Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
15 Апрел, 2026   |   26 Шаввол, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:21
Қуёш
05:44
Пешин
12:28
Аср
17:06
Шом
19:07
Хуфтон
20:24
Bismillah
15 Апрел, 2026, 26 Шаввол, 1447

Карантинда кимлар рўза тутмаслиги мумкин?

25.04.2020   3232   2 min.
Карантинда кимлар рўза тутмаслиги мумкин?
Ҳар йили юртдошларимиз муборак Рамазон ойини ўзгача тайёргарлик ва хурсандчилик билан кутиб олади, кўтаринки кайфиятда ўтказади.

Бу йил муборак кунлар синовли даврга тўғри келди. Шу сабаб халқимиз орасида рўза тутиш билан боғлиқ турли гап-сўзлар юрибди. Ваҳоланки, Ўзбекистон мусулмонлари идораси Уламолар кенгашининг Рамазон ойини ўтказиш ҳақидаги баёнотида бу ҳақда аниқ маълумотлар берилган эди.

Ижтимоий тармоқлардаги бу каби мулоҳазаларга яна бир бор ойдинлик киритиш мақсадида Ўзбекистон мусулмонлари идораси раисининг биринчи ўринбосари Ҳомиджон Ишматбековга мурожаат қилдик.

– Карантин вақтида рўза тутиш тақиқланади, деган гапга ҳеч қандай асос йўқ. Аслида, шариатимизда айрим тоифа кишилар рўза тутмаслигига рухсат берилган. Булар – кекса кишилар, яъни қарилиги сабаб рўза тутишга ҳоли йўқ, кундан-кунга жисмонан заифлашиб бораётган ёши улуғ кексалар ва сурункали касалликка мубтало бўлган биродарларимиз, рўза тутиш саломатлигига жиддий зиён етказиши мумкин бўлган беморлар.

Бундай кишилар рўза тутмагани эвазига Рамазон ойининг ҳар бир куни учун фидя бериши лозим бўлади. Бу ҳақда Аллоҳ таоло Қуръони каримда бундай марҳамат қилган:


وعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ فَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًا فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ

яъни: “(Рўза тутишга) мадори етмайдиганлар зиммасида бир мискин кимсанинг (бир кунлик) таоми фидядир. Кимки ихтиёрий равишда зиёда хайр қилса (лозим бўлганидан ортиқ фидя берса), ўзига яхши.” (Бақара сураси, 184-оят).

Бундан ташқари, вақтинча бемор бўлиб турган ёки сафарга чиққан кишилар ҳам беморлик ва мусофирлик кунларида рўза тутмаслиги мумкин. Фақат, бемор соғайганидан сўнг ва мусофир сафардан қайтганидан кейин тутмаган кунларининг ўрнига қазосини тутиб бериши шарт бўлади.

Карантин даврида қўлларни тез-тез ювиш, антисептик воситалардан фойдаланиш рўзани тутмасликка асос бўла олмайди. Чунки, бу ишлар рўзани очмайди. Шунингдек, зарурат бўлса вақти-вақти билан оғизни чайқаб туришнинг ҳам зарари йўқ. Фақатгина, оғиз чайқалганда ғарғара қилинмайди, яъни томоқдан ичкарига сув ўтказмаслик керак. Акс ҳолда рўза очилади.

Шифокорлар томонидан карантин даврида рўза тутиш коронавирусга чалинишга олиб келади ва у орқали ҳалок бўлиш хавфини кучайтиради, дейилган тақдирда ва бу нарса илмий жиҳатдан ўз тасдиғини топганда, рўза тутмаслик мумкин бўлади.
 

 

Муҳайё Тошқораева, ЎзА
 
Манба: http://uza.uz/
Рамазон-2020
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Пиёда юриш - мустаҳаб амал

15.04.2026   2129   2 min.
Пиёда юриш - мустаҳаб амал

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Киши саломатлигини сақлаш, жисмоний қувватини оширишда пиёда юриш ва югуришнинг ўрни беқиёс.

Қуръони каримда айтилади:

﴿فَامْشُوا فِي مَنَاكِبِهَا﴾

“Бас, у (Ер)нинг ҳар томонида (саёҳат, тижорат ёки деҳқончилик қилиб) юраверингиз” (Мулк сураси, 15-оят).

Мужтаҳид уламоларнинг ижтиҳодларига кўра, уловга зарурат бўлмаган пайтларда пиёда юриш мустаҳаб[1] амал бўлиб, ушбу оят бунга далил бўлади.


Динимиз яхшиликка шошилиш ва унда мусобақалашишга буюради. Бу буйруқ ҳам руҳий ва ҳам жисмоний жиҳатни қамраб олади.

Пайғамбар алайҳиссалом айтадилар: “Кимки икки нишон – маълум масофани чегаралаб ўрнатилган икки белги – орасида юрадиган бўлса, унинг ҳар бир қадамига яхшилик бордир” (Имом Ҳайсамий ривояти).

Пиёда юриш махсус вақт, ҳолат ёки жиҳозларни талаб қилмайди. Оддий кундалик ишларини бажариш ва кўпроқ пиёда юриш ҳам инсон саломатлигини мустаҳкамлайди. Киши ўзига қулай бўлган ҳар қандай ҳолатда хайрли мақсадда юриб саломатлигини сақлаши ва ажр-савобга эга бўлиши мумкин. Уловлардан зарурат бўлгандагина фойдаланиб, кўпроқ пиёда юришни одат қилинса, ортиқча вазндан ва бир неча касалликлардан қутулиш осон кечади.

Пиёда юриш борасида илмий тадқиқот ўтказган америкалик олим Поль Брегг айтади: “Пиёда юрганингизда ўзингизни табиий тутинг. Бошингиз юқорига кўтарилган, кўкрак ростланган, қорин тортилган бўлсин. Тана қадамларингиз билан бир маромда тебраниб туриш керак. Оёқлар гўёки тананинг ўртасида жойлашгани каби ҳаракатланинг, чуқур нафас олинг, ана ўшанда сизда шундай юксалиш ҳисси пайдо бўладики, танангизни ғурур билан олиб юрасиз. Қўллар елкалардан бошлаб эркин ҳаракатланиши керак. Юриш пайтида сизда яхши кайфият бўлиши ва кўнглингиз ғаш бўлмаслиги керак. Агар сизни атрофингиздаги табиат қизиқтирмаса, маънавий ҳаёт ҳақида ўйланг. Пиёда юриш вақтида сиз жисмоний ҳаракатни маънавий ҳаракатга айлантирасиз. Шу йўл билан барча ғубор ва ғам-ташвишларингиздан халос бўласиз. Қон томирлар бўйлаб танани тозалаб, озиқлантиргани каби пиёда юриш ҳам ақлни тозалайди, уни ижобий фикрлар билан тўлдириб, сизнинг саломатлигингизга сабаб бўлади”.


Муҳаммад Зариф Муҳаммад Олим ўғлининг
"Исломда саломатлик" китобидан олинди


[1]Киши бажарса савоб олади, бажармаса гуноҳкор бўлмайди.

Мақолалар