Sayt test holatida ishlamoqda!
11 Mart, 2026   |   22 Ramazon, 1447

Toshkent shahri
Tong
05:24
Quyosh
06:42
Peshin
12:38
Asr
16:39
Shom
18:29
Xufton
19:41
Bismillah
11 Mart, 2026, 22 Ramazon, 1447

Islom bag'rikenglik dinidir

16.11.2021   4577   5 min.
Islom bag'rikenglik dinidir

Shukrlar bo'lsinki, bugun yurtimizdagi o'ttiz to'rt milliondan ziyodni tashkil etayotgan xalqimiz tinchlik, osoyishtalikda hayot kechirmoqda. Albatta buning asosiy negizi millatlararo totuvlik, dinlararo  bag'rikenglikka borib tutashadi. Bir yuz o'ttizdan ziyod millat va elat vakillari ahil inoqlqlikda, shu yurtning ertasi uchun kamarbasta bo'lib yashayotganligi har birimizning ko'zimizlarimizni quvnatmoqda.

Shunday ekan yurtning ertasi, farzandlarimizning iqboliyu, kamolini o'ylagan har bir shaxs doimo ogoh va hushyor turishligi ham muhimdir. Dunyo sahnida insoniyat bino bo'libdiki, uning hayoti doimo bir tekisda kechmaydi. Balki turli tuman qarama qarshilik, ziddiyatlardan iboratdir. Bugun ko'pgina jamiyatlar uchun asosiy xavf-xatar milliy va diniy nizoning paydo qilinishligidir.

Muqaddas dinimizda millat ajratish johillik deb qaraladi. Islom  tarixiga nazar tashlasak payg'ambarimiz Muhammad alayhissalomning atrofidagi sahobalarining ichida ham turli millatga mansub kishilar bo'lganligi, u zot sollallohu alayhi vasallam doimo boshqa e'tiqod vakillari bo'lmish yahudiy, nasroniy xatto bud sanamlarga sig'inadigan qatlam bilan ham kengashib yashaganliklari ma'lum va mashhurdir.

Chunki Alloh taolo qur'oni karimda shunday xitob qilgan:

يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ

إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ   (سُورَةُ الحُجُرَاتِ/).13

ya'ni: “Ey insonlar! Darhaqiqat, Biz sizlarni bir erkak (Odam) va bir ayol (Havvo)dan yaratdik hamda bir-birlaringiz bilan tanishishingiz uchun sizlarni (turli-tuman) xalqlar va qabila (elat)lar qilib qo'ydik. Albatta, Alloh nazdida (eng azizu) mukarramrog'ingiz taqvodorrog'ingizdir. Albatta, Alloh biluvchi va xabardor zotdir” (Hujurot surasi, 13-oyat).

Diqqat bilan e'tibor bersak ushbu muborak oyati karimada Alloh taolo butun boshli insoniyatga xitob o'laroq, ularning barchasining ota-onasi bir ekanligini eslatish bilan boshlamoqda. Oyatning mazmuniga yanada teranroq nigoh tashlasak, insoniyat hayotidagi turfa xillik ularning bir birlariga talpinib, tanishib yashashliklari uchun asosiy mezon ekanligiga urg'u berilmoqda.   Insonlarning turli tuman e'tiqod va millatdan iborat bo'lib yashashliklari ilohiy taqsimot bo'lib, aslo urush janjal chiqarish uchun emasligi bayon etilmoqda. Darhaqiqat ayrim tushunchasi tor kishilar fikrlaganidek hamma bir xil e'tiqod, bir xil qiyofa, bir xil so'zlashuvda yashaganda edi insoniyat hayotida mazmun qolmas edi.

Bugungi kunda er yuzining sayqali bo'lib chiroy ochib turgan Samarqand zaminiga musumon qo'mondon Qutayba ibn Muslim noananaviy uslubda kirib kelgach, Samarqand ahli o'sha davrdagi musulmonlarning peshvosi bo'lmish Damashqdagi Umar ibn Abdulazizning huzuriga adolat istab chopar yuborishadi. Vaziyatni sinchkovlik bilan o'rgangan Umar ibn Abdulaziz chopardan Qutayba ibn Muslim uchun uch kun ichida samarqandni tark etishi lozimligi to'g'risidagi maktubni berib yuboradilar. Qutayba ibn Muslim esa maktubni ochib ko'rishi bilanoq aybiga iqror bo'lib shaharni tark etadi. Avval boshda ko'zlariga yovuz dushman sifatida ko'rinib, qalblarida qo'rquv paydo bo'lgan Samarqand ahli islomning bu vakillarini yaxshi ko'ra boshlaydi. Chunki ular hayotlari davomida bu kabi samimiy, mehribon, kamtarin, hushmuomila eng asosiysi adolatli kishilarni ko'rmagan edi. Endi esa Samarqand ahli o'z ixtiyori bilan Islom dinini to'p to'p bo'lib qabul qila boshladi. Biz islomiy bag'rikenglikka oid bu kabi ko'plab jonli misollarni keltirishimiz mumkin.

Eng asosiysi bugun xalqimizga, yosh avlodga musaffo ma'rifatni keng tarqatish har birimizning muhim burchimizdir. Tarkibi buzilgan suv o'zining musaffoligini yo'qotish bilan inson tanasiga zarar etkazganidek, sof ma'rifat o'zanidan bebahralik ham ko'pgina nohush xolatlarga sabab bo'lmoqda.

Alloh taolo elimiz, yurtimizni tinch omon aylab, unda istiqomat qilayotgan barcha xalqimizni bir birlariga nisbatan mehr-oqibatini yanada ziyoda va mustahkam bo'lishini nasib etsin.

 

O'tkir domla Umirqulov Samarqand shahar «Lahutiy» jome masjidi imom-xatibi 

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Sadaqaning 63 ta foydasi

11.03.2026   1618   4 min.
Sadaqaning 63 ta foydasi

ULUG‘  USTOZ  ULAMOLARIMIZ  bayon  qilib  berganlar:

Kalomulloh – Qur’oni karimning muborak oyati karimalaridan

va

Janobi Payg‘ambarimiz Rasululloh sallallohu alayhi vasallamning muborak hadisi shariflaridan

Ustoz ulamoi kiromlarimiz aytadilar: 

“Juda oz bo‘lsa ham,

kuniga sadaqa qilishni odat qiling!"

Chunki "SADAQA – RADDI BALO".

 

  1. Sadaqa – jannat eshiklaridan biridir.
  2. Sadaqa – solih amallarning eng afzali. 
  3. Sadaqa Qiyomat kuni o‘z sohibiga soyabon bo‘ladi.
  4. Sadaqa qabr issig‘ini pasaytiradi.
  5. Sadaqa – mayyitga qilinadigan eng yaxshi va eng foydali hadyadir. Alloh taolo uni ko‘paytirib beradi. 
  6. Sadaqa nafsni poklaydi.
  7. Sadaqa Qiyomat kunidagi qo‘rqinchdan omonlik beradi.
  8. Sadaqa xato va gunohlarga kaforat bo‘ladi.
  9. Sadaqa – o‘lim oldi xotimani go‘zal qiladi.
  10. Sadaqa xursandchilikka sabab bo‘ladi.
  11. Sadaqa qiluvchi – odamlarning eng yaxshisidir.
  12. Sadaqa sohibiga juda ham ko‘p va beqiyos buyuk yaxshiliklar va juda ham ulkan savoblar va’da qilingan.
  13. Sadaqa qilish – taqvodorlarning sifatlaridandir. 
  14. Sadaqa – saxovatning belgisidir.
  15. Sadaqa – duo qabul bo‘lishiga sababdir.
  16. Sadaqa – tashvishning arishiga sababdir.
  17. Sadaqa baloni qaytaradi.
  18. Sadaqa umrni uzaytiradi. 
  19. Sadaqa – dardga davo, kasallikka – shifo, eng foydali muolajadir.
  20. Sadaqa o‘t tushishidan, suvda cho‘kishdan, o‘g‘ri urishidan asraydi.
  21. Sadaqaning savobi – naqd, garchi u hayvon-parrandalarga qilinsa ham.
  22. Sadaqaning afzali – ochga taom berishdir.
  23. Sadaqa qiluvchi kishi odamlar mehrini qozonadi.
  24. Sadaqa – sadaqa qiluvchining mol-davlatini ko‘paytiradi. 
  25. Sadaqa rizq ziyoda bo‘lishiga sabab bo‘ladi.
  26. Sadaqa – sadaqa qilgan kishini odamlar yaxshi ko‘rishlariga sabab bo‘ladi.
  27. Sadaqa nusratga sabab bo‘ladi.
  28. Sadaqa ishida qatnashganlar savobga sherik bo‘ladilar.
  29. Sadaqa – balo va qazolardan himoya qiladi.
  30. Sadaqa o‘z egasini yomon o‘limdan asraydi.
  31. Sadaqa bergan bilan mol-dunyo kamayib qolmaydi.
  32. Sadaqa beradigan odamning moliga farishtalar baraka tilab duo qiladilar.
  33. Sadaqa Parvardigorning g‘azabini o‘chiradi.
  34. Sadaqa – sadaqa beruvchining shaytonlar ustidan g‘alabasidir.
  35. Sadaqa Qiyomat kunida bu dunyoda boy berilgan narsalarga afsus qildirmaydi.
  36. Sadaqa – g‘am-anduhdan xoli etguvchidir.
  37. Sadaqa Qiyomat kuni to‘siq bo‘lib, himoya qilib, sadaqa qiluvchini do‘zaxdan to‘sadi.
  38. Sadaqa qalbning qattiqligini yumshatadi.
  39. Sadaqa – Qiyomat kunida sadaqa qilganning yuzining jilosidir.
  40. Sadaqa qilingan mayyitga ham, sadaqa qilgan odamga ham Alloh taolo savoblarini ko‘paytirib beradi.
  41. Sadaqa – yomonliklarni daf etish uchun sababdir.
  42. Sadaqa farishtalarning duosiga sabab bo‘ladi.
  43. Sadaqa savoblarni ko‘paytiradi.
  44. Sadaqa – qayg‘udan asraguvchidir.
  45. Sadaqa – qabr olovini so‘ndirguvchidir.
  46. Sadaqa – hasanotlarni o‘n hissaga ko‘paytirguvchidir.
  47. Sadaqa bu dunyodagi 70 xil yomonlik eshiklarini yopadi.
  48. Sadaqa – sohibini qabr azobi va olovdan ozod etguvchidir.
  49. Sadaqa – sadaqa beruvchining quvonchiga sababchidir.
  50. Suv ho‘l-quruqni kuydirib borayotgan olovni o‘chirgani kabi, insonning ikki dunyosini kuydirib borayotgan xato va gunohlarini sadaqa o‘chiradi.
  51. Sadaqa vafotingizdan keyin ham ajr-savobingizni ko‘paytirib turadi.
  52. Sadaqa qiluvchi Alloh taologa yaqin bo‘lib, O‘zining mehriga sazovor bo‘ladi.
  53. Uzr sababli tutolmay qolgan farz qilingan ro‘zani ham sadaqa bilan kaforat etiladi. 
  54. Sadaqa Ramazon oyida tutilgan ro‘zani mukammal qilib beradi.
  55. Sadaqa qilayotganingizda mablag‘laringizni yo‘qotayotgan bo‘lmaysiz, balki uni boshqa payt uchun o‘zingizga jo‘natayotgan bo‘lasiz.
  56. Sadaqa – saxiy va himmatli ishlardan va ezgu alomatlardan biridir.  
  57. Sadaqa – duoning ijobat bo‘lishiga sababchidir.
  58. Sadaqa qiluvchilarni O‘zining go‘zal mukofotlari ila siylaydi. 
  59. Sadaqa – Qiyomat kunida sadaqa qilganning yuzini yorug‘ qiladi.  
  60. Sadaqa – sadaqa beruvchidan va uning yaqinlaridan baloni daf qiladi.
  61. Sadaqa – sadaqa beruvchining obro‘ va hurmatini saqlaydi.
  62. Sadaqa beradigan xonadonga Xudoi taoloning rahmati yog‘iladi.
  63. Sadaqa beradigan odamga fayzu ilohiy, xayr-baraka beriladi.

 

ILOHO MЕHRIBON PARVARDIGORIMIZ O‘ZI buyurgan,

Janobi PAYG‘AMBARIMIZ SALLALLOHU ALAYHI VASALLAM tavsiya etgan,

o‘tmishda O‘TGANLARIMIZNING ruhlari shod bo‘ladigan,

XALQIMIZ xursand bo‘ladigan,

OTA-ONALARIMIZ rozi bo‘ladigan yo‘llardan yurishimizni nasib etsin!

 

Ibrohimjon domla Inomov

Maqolalar