Яқинда бир маҳалладошимиз фарзандларининг илмли ва фазилатли бўлиши, дунё ва охиратда улуғ мақомга эришишлари учун дуо олиш ниятида эҳсон қилди. Бу воқеа барчамиз учун ибратдир, десам муболаға бўлмайди. Зеро, мўмин киши фарзандларининг илмли, билимли ва фойдали шахс бўлиб камол топиши учун хайрли амаллар қилиши ҳақиқий фазилат саналади.
Аллоҳ таоло Қуръони каримда илмнинг аҳамиятини таъкидлаб, Пайғамбаримиз алайҳиссалом орқали барчамизга бундай дуо қилишни ўргатган: “Эй Раббим! Менга илмни зиёда эт!” (Тоҳа сураси, 114-оят).
Ушбу оят ҳар бир мўмин учун илм эгаси бўлишнинг нақадар муҳимлигини намоён қилади. Илм инсонга дунёда ҳам, охиратда ҳам камол топиши учун ёрдам беради. Ҳазрат Расули акрам соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳам илм эгаллаш ва унинг фойдаси учун Яхшиликка чақириш Бугуннинг гапи “Эл-юртимизни бирлаштирадиган улуғ бир ғоя бор. У ҳам бўлса, Ватан манфаати, халқимиз манфаатидир. Мана шундай буюк мақсадга эришишда маҳалла тизимининг ўрни ва таъсири беқиёс. Чунки маҳалла тинч ва аҳил бўлса, жамиятимиз тинч ва ҳамжиҳат бўлади. Маҳалла ривожланса, бутун мамлакатимиз юксалади. Тарих давомида қандай оғир синовларга дуч келмайлик, биз аввало бирдамликдан куч олдик. Машаққатли кунларда одамларимиз, маҳалла аҳли елкадош бўлиб қийинчиликларни енгган. Оила – оилага, қўшни – қўшнига кўмак бериб яшаган. Биз мана шундай ўта ноёб қадриятимизга доимо содиқ қолишимиз, ёш авлодимизни айни шу руҳда тарбиялашимиз керак”. Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Олий Мажлис ва Ўзбекистон халқига Мурожаатномасидан Аллоҳдан дуо қилиб, умматларини доимо билим олишга чорлаганлар: “Аллоҳим! Билганларимизни фойдали қил! Бизга фойдали нарсаларни билдир! Илмимизни зиёда қил!”(Имом Термизий ва Имом Ибн Можа ривояти).
Шу боис киши нафақат ўзининг, балки фарзандлари ва умматнинг илмли бўлиши учун дуо қилиши ва бу йўлда қўлидан келганича амалий ёрдам бериши лозим.
Илм эгаллаш ва фойдали билимларга эришиш шариатимизда алоҳида мақтовга сазовор иш ҳисобланади.
Албатта, илмга эришиш учун ҳаракат, меҳнат, сабр ва интизом зарур. Мисол учун, ҳалиги маҳалладошимизнинг фарзандлари IELTS имтиҳонида юқори натижалар – 8 ва 7,5 баллни қўлга киритибди. Аслида улар бундай юқори кўрсаткичга тинимсиз меҳнатлари ва сабр-бардоши туфайли, қолаверса, мамлакатимизда ёшлар учун яратилган кенг имкониятлардан самарали фойдаланиб эришганлар.
Ҳақиқатан, юртимизда таълим, фан, спорт, санъат ва инновация соҳаларида ёшларни қўллаб-қувватлаш ишлари давлат сиёсати даражасида олиб борилмоқда. Бу эса ёшларимизнинг натижаларида ўз аксини топмоқда ва келажак учун умид бағишлаяпти.
Илмли ёшлар нафақат ўзини ривожлантиради, балки атрофдагиларга ҳам фойдаси тегади. Шунинг учун фарзандларимизни билимли ва касб-ҳунар эгаси бўлиб ўсишлари учун доим ҳаракат қилишимиз, уларни қўллаб-қувватлашимиз ва энг муҳими, уларни бу йўлда дуолар қилиб туришимиз лозим.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ким илм талаб қилиш йўлига тушса, Аллоҳ унга жаннатнинг йўлини енгиллаштиради”, дедилар» (Имом Муслим, Имом Абу Довуд ва Имом Термизий ривояти).
Илмга бундан ортиқ тарғиб бўлмаса керак. Ҳар бир инсоннинг олий мақсади – жаннат. Жаннатга эришиш учун у ҳар нарсага, ҳар қандай қийинчиликларга тайёр туради.
Алишер Навоий бобомиз ҳам ёшларни илм эгаллашга чорлаб бундай сатрлар битган:
“Йигитликда йиғгил илмнинг махзани,
Қарилик чоғи харж қилғил ани”.
Албатта, ёшликда олинган билим худди тошга ўйилган нақш каби муҳрланиб қолади. Бу эса кишига ҳар икки дунёда ҳам манфаат етказади.
Бойлик, пул ва давлат сарфлангани сайин ана шу бойлик камайиб бораверади. Илм эгалласангиз, уни ўзгаларга ҳам улашсангиз, аксинча, илмингиз зиёда бўлса бўладики, сира озаймайди.
Хулоса қилиб айтганда, ота-оналар фарзандларининг илмли бўлиб вояга етишига кўмаклашиши керак. Мурғаклик пайтиданоқ китобга муҳаббат уйғотиши, фойдали билимларни ўзлаштиришга чорлаши тарбиянинг энг яхши намунасидир.
Абдураҳмон АСҚАРОВ,
Тошкент шаҳридаги “Катта Қозиработ” жоме масжиди имом-хатиби
“Ислом нури” газетасининг 2026 йил 1-сонидан
http://hidoyatuz.taplink.ws
Қалбим сурури, кўзим қувончи бўлган азиз фарзандим! Сиз дунёга келганингизда менданда бахтли инсон йўқ эди. Илк бор мустақил қадам босганингиз, “дадажон” деб, эркаланганингиз, телефон қилиб “дада уйга қачон келасиз?” деганингиз кечагидек ёдимда.
Кўз очиб юмгунча бир зумда улғайдингиз... Мактабда тенгқурларингиз орасида тарбиянгиз билан ажралиб турардингиз.
Ёшлигингиздан орзу қилган институтнинг талабаси бўлиш бахтига эришсин дея кечалари онангизнинг йиғлаб қилган дуолари, “Аллоҳим фарзандимга манфаатли илм бергин” деб қилган илтижоларим ижобат бўлганини эшитганимда кўз ёшларимни тиёлмагандим. Юзлаб қоракўзлар ичидан талаба бўлиш бахти сизга насиб бўлгани учун Роббимга ҳамдлар айтдим.
Мана орадан 4 йил ўтди. Бугун бу файзли ва муборак даргоҳни тарк этмоқдасиз.
Эй Фарзандим! Бугун фурсатдан фойдаланиб, Сизга кичик бир насиҳатни қилмоқчиман. Унга умрингизнинг охирги лаҳзаларигача амал қилишингизга Аллоҳ тавфиқ беришини сўраб қоламан.
Азиз дилбандим! Сиз эндигина 4 баҳорни кўрган болакай эдингиз. Жажжи қўлларингиздан тутиб сизни боғчага олиб кетардим. Шунда дўкондаги машина ўйинчоғини кўриб қолиб, олиб беринг деб роса хархаша қилгандингиз. Олиб беришни жуда истардимку, аммо афсуски олдимда шу кичкинагина ўвинчоқни олиб беришга ҳам пулим йўқ эди....Жонимни сўрашса сизга беришга тайёрман болам... ўзимдан афзал инсон бўлишингиз учун бор имкониятимни ишга солиб ҳаракат қиламан. Баъзан дуода ўзимни унутсамда, сизни асло унутмайман.
Орадан йиллар ўтиб, Расулимиз алайҳиссаломнинг суннатларига мувофиқ никоҳ тўйингизни ўтказдик. Шу куни сизни муборак этгани сўзга чиққанимда сизга мендан аразлаб, ҳатто гаплашмай қўйишингизга сабабчи ўша кичкина машинани топширганимда жуда уялиб, юзларингиз қизариб кетганди...
Жоним болам, ниятим сизни уялтириш эмас... Сизга фақат яхшиликларни тилайман. Сизга бутун умрингиз ва охиратингиз учун керак бўладиган муҳим бир сабоқни амалий тарзда етказгим келди, холос...
Унутмангки, кунлар ўтиб Аллоҳнинг ҳузурига қайтариласиз. Бир кун аниқ Роббимизнинг олдида турамиз. Аллоҳ таоло ҳар биримизнинг қилган амалимизни бирма-бир ҳисоб-китоб қилади. Шундай кунда уммати Муҳаммад бўлган сиз дилбандим амалларингизнинг жуда оз ва кичкиналиги билан бутун халойиқнинг олдида уялиб қолманг! Бунинг учун ҳар бир амалингизни холис Аллоҳ таоло учун қилинг! Ҳеч кимни ғийбат қилманг, бошқаларга ҳасад қилманг!
Унутмангки, сиз Аллоҳ таолонинг динини етказишдаги омонатдорсиз. Улуғ зотларга илм бешиги бўлган институтнинг вакилисиз. Сиз уларга сўзсиз муносиб бўлишингиз керак. Зеро, халқимиз муборак Ислом динимизни – имом тимсолида кўради.
Бизни залолатдан ҳидоятга, зулматдан ёруғликка, жаҳолатдан маърифатга, бахтсизликдан саодатга олиб чиққан, бу йўлда молларини ҳам, жонларини ҳам аямаган, ҳамиша фақат биз бевафо умматнинг ғамида бўлган севикли Пайғамбаримиз Муҳаммад Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам нимага буюрган бўлсалар шуни маҳкам тутинг, нимадан қайтарган бўлсалар ундан тийилинг. Ҳадисларини ёдлашга ҳарис бўлинг, ҳаётлари, сифатлари, хулқлари ва йўлларини кўпроқ ўрганинг ва уларга амал қилинг.
Асло эришган ютуғингиз билан чекланиб қолманг. Кимдир ёки нимадир учун илм олманг. Энг муҳими – илм ибодат эканини унутманг!
Қуръонни қўлингиздан қўйманг. Қуръонга муҳаббатли бўлинг!
Жигарпорам, мусофирчилик, ота-онадан узоқда юриш, уларга бўлган меҳрни ҳам узоқлаштирмасин. Унутмангки, биз сизни яхши кўрамиз, сиз бизнинг ҳамиша қалбимизда, дуоларимиздасиз.
Сизни кўришимиз болалигингизни, бахтли онларингизни, қувонч билан югуриб қучоғимизга ўзингизни отишингизни ёдимизга солади.
Сиз келмай қўйсангиз бизнинг юраклар сиқилиб, соғинчдан ва хавотирдан жам бўлмайди.
Сиздан ягона илтимосимиз шуки, дуоларингизда доимо эслаб, Аллоҳ таолодан бизга раҳм-шафқат сўранг. Қанийди, Жаннатда барча ота-оналар қаторида турганимизда исмларимиз билан чақирилиб, “фарзандингиз Қуръон ёдлаб, қилган солиҳ амаллари учун сизга мукофот – иззат тожи кийдирилади” деганини эшитсак эди... Бу бизнинг энг буюк орзуимиз.
Аллоҳ таоло барчамизни жаннатда бирга қилсин! Иззат тожини киядиган зотлардан қилсин! Омийн.
Даврон НУРМУҲАММАД