Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ўта сахий зот бўлсалар-да, Рамазон кириши билан саховатлари, яхшиликлари янада ортиб кетар эди. Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтади: “Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) одамларнинг энг саховатлиси эдилар. У зотнинг саховатлари Рамазон ойида – ҳар кеча Жаброил (алайҳиссалом) Қуръонни таълим бериш учун ҳузурларига тушадиган пайтларда – айниқса, зиёда бўларди. Дарҳақиқат, Аллоҳнинг расули (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) одамларга мурувват кўрсатишда шиддат билан эсаётган шамолдан-да тез эдилар” (Имом Бухорий, Имом Муслим ривояти).
Афсуски, ҳаётимиздаги барча майда ишларни ҳам эътибордан четда қолдирмай ҳисоб-қитоб қиламиз-у, бироқ рамазон ойи режасини тузишни унутамиз. Оқибатда дунё ва охират учун фойдали бўлган яхшиликдан бепарволик сабабли маҳрум бўламиз. Зеро, охиратнинг ободлиги бу дунёни обод қилиш билан бошланади. Абадий саодатга эришиш учун ибодатларни гўзал тарзда адо этишга одатланиш лозим. Шу сабабли, мўмин-мусулмонларнинг Рамазон ойининг ҳар бир кундузию кечасини ўтказиш тартибини режалаштириб олишлари мақсадга мувофиқ.
Даврон НУРМУҲАММАД
тайёрлади
Мақолада Ўзбекистон ва Индонезия ўртасидаги алоқалар шунчаки дипломатик муносабат эмас, балки теран илдизларга эга маънавий ришталарга таяниши алоҳида таъкидланган. Муаллиф Ява оролида ислом дини ёйилишида беқиёс хизмат қилган машҳур “Вали Сонго” (Тўққиз авлиё) жамоаси вакиллари, хусусан, келиб чиқиши самарқандлик бўлган Мавлоно Малик Иброҳим Самарқандийнинг фаолияти икки минтақа ўртасидаги илк интеллектуал ва маънавий кўприк вазифасини ўтаганини қайд этади.
Мақолада асосий эътибор мотуридийлик таълимотининг Индонезия мусулмонлари ҳаётидаги тутган ўрнига бағишланади. Ш.Исломовнинг таъкидлашича, Индонезиядаги анъанавий мадрасалар бевосита Имом Мотуридий илмий мактабининг маънавий ворислари саналади. Мотуридийликка хос бўлган ақл ва нақл уйғунлиги, бағрикенглик ҳамда мўътадиллик тамойиллари бугунги Индонезия жамиятига хос инклюзивлик ва бағрикенглик фазилатларини шакллантирган асосий омиллардан.
Шунингдек, мақолада Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан Самарқандда Имом Мотуридий ёдгорлик мажмуасининг қайта тикланиши ва у ерда амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотларга алоҳида тўхталиб ўтилган. Муаллиф ушбу мажмуани шунчаки зиёратгоҳ эмас, балки замонавий дунёда ислом динининг асл қадриятларини, унинг мўътадил ва рационал қарашларини тарғиб этувчи халқаро интеллектуал марказ сифатида таърифлайди.
Мақола якунида дунёдаги энг кўп мусулмон аҳоли истиқомат қиладиган Индонезия ва ислом илм-фанининг тарихий маркази бўлмиш Ўзбекистон ўртасидаги ҳамкорликни сифат жиҳатидан янги босқичга олиб чиқиш зарурлиги алоҳида қайд этилган. Хусусан, таълим, зиёрат туризми ва илмий тадқиқотлар соҳасидаги алоқаларни мустаҳкамлаш глобаллашув даврида авж олаётган экстремизм ва радикализм таҳдидларига қарши икки давлат учун мустаҳкам маънавий қалқон бўлиши таъкидланган.
Ушбу мақоланинг Индонезиянинг нуфузли нашрида чоп этилиши ўзбек ва индонез халқлари ўртасидаги тарихий-маънавий алоқаларни янада мустаҳкамлаш йўлидаги муҳим қадамдир.
Н.Усмонова,
ЎзА