Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
09 Июн, 2026   |   22 Зулҳижжа, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:06
Қуёш
04:50
Пешин
12:27
Аср
17:37
Шом
19:59
Хуфтон
21:35
Bismillah
09 Июн, 2026, 22 Зулҳижжа, 1447
Мақолалар

Ўзингизни тафтиш қилиб туринг

20.01.2026   10569   2 min.
Ўзингизни тафтиш қилиб туринг

Инсон ҳаёти доимий ҳаракат, қарор ва танловлардан иборат. Бу йўлда инсон ўзини оқлаб яшаши ҳам, ўзини тарбиялаб, камолга интилиши ҳам мумкин. Шунинг учун ҳам ақл эгалари ҳар куни ўзини тафтиш қилиб туришни ҳаёт қоидасига айлантирган. Ўзингизни тафтиш қилиш — бу ўзгани айблаш эмас, балки ўз қалбингизга рост қарашдир. Нима иш қилдим? Қандай сўз айтдим? Бировнинг ҳаққига хиёнат қилмадимми? Бировнинг кўнглини оғритмадимми? Мана шу саволлар инсонни тўғри йўлда ушлаб туради.

Ислом таълимотида ҳам нафсни ҳисобга тортиш улуғ амал сифатида таъкидланган. Ҳазрати Умар розияллоҳу анҳу: «Ҳисобга тортилмасдан олдин ўзингизни ҳисобга тортинг», деганлар. Бу гап тасодифий эмас. Чунки ўзини тафтиш қилган инсон хатосини вақтида англайди, пушаймон бўлади ва тузатишга ҳаракат қилади.

Агар инсон ўзини текширмаса, камчиликни фақат бошқалардан қидиради. Бундай ҳолат эса кибр, ғурур ва адоватга олиб боради. Ҳолбуки, жамиятдаги кўп муаммоларнинг илдизи ҳам айнан ўз-ўзини назорат қилмасликдан келиб чиқади.

Ўзингизни тафтиш қилишнинг энг қулай пайти — кун охири. Кечқурун бир оз тўхтаб, ухлашга шошилмасдан, ўтган кунни тафтишдан ўтказинг. Яхши амаллар учун шукр қилинг, хато ва камчиликлар учун истиғфор айтинг. Шу оддий одат инсонни маънан поклайди, қалбни юмшатади.

Шунингдек, ўзингизни тафтиш қилиш атрофдагиларга ҳам ижобий таъсир кўрсатади. Чунки ўзини назорат қилган одам сўзига эҳтиёт бўлади, адолатли иш тутади, масъулиятни ҳис қилади. Бундай инсон оилада ҳам, жамоада ҳам ишончли бўлади.

Хулоса қилиб айтганда, ўзингизни тафтиш қилиб туриш — ўзингиздан камчилик излаш эмас, балки камолга, хатоларни камайтиришга интилишдир. Бу одат инсонни хато йўлдан қайтаради, виждонни уйғоқ қилади ва охират учун ҳам, дунё учун ҳам манфаатли бўлади.

 

Акбаршоҳ Расулов

Ибратли ҳикоялар
Бошқа мақолалар
Мақолалар

“Катаракта”нинг шифоси

09.06.2026   1268   3 min.
“Катаракта”нинг шифоси

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Аллоҳ таоло Қуръони каримда бундай марҳамат қилади: «“Оҳ, Юсуф!” деб кўзларига оқ тушди» (Юсуф сураси, 84-оят).

Бу оят узоқ вақтдан бери муфассир ва тиббиёт тадқиқотчиларини ўзига жалб қилиб келади. Баъзи талқинларга кўра, бу “оқ тушиш” ҳозирда бутун дунёда кўрликнинг асосий сабаби сифатида тан олинган “катаракта”га ишора қилади.

Кўзга оқ тушиши – кўз гавҳарининг хира тортиши бўлиб, табобат илмида “катаракта” дейилади. Бунда кўз гавҳарида хиралик пайдо бўлиб, кўришни қисман ёки тўлиқ тўсиб қўяди. Баъзида бу хиралик кўзни шу даражада заифлаштирадики, ҳатто инсон буткул кўрмай қолади.

Мисрлик биокимёгар доктор Абдул Босит Муҳаммад Саййид айтади: “Кунларнинг бирида бомдод намозида Юсуф сурасини ўқидим. Ундаги ажойиб қисса эътиборимни тортди. Юсуфга акаларининг қилган фитнаси, отаси уни йўқотиб қўйиб, қаттиқ қайғудан кўзи кўрмай қолгани, сўнгра Юсуф алайҳиссаломнинг кўйлагини юзига босганида кўзи яна очилгани ҳақида фикр юритдим. Ўзимга ўзим: “Юсуфнинг кўйлагида нима бўлиши мумкинки, бундай шифога сабаб бўлса ва кўз ўз ҳолатига қайтса?” дедим. Ишончим комилки, бу ерда фақат руҳий даво эмас, балки моддий шифо ҳам бўлган. Қуръоннинг ҳақ эканини тасдиқлаш учун бу масалани ўрганиб, охирига етказишим керак. Мен бу масала устида тадқиқот ўтказдим ва Аллоҳ мени бунга муваффақ қилди”.

 

Доктор Абдул Босит Муҳаммад Саййид тернинг Яқуб алайҳиссаломнинг кўриш қобилиятини тиклашда рол ўйнаши мумкинлиги борасида илмий тадқиқотлар олиб борди.

Доктор Абдул Босит инсон танасидан ажраладиган тернинг асосий таркибий қисми бўлган карбамидга эътибор қаратди ва у катаракта ҳосил бўлишини қайтаришга ёрдам бериши мумкин деган гипотезани илгари сурди.

Катаракта линзаларини тер эритмаларига ботириб, линзаларнинг хиралашишини аста-секин йўқ қилишини кузатди. У тер таркибий қисмларидан олинган кўз томчиси формуласини ишлаб чиқди ва уни 250 нафар беморда синаб кўрди.

Натижада, 90 фоиздан ортиқ беморнинг кўзидаги оқлик кетиб, кўриши аввалги ҳолига қайтди. Қолган 10 фоиз кишиларнинг кўз гавҳарида шаффофлик кузатилган, аммо кўзида бошқа касаллик бўлгани учун уларнинг кўриши яхшиланмаган. Доктор Абдул Босит Муҳаммад бу илмий кашфиётлари учун Европа ва Америка Қўшма Штатларида патентларни олди.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:

اللَّهُمَّ اجْعَلْ فِي بَصَرِي نُورًا

Аллоҳуммажъал фий басорий нурон

“Ё Аллоҳим, кўзимда нур қил” деб дуо қилардилар (Имом Муслим ривояти).

 

Аллоҳ таоло беминнат берган кўз неъматининг шукрини адо этишимизни насиб айласин. Кўзларингиз ҳамиша қувончдан порлаб турсин!

Даврон НУРМУҲАММАД

Мақолалар