғолибларга зафар ва мукофотлар муборак бўлсин!
Эслатиб ўтамиз, мазкур спорт мусобақаси Ўзбекистон мусулмонлари идораси томонидан ҳар икки йилда бир марта ўтказилади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати