1137-CАВОЛ: Олдинги умматларда ҳам намоз ибодати бўлганми, бўлса қай тартибда ўқилган?
ЖАВОБ: Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм.
Ҳа, олдинги умматларда ҳам биздаги намоз, рўза ва закот каби ибодатлар бўлган. Бунга Аллоҳ таолонинг Исмоил алайҳиссалом ҳақида айтган сўзи далолат қилади:
وَكَانَ يَأْمُرُ أَهْلَهُ بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَكَانَ عِنْدَ رَبِّهِ مَرْضِيًّا
“У аҳлини намозга ва закотга буюрар эди ва Робби ҳузурида рози бўлинган эди” (Марям сураси, 55-оят).
Уларнинг рўзаси ҳақида шундай дейилади:
يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
“Эй, иймон келтирганлар! Сизлардан аввалгиларга фарз қилинганидек, сизларга ҳам рўза фарз қилинди. Шоядки, тақводор бўлсаларингиз”. (Бақара сураси, 183-оят).
Бу ибодатларни адо қилиш тартиби, тафсилоти ҳақида тўлиқ маълумот йўқ. Лекин ўтган умматларнинг намози ҳақида турли маълумотлар бор. Баъзилари намозларида руку қиладию сажда қилмайди. Баъзилари сажда қилади, лекин руку қилмайди. Баъзилари намоз асносида гапирса, баъзилари юриш мумкин, дейди. Рўзада ҳам ихтилоф қилдилар. Баъзилари куннинг ярмигача рўза тутдилар, баъзилари маълум бир таомлардан ўзларини тийдилар. Бу ибодатларнинг барчасида Аллоҳ таоло Муҳаммад алайҳиссалом умматини энг тўғри йўлга бошлади ва ҳозиргача ушбу кўрсатмага амал қилиб келмоқдалар.
Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.
Бугун, 3 августь куни Ўзбекистон мусулмонлари идорасида “Кибержиноятчилик: замонавий жамиятнинг янги таҳдиди” мавзусида онлайн йиғилиш ўтказилди.
Унда Диний идора Ҳуқуқшунослик бўлими бошлиғи Жаҳонгир Ҳотамов сўзлаб, иштирокчилар эътиборини бугунги кунда долзарб муаммога айланиб бораётган кибержиноятлар кўламига қаратди.
Расмий маълумотларга кўра, ўтган йили Тошкентда кибержиноятлар сони 16 мингдан ортган. Фуқаролар қарийб 2 триллион сўм моддий зарар кўрган бўлса-да, уларни фош этиш 8 фоизга ҳам етмаган.
Ушбу жиноятларга кескин барҳам бериш ва олдини олиш учун 2026 йил 10 март куни “Ўзбекистон Республикасининг Киберхавфсизлик стратегиясини белгилаш ва кибержиноятчиликнинг олдини олиш тизимини такомиллаштириш тўғрисида” Президент Фармони қабул қилинди. Фармон асосида Ўзбекистон Республикасининг 2026 – 2030 йилларга мўлжалланган киберхавфсизлик стратегияси қабул қилинди.
Юқоридаги каби салбий холатларнинг олдини олишда аҳолининг ҳуқуқий саводхонлигини ошириш муҳим ҳисобланади. Шу мақсадда Диний идора бош юристи Алишер Агзамов Кибержиноятчиликнинг пайдо бўлиш тарихи, асосий турлари, кибержиноятга дуч келган киши нима қилиши кераклиги, киберхавфсизликнинг оддий қоидалари ҳақида тушунчалар бериб ўтди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати