Инсон учун ер юзидан ибодатлар ичида энг маҳбуби, афзали бу Қуръони карим тиловатидир. Бу ишга Пайғамбаримиз Муҳаммад соллоллоҳу алайҳи васаллам биз умматни қизиқтирганлар. Чунки Қуръони Карим соҳибини шафоат қилади. Шайтон васвасаларидан қўрғон бўлади. Унинг тиловати гуноҳларни ўчирадиган, савобларни кўпайтирадиган гўзал амалдир. Минг афсуслар бўлсинки кейинги вақтларда айрим жоҳил илмсиз динда ғулувга кетган инсонлар бу ишни қилиш динда йўқ намоздан кейин тиловат қилишлик Пайғамбаримиз Муҳаммад соллоллоҳу алайҳи васаллам даврларида ҳам бўлмаган деган ўзларининг нотўғри эътиқодларини илгари суриш ҳолатлари кўпаймоқда.
Аллоҳ таоло Тоҳа сурасининг 124-оятида қуйидагича марҳамат қилади :
«Ким Менинг эслатмамдан юз ўгирса, бас, унинг учун танг (бахтсиз)турмуш (қабр азоби) бўлиши муқаррар ва Биз уни Қиёмат кунида кўр ҳолда тирилтирурмиз»
Муборак Ҳадисларда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Оиша розияллоҳу анҳони ҳар куни Қуръони карим ҳаққини адо этишга буюрганлар. Буни 200-250 оят ўқиш ёки 100 оят ва Ихлос сурасини уч бора ўқиш билан адо этиш, деб тушунтирганлар. Қуръони каримдаги кўпгина суралар ва баъзи оятларнинг фазилатлари зикр қилинган. Ушбу тиловатнинг Қиёмат куни шафоат қилиши, савоблар кўпайтириб ёзилиши, ҳожатларнинг раво бўлиши, беморларга шифо бўлиши, дуоларнинг ижобат бўлиши, тетиклик ва ақлга мусаффолик бериши ва бошқа кўпгина фазилатлари баён қилинган.
Намоздан кейинги зикрлар
Намоздан кейинги зикрлар борасида Пайғамбаримиз Муҳаммад саллоллоҳу алайҳи васалламдан кўплаб ҳадислар ворид бўлган бўлиб жумладан:
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай дедилар: «Ким ҳар намоздан кейин ўттиз уч марта тасбеҳ, ўттиз уч марта таҳмид, ўттиз уч марта такбир айтса – ҳаммаси бўлиб тўқсон тўққизта бўлади – ва кейин юзинчисида «Лаа илааҳа иллаллоҳу ваҳдаҳу лаа шарийка лаҳ, лаҳул мулку ва лаҳул ҳамд, ва ҳува ъалаа кулли шайъин қодийр» (Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ. У ёлғиздир. Унинг шериги йўқ. Подшоҳлик Унга хос. Ҳамду сано Унга хос. У ҳар нарсага қодирдир) деса, гуноҳлари денгиз кўпикларича бўлса ҳам, кечириб юборилади».
Имом Муслим ривоят қилган.
Ушбу биргина ҳадиси шарифдан кўриниб турибдики намоздан кейинги тасбеҳларнинг нақадар улуғ ва ҳикматли иш эканлиги. Шу боис барчаларимиз доимо ушбу ишдан бардавом бўлсак айрим мутаассибларнинг айтаётган гапларига раддия ўлароқ ушбу ишни мунтазам бажариб борсак иншааллоҳ дунё ва охиратимиз обод бўлишига сабабчи бўлган бўламиз.
Нурулло Маҳкамов,
Чуст туман “Саид Насимхон тўра” жоме масжиди имом-хатиби
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Савол: Кўп ҳолларда Қуръони карим тиловатидан кейинги дуоларни савобини Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламга бағишлаймиз, деб бошлаймиз. Айримлар бунинг ҳожати йўқ. Пайғамбаримиз алайҳиссалом умматнинг устозлари бўлгани учун, умматларининг амалларидан савоблар шундоқ ҳам етиб туради, дейишади. Бошқалар Расулуллоҳ алайҳиссалом маъсум, барча хато ва гуноҳлардан пок, у зот бизнинг дуоларимизга, савоб бағишлашимизга эҳтиёжлари йўқ, дейишади. Аслида турли савобли амаллар бажариб, савобини Расулуллоҳга бағишлаш мумкинми?
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Солиҳ амаллар қилиб, уларнинг савобини фақат гуноҳи бор одамга бағишланади, деган тушунчанинг ўзи хатодир. Чунки бағишланган савоб инсон гуноҳларининг кечирилиши билан бирга охиратдаги мақоми ҳам ошишига сабаб бўлади. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламга савоб бағишлаш масаласида уламоларимиз бу амал жоиз ва бағишловчининг ўзига улкан манфаат бўлади, дейишган.
Тўғри, у зот алайҳиссалом бизнинг дуо ёки савоблар бағишлашимизга муҳтож эмаслар, аммо у зотга яқин бўлиш, шафоатларига ноил бўлиш учун шу амалларга биз муҳтожмиз.
Қолаверса, савоб бағишлаш ҳадя бериш ҳисобланади. Тақдим қилинган ҳадядан олувчи хурсанд бўлганидек, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам покиза руҳларига бағишланган савоблардан шубҳасиз, мамнун бўладилар. У зоти бобаракот алайҳиссалом Аллоҳ таолога энг муқарраб пайғамбар, дуолари бешак ижобат бўладиган зот бўлишларига қарамай ҳазрати Умар розияллоҳу анҳу умрага кетаётган вақтда унга: “Эй Биродар, дуоларингизда бизни унутманг”, деб дуо сўраганлар.
Ҳолбуки, Пайғамбаримиз алайҳиссалом бирор кишининг дуоларига муҳтож эмас эдилар.
Масалан, кимдир бировдан яхшилик кўрса, миннатдорчилик сифатида унинг ҳақига дуо қилади, гўзал тилаклар айтади. Сарвари оламнинг нафақат биз умматларга, балки бутун инсониятга қилган яхшиликлари беҳисобдир.
Демак, биз у зот алайҳиссалом ҳақларига миннатдорчилик маъносида ҳам дуолар қилиб, салавотлар айтамиз.
Умматнинг илк муаллимларидан ҳамда фақиҳ саҳобийлардан бири Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳумо Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг вафотларидан кейин у зотнинг номларидан умра қилганлар.
Ибн Муваффақ раҳимаҳуллоҳ эса у зот номларидан етмишта ҳаж қилганлар. Абу Бакр ибн Саррож деган аллома у зот алайҳиссалом учун ўн мингдан ортиқ хатми Қуръон ва шунча ададда қурбонлик қилганлар. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.