Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
16 Май, 2026   |   28 Зулқаъда, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:28
Қуёш
05:04
Пешин
12:24
Аср
17:25
Шом
19:40
Хуфтон
21:08
Bismillah
16 Май, 2026, 28 Зулқаъда, 1447

Рамазон – ибодат мавсуми

28.04.2020   3813   3 min.
Рамазон – ибодат мавсуми

Эзгулик ва эҳсон, ибодат мавсуми Рамазонга етганимиз улуғ бир неъмат. Аллоҳ таоло бу ойда гуноҳлардан покланишимиз, нафсларимизни тарбиялаб, тоатларга ўргатишимиз учун бизга рўзани фарз қилди, Қуръон тиловатига, кечалари қоим бўлишга, хайр-эҳсон қилишга ундади.

Шубҳасиз, бу ойнинг энг улуғ ибодати рўзадир. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) айтдилар: “Одам боласининг ҳар бир (яхши) амали савоби ўн баробардан етти юз баробаргача кўпайтириб берилади. Аллоҳ таоло айтди: “Фақат рўза мустасно. Албатта, у Мен учун ва унга Ўзим мукофот бераман. Банда шаҳвати ва таомини Мен учун тарк қилади”” (Имом Муслим ривояти).

Рўза инсонни ёлғизликда ҳам, одамлар орасида ҳам Аллоҳ таолони унутмасликка, тоатларга сабрли бўлишга, доим гўзал хулқли бўлишга, Аллоҳ қайтарган нарсалардан узоқ бўлишга ўргатади.

Рамазон – таровиҳ ойи. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) мағфиратга ноил бўлиш, ажру савобларни кўпайтириб олиш учун бу ой кечаларида ибодат билан қоим бўлишга тарғиб қилиб: “Ким Рамазон кечалари имон билан, савоб умидида қоим бўлса, ўтган гуноҳлари кечирилади”, деганлар (Имом Бухорий ва Муслим ривояти).

Тунги намоз мўминлар шарафи, солиҳлар одати, обидлар унсидир. У бандани Аллоҳ таолога яқинлаштирувчи энг афзал амалдир. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) айтдилар: “Тунги намозни канда қилманг. У сизлардан олдин ўтган солиҳлар одати, Раббинггизга яқинлик, гуноҳларга каффорат, маъсиятлардан қайтарувчидир” (Имом Аҳмад ва Термизий ривояти).

Рамазон – Қуръон ойи. Аллоҳ таоло марҳамат қилади: “Рамазон ойи – одамлар учун ҳидоят (манбаи) ва тўғри йўл ҳамда ажрим этувчи ҳужжатлардан иборат Қуръон нозил қилинган ойдир(Бақара, 185). Рўзадор бу ойни Қуръони карим тиловати учун ғанимат билиши керак. Қуръон рўзадорга шафоатчи ва гувоҳдир. Набий (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) айтдилар: “Рўза ва Қуръон қиёмат кунида бандага шафоат қилади. Рўза: “Эй Раббим, мен уни кундузи таомдан ва шаҳватлардан тийдим, мени унга шафоатчи қил”, дейди. Қуръон: “Мен уни тунда уйқудан қолдирдим, мени унга шафоатчи қил”, дейди ва иккалови шафоатчи қилинади” (Имом Аҳмад ва Табароний ривояти).

Рамазон – хайру саховат ойи. Бу ойда бошқа ойларга қараганда кўпроқ сааховат кўрсатишга тарғиб қилинган. Зеро бу ойда қилинган садақа ва эҳсонлар савоблари кўпайтириб берилади. “Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) одамларнинг энг сахийи эдилар. У зотнинг энг сахий бўладиган вақтлари Рамазонда – Жаброил (алайҳиссалом) билан учрашганларида бўлар эди. У зот Жаброил (алайҳиссалом) билан Рамазоннинг ҳар тунида учрашиб, Қуръонни дарс қилишар эди. Ўшанда Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) саховатда эсаётган шамолдан-да тез бўлиб кетар эдилар” (Имом Бухорий ва Муслим ривояти).

 Жамшид Шодиев тайёрлади.

 

Рамазон-2020
Бошқа мақолалар

Расулуллоҳ ﷺга баланд овозда салом бериш ҳукми

15.05.2026   5342   2 min.
Расулуллоҳ ﷺга баланд овозда салом бериш ҳукми

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Савол: Мадинаи мунавварага борган зиёратчилар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг қабрлари қаршисида туриб, У зотга салом ва салавот айтади. Шу салом ва салавотни паст овозда ёки қалб орқали йўллаш кифоя қиладими ёки қабрга етиб борадиган даражада баланд овозда айтиш керакми?

Жавоб: Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг муборак зотлари ва у зотга боғлиқ бўлган ҳар бир ҳолатда одоб-ахлоқ қоидаларига риоя қилиш ҳар бир мусулмон эркак ва аёл учун лозимдир. Айниқса, Аллоҳ таоло Мадинаи мунавварага бориш ва Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни зиёрат қилишга муяссар этган бахтли инсон Сарвари оламга салом айтишни юксак одоб сақлаган ҳолатда амалга ошириши талаб этилади. Шунинг учун салом ва салавот йўллаш ҳамда дуо қилиш вақтида овозни ҳаддан ташқари баланд кўтармаслик гўзал исломий одобдир. Зеро, Аллоҳ таоло Қуръони каримда Ул зот алайҳиссаломга нисбатан қандай овозда мурожаат қилишни ўргатиб, бундай марҳамат қилган:

“Эй иймон келтирганлар! Овозингизни Пайғамбар овозидан баланд кўтарманг ва бир-бирингизга очиқ (баланд) гапиргандек у зотга очиқ (баланд) гапирманг, акс ҳолда ўзингиз сезмаган ҳолда амалларингиз беҳуда кетиб қолади” (Ҳужурот сураси, 2-оят).

Ана шулардан келиб чиқиб, уламоларимиз қабри шариф қаршисида туриб салом йўллаш борасида қуйидаги тавсияларни берадилар:

“Қабр деворининг пастки қисмига нигоҳини қаратган ҳолда, ҳайбат ва эҳтиром мақомида кўзларини қуйи солиб, қалбини дунё алоқаларидан фориғ қилиб туради. Қалбида ўзи турган мақомнинг улуғлигини ва ҳузурида турган зотнинг юксак мақомини ҳис қилади. Сўнгра овозини баландлатмасдан, мўътадил ҳолатда салом бериб, бундай дейди: “Ассаламу алайка я Расулаллоҳ, Ассаламу алайка я Набияллоҳ”.

Демак, зиёратчи Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг қабри шарифлари олдига борганда баланд овозда салом айтиши одобга зиддир. Одобнинг талаби шуки, паст овозда салавот ва салом йўллаб, ожизлик ва тавозелик билан шафоат сўраб дуо қилади. Агар салом бергандан сўнг ўша ерда тўхтаб дуо қилиш бошқаларга озор беришга, тирбандликка сабаб бўлса, у ҳолда одоб билан салом бериб, олдинга қараб юриб, ундан кейин қиблага юзланган ҳолда дуо қилади. Валлоҳу аълам.

 

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.