Аллоҳ таоло инсонни Ўзининг ердаги халифаси бўлишини ирода қилдиб, уни барча маҳлуқотлардан устун қилиб яратди. Унга ақл, имону-эътиқод ато этиб, ўзаро ҳамжиҳатлик, меҳр-шафқат, мурувват ва салоҳият каби сифатлар билан зийнатлади.
Мусулмон одам ҳар-қандай зулм, фитна-фасод, бировни молини ноҳақ йўл билан ейиш ва жонига қасд қилиш каби ботил ишлардан тийилиши лозим. Муқаддас динимиз таълимотининг асоси бўлмиш Қуръони карим ва ҳадиси шарифларнинг аксарида инсоний фазилатларни улуғлашга ва унга амал қилишга чақирилади. Шайтон йўлидан қайтарилади. Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади: «Эй одамлар! Ер юзидаги нарсалардан ҳалол-покларини енглар ва шайтон изидан эргашманглар, чунки у сизларга очиқ душмандир. Албатта, у сизларни ёмон ва фаҳш ишларга ҳамда Аллоҳга қарши билмаган нарсангизни гапиришингизга буюради» (Бақара, 167, 168).
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳадисларида ҳам зулм, зўравонлик ва адоват катта гуноҳ экани таъкидланиб, шундай марҳамат қиладилар: "Эй одамлар, Аллоҳдан қўрқинглар! Аллоҳга қасамки, қайси бир мўмин бошқа бир одамга зулм қилса, қиёмат куни Аллоҳ таоло мазлумга ундан қасос олиб берур". Бошқа ҳадисда эса Расулуллоҳ саллолоҳу алайҳи васаллам: "Биродарингизга ҳоҳ у золим бўлсин, ҳоҳ мазлум бўлсин, ёрдам беринг, дедилар, дедилар. Шунда (саҳобалар): "Мазлумга-ку ёрдам берамиз, золимга ёрдам беришлик қандай бўлади?", деб сўрашганида У зот саллолоҳу алаҳи васаллам: "Уни зулм қилишдан тўхтатиб қолсангиз, шу унга қилган ёрдамингиз бўлади", деб жавоб бердилар.
Демак, юқоридаги таълимотлардан шу нарса маълум бўладики, ўзини мусулмон деб санаган ҳар-бир инсон, ўзгаларга ёмонлик қилишдан, зулму-тажовузкорликдан тийилишга ундайди. Айниқса бугунги кундаги зулмнинг бир кўриниши бўлмиш ижтимоий тармоқлар орқали содир этилаётган ўзгаларнинг шаъни, ор-номуси, иффатига нибатан тажаввуз, ҳақорат ва таҳдид қилишдан тийилиши лозим. Акс ҳолда, қиёмат кунида Роббисининг ҳузурида қилган ҳар-бир зулми учун жавобгар бўлади.
Муҳаммадхонов Муталлибхон
Поп туман "Чинор" жоме масжиди имом-хатиби
Ҳазрат Али Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам хонадонларида, у зотнинг меҳрибончиликларида вояга етдилар. У зот Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни ёшликларидан беҳад севар эдилар, шунинг учун ҳам ҳали ёш бола бўлсалар-да, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга биринчилардан бўлиб иймон келтирдилар. У зот жуда ёш эдилар, лекин ишқ инсонни шижоатли қилади. У зот ана шу севги шаробидан ичиб, жасур ва баҳодир йигитга айландилар. Ҳазрат Али Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга қаратилган ҳар қандай ёвузликка қарши шердек ташланар эдилар. Ана шу ишқ у зотни Ҳазрат Али қилган эди.
Ибн Саъд раҳматуллоҳи алайҳи Абдуллоҳ ибн Муҳаммаддан келтирган ривоятда бундай дейилади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам тобутга қўйилганларида Али: «У зотнинг жанозаларига ҳеч ким имом бўлмайди. У зот тирикликларида ҳам, маййитликларида ҳам имомимиздир», дедилар. Одамлар тўп-тўп бўлиб кириб, саф-саф бўлиб, имомсиз жаноза ўқидилар. Али Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг рўпараларида туриб: «Ассалому алайка, айюҳаннабийю ва роҳматуллоҳи ва барокатуҳу! Аллоҳим! Гувоҳлик берамизки, у зот ўзларига нозил бўлган нарсани бизга етказдилар, умматга насиҳат қилдилар. Аллоҳ динини азиз қилгунича, сўзини олий қилгунича Аллоҳ йўлида жанг қилдилар. Аллоҳим! Бизни у зотга нозил қилган динингга эргашганлардан қилгин. У зотдан кейин бизни саботли қилгин. У зот билан бизни жам қилгин», дедилар.
Ҳазрат Али розияллоҳу анҳудан «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга муҳаббатингиз қандай?» деб сўрашганда, «Аллоҳга қасамки, у зот бизга молу жонимиздан, бола-чақамиздан, ота-онамиздан ҳам, ташна одамнинг муздек сувга муҳаббатидан ҳам севимлироқлар», деб жавоб берганлар.
Шайх Зулфиқор Аҳмад Нақшбандийнинг
"Ишқи Расул" китобидан Нодиржон Одинаев таржимаси