Савол: Кўриниши ва овозидан ҳузурланиш учун қушларни қафасда сақлаш жоизми?
Жавоб: Баъзи қушларнинг кўриниши чиройли, овози ёқимли бўлади. Гўзалликни барча яхши кўради. Гўзаллик Аллоҳ таолонинг неъматларидандир. Аллоҳ таоло марҳамат қилади:
“Айтинг: “Аллоҳнинг бандалари учун чиқарган зийнатини ва пок ризқларни ким ҳаромга чиқарди?..” (Аъроф, 32).
“У яна минишингиз учун ва зийнат сифатида отлар, хачирлар ва эшакларни (яратди)” (Наҳл, 8).
Аллоҳ таоло ҳайвонот, ўсимликлар ва бошқа зийнатларни бандалари учун яратган. Улардан завқланиш, фойдаланиш мубоҳдир. Зийнат ҳисобланган балиқ ва қушларни динимиз амрларидан чиқмаслик шарти билан боқиш мумкин. Бу шартлар асосан қуйидагилардир:
Икки “Саҳиҳ”да ворид бўлган ҳадисда Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: “Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) инсонларнинг энг гўзал хулқлиси эдилар. Менинг эмикдош укам бўлиб, уни Умайр – “Умарча” деб чақиришар эди. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бизнинг уйга келсалар: “Эй Абу Умайр, нуғайрни (тумшуғи қизил, чумчуқсимон қуш) нима қилдик”, дер эдилар.
Аллома Абул Аббос Қуртубий айтадилар: “Уламоларнинг “қушларни қафасда ушлаб туриш” жоиз деган фатволаридан уларга азоб бериш мумкин, деган хулоса чиқмайди, чунки Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҳайвонларга азоб беришдан қайтарганлар”. Абу Дардо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинишича: “Қиёмат куни қушлар, ўзларини қафасда сақлаб, оч қолдириб, қийнаган кишининг бўйнига осилишади ва: “Эй Раббим, мана бу мени дунёда азоблаган”, дейди”.
“Сўраган эдингиз” китоби асосида тайёрланди.
ЎМИ Матбуот хизмати
Мазкур фестивалда дунёнинг 40 дан ортиқ мамлакатидан аудиовизуал лойиҳалар иштирок этди. “Туристик хизмат” (Tourism Service) номинациясидаги ушбу мукофот “Оскар” мукофоти совриндори Бен Кингсли иштирок этган “Маърифат акс-садоси” фильмига топширилди.
Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази — Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг мега форматдаги лойиҳаси бўлиб, ислом цивилизациясининг илмий, маънавий ва маданий меросини ўрганиш, сақлаш ҳамда дунёга намойиш этишга қаратилган.
Terres фестивалининг олтин мукофоти “Маърифат акс-садоси” фильмининг халқаро муваффақиятларини давом эттирди. Фильм 2026 йилда New York Festivals ҳамда Канн корпоратив медиа ва телевидение фестивали финалистига айланган, Белграддаги SILKFEST 26 фестивалида эътироф этилган ва кейинроқ Испанияда Terres олтин мукофотига эга бўлди. Ушбу лойиҳа Ўзбекистонни тарихий хотира, илм-фан, маданият ва маърифат маскани сифатида намоён этиб, ислом цивилизациясининг инсоният тафаккури ривожига қўшган ҳиссасини очиб беради.
Terres Travel Festival мамлакатлар ва ҳудудларнинг туристик салоҳиятини намоён этадиган, уларнинг маданий меросига қизиқиш уйғотадиган ҳамда халқаро аудиторияни саёҳат қилишга илҳомлантирадиган лойиҳаларни эътироф этади. Ушбу контекстда “Маърифат акс-садоси” фильми Ўзбекистонни нафақат сайёҳлик йўналиши, балки тарих, маданият, илм-фан ва маънавий мерос туташган буюк олимлар, мутафаккирлар ва кашфиётлар замини сифатида намоён этади.
Лойиҳада афсонавий Бен Кингслининг иштироки алоҳида ўрин эгаллайди. Актёр “Ганди” фильмидаги роли учун “Оскар” мукофотига сазовор бўлган ва жаҳон аудиториясига “Табиб” (The Physician) тарихий драмасидаги Абу Али ибн Сино (Авиценна) образи орқали яхши таниш. “Маърифат акс садоси” фильмида Кингсли Ўзбекистоннинг етук олим ва мутафаккирларига мурожаат қилиб, илм-фан, таълим, маданият ва инсоният тафаккури ривожига салмоқли ҳисса қўшган ислом цивилизацияси ҳақида ҳикоя қилади.
Terres олтин мукофоти Ўзбекистон ислом цивилизацияси марказининг халқаро ютуқлари қаторини бойитди. 2026 йилда у Гиннеснинг рекордлар китобига “Ислом цивилизациясининг энг йирик музейи” сифатида расман киритилди, ТУРКСОЙ эса уни “Турк дунёсининг энг яхши музейи” деб тан олди. 2025 йилда Марказ Европанинг нуфузли “Prix Avicenne 2025” (Авиценна мукофоти) билан тақдирланган мукофотини қўлга киритган эди. Бунга қўшимча равишда, Сингапурда ўтказилган Бутунжаҳон ҳалол туризм саммитида у “Йилнинг исломий мерос объекти” мукофоти билан тақдирланди.
Terres Travel Festival Каталониянинг Тортоса шаҳрида ўтказилади ва саёҳатлар, туризм, маданият ҳамда ҳудудлар ҳақидаги фильмларга бағишланади. Фестиваль CIFFT — Туризм фильмлари фестиваллари халқаро қўмитасининг расмий аъзоси ҳисобланади. Мукофотланган ишлар CIFFT Ranking – World’s Best Tourism Films рейтингида иштирок этади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати