Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
27 Феврал, 2026   |   10 Рамазон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:43
Қуёш
07:01
Пешин
12:41
Аср
16:27
Шом
18:15
Хуфтон
19:27
Bismillah
27 Феврал, 2026, 10 Рамазон, 1447

БОБУР ВА ИСЛОМ: “ТЎРТ ИМОМ БАРҲАҚДУР”

24.02.2021   2255   3 min.
БОБУР ВА ИСЛОМ: “ТЎРТ ИМОМ БАРҲАҚДУР”

“Ишорат тўрт имомғаким, муҳтадойи дину пешвойи аҳли таъйинлар” деган бобда Бобур Аҳли суннат вал-жамоат фиқҳининг тўрт имоми барҳақ эканини, чунки имом дегани шариъатнинг ифодаси бўлиб, улардан бу динга равнақ етишини, у дин ва шариъатда эргашиладиган зот эканини таъкидлаб айтади:

 

Билки, бу тўрт имом барҳақдурур,

Ким алардин бу динга равнақдурур.

Бу имомеки, шаръ адосидурур,

Дин ила шаръ муқтадосидурур.

 

Сўнг имомлар номини санаб: “Бириси Бу Ҳанифаи Нуъмон (ибн Собит)дур, Яна бири шофиъиййи пурдондур, яна бири (Имом) Молику яна (Имом) Аҳмад (ибн Ҳанбал), қилдилар жаҳд шаръ аро беҳад”, деб уларнинг фазилатини билдиради. Буларнинг ҳар бирига эргашиб, изидан борган киши яхши даражалар ва  нажот топишини таъкидлайди:

 

Тенгридин бизга латифадурур,

Муқтадомиз Абу Ҳанифадурур.

Тенгрига шукрлар дейинг яксон,

Қилди бизларга ишни ул осон.

 

Яъни: “Аллоҳдан бизга бир илтифот, бир лутфу карам бўлиб, эргашадиган имомимиз Абу Ҳанифа бўлди. Аллоҳга баробар шукрлар айтингизки, у зот ўз фатво мактабини барпо қилиб, бизларга дин фиқҳи ишларини осон қилдилар”. Бу соҳибқирон Амир Темурдан бошлаб барча темурийларнинг соф эътиқоди ифодасидир. Бу, айни вақтда, Бобур шаънида айтилган баъзи туҳматларга ҳам раддиядир.

 

“ХАРЖ ҚИЛҒОН СОЙИ БУ ГАНЖ ОРТАР”

 

Бобур Мирзо “Мубайян” хотимасида: «Эй Бобур, бу китоб таснифида агарчи ранж чеккан бўлсам-да, қўлимга шундай бир ганж-хазина кирдики, ҳар қандай ганжни харж этиш билан камайиб боради, аммо бу маънавий ганж – бу илм хазинаси харж этган сари тобора ортиб боради», дейди:

 

Бобур, эмди, агарчи чекдим ранж,

Келди илгимга ушбу янглиғ ганж.

Ганж нуқсонға харждин тортар,

Харж қилғон сойи бу ганж ортар.

 

Яна айтадики: «Барча инсонлар одатда ўз хазина-ганжини қўлга киритишдаги ранжу меҳнатини зоеъ қилмасдан, олам аҳлидан ўз ганжи – бойлик-хазинасини яширади. Мен эса бу ганжимни ошкор этиб, уни дин аҳлига нисор этдим», дейди.

Бобур ихлоси ва маърифатининг энг муҳим белгиси шундаки, бу иш риё учун, шуҳрат учун, шеъру шоирлик учун эмас, балки холис Аллоҳ учун ва Ҳақ ризоси учун эканини таъкид билан изҳор этади:

 

Ушбуларким дедим, бўлунг огоҳ,

Бордурур борча холисан-лиллоҳ.

Бу демакдин ғараз Ҳақ эрдию бас,

шеъру шоирлиқ эрмас эрди ҳавас.

 

Бобур фиқҳий масалаларнинг илмийсини таҳқиқ этиб, энди амалийсига – бу илмларга амал қилишга ўзи учун ҳам, китобхон учун ҳам Аллоҳдан тавфиқ – ёрдам сўрайди. Сўнг китоб номи ҳақида сўзлаб: «Ғайрат шижоат кўрсатиб, жидду жаҳд қилиб тамомалаган бу китобимда шариъат масалаларини очиқ баён этганим учун, уни «Мубайян» – «Очиқ баён этилган (шаръий масъалалар)» деб номлаган бўлсам, не ажаб!» – дейди.

Мақолалар
Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Миср ҳукумати Қуръони карим илмлари факультетини очишга розилик берди

26.02.2026   4816   2 min.
Миср ҳукумати Қуръони карим илмлари факультетини очишга розилик берди

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

“IQNA” ахборот агентлиги хабар беришича, Миср Араб Республикаси Вазирлар Кенгаши раиси, доктор Мустофо Камол Мадбулий жаноблари 2026 йил 504-сонли қарорни имзолади. Унга кўра, “Ал-Азҳар аш-Шариф” университети ҳузурида “Қуръони карим қироатлари ва илмлари” факультети ташкил этилади.  

Миср расмий газетасида эълон қилинган ушбу қарор мамлакат конституцияси (қомуси) ҳамда 1961 йилги 103-сонли “Ал-Азҳар аш-Шариф ва унга қарашли муассасаларни қайта ташкил этиш тўғрисида”ги қонун ва унинг ижро низомига асосланади. Мазкур ташаббус “Ал-Азҳар аш-Шариф” университетида олий таълим тизимини ривожлантириш йўлидаги стратегик ташаббус сифатида баҳоланмоқда.


Факультетни ташкил этишнинг ҳуқуқий асослари

Қарор матнида 2024 йилги 304-сонли Президент қарорига ҳам таянилган бўлиб, унда айрим ваколатларни топшириш масаласи белгиланган. Бу эса таълим тизимини қўллаб-қувватлашда давлат идоралари ўртасидаги ҳамкорликни кўрсатади.

Шунингдек, 2025 йил 18 ноябрь куни бўлиб ўтган “Азҳар Олий Кенгаши” йиғилишида мазкур ташаббус маъқулланган. Лойиҳа “ал-Азҳар аш-Шариф” мажмуаси раҳбари, доктор, шайх Аҳмад Таййиб ҳазратлари томонидан тақдим этилган кенг қамровли таълимий дастур асосида ишлаб чиқилган.


Факультет тузилмаси ва жойлашуви

Қарорнинг биринчи ва иккинчи моддаларига кўра, талабалар мутахассислиги ва улар учун муносиб таълим муҳитини яратиш мақсадида икки мустақил факультет очилади:

Йигитлар бўлими: “Қуръони карим қироатлари ва илмлари” факультети (йигитлар учун) – Қоҳира шаҳридаги “Ал-Азҳар” университети “Ислом даъвати” факультети биносида фаолият олиб боради.

Қизлар бўлими: “Қуръони карим қироатлари ва илмлари” факультети (қизлар учун) – Қоҳира шаҳридаги“Ал-Азҳар” университети “Ислом ва арабшунослик тадқиқотлари” факультети биносида фаолият олиб боради.


Ўқув жараёни бошланиш муддати

Қарорнинг учинчи моддасига мувофиқ, ҳар икки факультетда ўқиш 2026/2027 ўқув йилидан бошланади. Қарор расмий газетада чоп этилган бўлиб, шу орқали кучга кирди ва бунга мувофиқ “Қуръони карим қироатлари ва илмлари” соҳасида ихтисослашган академик таълимнинг янги босқичи бошланади.

 

Манбалар асосида
Илёсхон АҲМЕДОВ
тайёрлади.

Дунё янгиликлари