Тавсия
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Ким Қадр кечасида имон-эътиқод билан Аллоҳ таоло розилиги учун тоат-ибодат қилса, олдинги гуноҳлари кечирилади”, деганлар (Имом Бухорий, Имом Муслим ривояти).
Муборак кечага етиб, унда бериладиган мукофотлардан баҳраманд бўлиш ҳар бир мусулмоннинг орзуси. Шундай экан, бу фазилатли тунни қандай ўтказамиз? Аввало, кечани тетик ҳолатда ўтказиш учун пешиндан сўнг бироз мизғиб олинг, ифторда ҳам енгил таомланинг. Қадр кечасини манфаатли ўтказиш учун қуйидаги тавсияларга диққат қилинг.
Истиғфор айтинг. Ваҳба Зуҳайлий раҳматуллоҳи алайҳ қуйидагиларни ёзган: “Фаришталар шу кеча ердаги турли-туман тоат-ибодатларни кўради ва гуноҳкор бандаларларнинг мағфират сўраб, ёлвориб илтижо қилаётганларини эшитади ҳамда бир-бирига: «Келинглар, Раббимизга бизнинг тасбеҳларимиздан кўра севимли бўлган овозларни эшитамиз», деб ерга тушадилар”. Демак, шу кунгача қилган гуноҳларингиз учун чин дилдан тавба қилиб, ҳидоят сўраб дуо қилинг.
Қуръон ўқинг. Аллоҳнинг каломини ўқиш, тинглаш, ўрганиш ва унга амал қилиш зарурий ишдир. Каломуллоҳ айни шу кечада умматга нозил бўлди. “Албатта, Биз уни (Қуръонни «Лавҳул-маҳфуз»дан биринчи осмонга) Қадр кечасида нозил қилдик” (Қадр сураси, 1-оят).
Қурбингиз етганича Қуръон ўқиб, тадаббур қилинг. Оятлар борасида фикр юритиб, Аллоҳ таоло уларда ирода этган мазмунларни англашга ва фаҳмлашга ҳаракат қилинг.
Намоз ўқинг. Савоби улуғ тундан унумли фойдаланиб, нафл намозларини ўқиб олишга ҳаракат қилинг. Муҳими, намознинг адади эмас, балки чин ихлос билан ўқилганидир.
Салавот айтинг. Қадр кечасида Пайғамбаримиз алайҳиссаломга салавот айтиш билан банданинг гуноҳлари ўчирилади, даражаси кўтарилиб, дуолари ижобат бўлади. Имом Аҳмад ибн Ҳанбал ва Имом Ибн Можа ривоят қилган ҳадисда Омир ибн Робиъанинг отаси бундай деган: «Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг “Ким менга салавот айтса, фаришталар унга ҳам менга айтган салавоти баробарида салавот айтиб турадилар. Банда салавотни хоҳласа, оз айтсин, хоҳласа, кўп”, деганларини эшитдим».
Дуо қилинг. Қадр кечасида қилинган дуолар ижобат бўлади. Пайғамбаримиз алайҳиссалом бу кунда махсус дуони ўқишни тавсия қилганлар. Ойша онамиз розийаллоҳу анҳо: “Ё Расулуллоҳ, агар Қадр кечасини топишга муваффақ бўлсам, нима деб дуо қилай?” деб сўрадилар. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ушбу дуони ўқишни айтдилар: “Аллоҳумма, иннака аъфуввун, кариймун, туҳиббул аъфва, фаъфу аънний” (“Аллоҳим, албатта, Сен кечиргувчисан, кечиришни яхши кўрасан. Гуноҳларимни кечиргин”) (Имом Термизий ривояти).
Шунингдек, ўзингиз ва зурриётларингизнинг икки дунё саодатига эришиши, Аллоҳ таолонинг севимли бандалари қаторида бўлишни сўраб ихлос билан дуо қилинг.
Ўзингизни ислоҳ этинг. Хато, камчиликларингизни бартараф қилиш йўлларини ўйланг. Хулқингиз ва нафсингизни тафтиш этиб, ижобий томонга ўзгартиришни мақсад қилинг.
Аллоҳ таоло ушбу ойда тутаётган рўзаларимиз, ўқиётган таровеҳ намозларимиз, қилаётган ифторликларимиз, садақоту эҳсонларимизни Ўз даргоҳида қабул этиб, Қадр кечасининг савобларидан баҳраманд бўлишни барчамизга насиб айласин.
Робия ТОҲИРОВА тайёрлади.
Насиҳат
Шайх Сулаймон ибн Халаф Божийнинг фарзандларига васияти
Етук фақиҳ, имом ва ҳофиз Шайх Сулаймон ибн Халаф Божий раҳимаҳуллоҳ фарзандларига васият қила туриб, уларга ҳаётда ҳар бир мўмин киши билиши зарур бўлган кўплаб насиҳатларни беради. Мазкур ўгитлар сиз азиз ўқувчиларимиз учун манфаатли бўлишини инобатга олиб, журналимиз саҳифаларида бериб боришни лозим топдик.
Шайх Сулаймон ибн Халаф раҳимаҳуллоҳ айтади:
Эй фарзандларим! Батаҳқиқ, сизнинг зиммангизга фарзи айн бўлган амаллар таклифи (шариат юклатган масъулият) тушадиган ёшга етдингиз. Мен эса сизларни насиҳатни англайдиган, тўғри йўлни фарқлай оладиган, таълим олиш ва илм эгаллашга муносиб ёшга етганингизни билдим. Шунинг учун сизларга васиятимни очиқ баён этишим лозим.
Гапларимга эътиборли бўлиб, кўрсатмаларим ва насиҳатларимга амал қилинг. Мен сизларни ҳеч қачон ёмонликка буюрмаганман. Мен кўрсатган йўлдан юринглар ва баён қилган ҳолатларимдан ўрнак олинглар.
Шуни билингларки, бизлар – Аллоҳ таолонинг фазли билан – наслимизга етган тўғрилик, диний етуклик, поклик ва ҳаё билан тўлиқ яшаган одамлар авлодиданмиз. Яъни Айюб ибн Вориснинг авлодлари. Улар шундай зотларки: бобомиз Саъд, ундан кейин Саъднинг фарзандлари: Сулаймон, Халаф, Абдурраҳмон ва Аҳмаддур. Уларнинг орасида энг солиҳи, диндори, тақво ва ибодати билан ажралиб турган киши сизларнинг боболарингиз – Халаф эди. У киши ўзининг катта обрўси, мавқеи ва дунёсининг кўплигига қарамай, молу дунёдан юз ўгирган, камтар ҳаёт кечирган киши эди.
Энди бу ишларни давом эттириш сизнинг зиммангизга тушади. Шундай экан, уларнинг йўлидан бошқа йўлни тутманглар, уларнинг ҳолатидан бошқасига рози бўлманглар. Агар улардан ҳам юқори даражага етишга қодир бўлсангиз, бундан фақат ўзингизга фойда. Аммо ундай бўлмаса, ҳеч қурса уларнинг даражасидан ортда қолманглар. Агар насиҳатларимга амал қилсангиз, солиҳлар йўлида собит турасиз, дунё ва охиратда яхшилик топасиз.
Васиятларимнинг энг муҳими – Аллоҳга иймон келтириш
Сизларга биринчи васиятим – Иброҳим алайҳиссалом ва Яъқуб алайҳиссаломнинг фарзандларига қилган васиятларидир: “Эй фарзандларим! Аллоҳ сизлар учун бу динини танлади. Бас, фақат мусулмон бўлган ҳолингиздагина вафот этинглар” (Бақара сураси, 132-оят). Шунингдек, Луқмон алайҳиссаломнинг фарзандига қилган насиҳатидир: “Эй ўғилчам! Аллоҳга ширк келтирма! Чунки ширк – албатта улкан зулмдир” (Луқмон сураси, 13-оят).
Сизларга бу борадаги насиҳатимни қаттиқ тарзда таъкидлайман, қайта-қайта эслатаман. Бу динга боғланишингиз ва уни маҳкам ушлашингиз учун жон куйдираман. Дунё ишларининг ҳеч бири Аллоҳ таоло бизга ато этган бу диндан сизларни ажратиб қўймасин. Бу дин учун жонларингизни фидо қилишингиз керак, унда дунё мол-мулкини аямаслигингиз лозим. Чунки бу динсиз кофир киши дўзахга тушса, унга ҳеч қандай яхшилик фойда бермайди. Мўмин киши бу дин билан жаннатга киради, унга ҳеч қандай ёмонлик зиён қилмайди: “Кимки исломдан бошқа дин истаса, ундан ҳеч қачон қабул қилинмайди ва у охиратда зарар кўрувчилардан бўлади” (Оли Имрон сураси, 85-оят).
Агар сизлар Аллоҳ таоло танлаган бу динда вафот этсангиз, умид қиламанки, биз жаннатда қайта учрашамиз – у ерда нафрат ҳам, ажралиш ҳам бўлмайди. Аллоҳ таоло менинг ўша учрашувга бўлган шавқу завқимни ҳам билади. Шу билан бирга, сизлардан бирортангиз йўлдан озиб, фитна сабаб адашиб қолишингиздан қаттиқ хавотирда эканлигимни ҳам билади. Агар шундай бўлса, Аллоҳнинг ғазаби уни қамраб олади ва ҳалокат жойига етказади. Абадий дўзах унга муқаррар бўлади. У ҳолда адашган киши солиҳ аждодлари билан жаннатда бирга бўлолмайди, оталари, ота-боболарининг салоҳияти унга наф бермайди: “Эй инсонлар! Парвардигорингиздан қўрқинг ва яна шундай бир кундан қўрқингки, у кунда на ота ўз фарзандига фойда беради, на фарзанд отага. Албатта Аллоҳнинг ваъдаси ҳақдир. Бас, дунё ҳаёти сизларни алдамасин. Ва шайтон – алдамчи – сизларни Аллоҳдан чалғитмасин” (Луқмон сураси, 33-оят).
(Давоми бор.)
Ҳомиджон қори ИШМАТБЕКОВ
таржимаси
"Ҳидоят" журналининг 2026 йил 3-сонидан