Anor qadim zamonlardan shifobaxshligi bilan e’zozlanib, mevalarning sultoni hisoblangan.      Anorning yuzlab turlari mavjud bo‘lib, mevasi tarkibida organik kislotalar, vitaminlar, shuningdek mikroblarni yo‘q qiluvchi moddalar mavjud. Anorning asosan poyasi, shoxi, guli, ildiz po‘stlog‘i va mevasi davo sifatida qo‘llaniladi.

 O‘rta asrda Yevropalik tabiblar anor sharbatidan asablarni tinchlantirishda foydalanganlar.

Xitoy tabobatida anor gullaridan tayyorlangan damlama ichburug‘, tishlarning qimirlab qolishi va tushib ketishiniyu oldini olishda foydalanilgan. Anor gullarining quritilgan kukuni turli jarohatlarga ishlatilgan.

Hind tabibi Buxan anor daraxtining ildizidan lentasimon gijjalarni  yo‘qotishda foydalangan.

XALQ TABOBATIDA:

Qondagi gemoglobin miqdorini oshirish uchun – yarim piyola anor, xom lavlagi, qizil sabzi sharbatiga bir osh qoshiq asal solib aralashtirib nahorga ichiladi.

• Xafaqon kasalligida – achchiq va nordon anorning suvini teng miqdorda olib, 15 kun 3 mahal 50 grammdan ichiladi.
• Quvvat bo‘lishi uchun – achchiq anor suvini 10 kun 3 mahal och holda 50 grammdan ichiladi.
• Ko‘zdagi harorat va kunduzi ko‘rmay qolishlikka – shirin va achchiq anorni suvini asal bilan qo‘shib, bir necha kun oftobga qo‘yiladi.
• Quvvatlantiruvchi sifatida – anor sharbati radiaktiv moddalar va kompyuter bilan ishlaydiganlarga, operatsiyadan keyin quvvat bo‘lishi uchun tavsiya etiladi.
• Anginada, stomatitda, gingivit va boshqa og‘iz bo‘shlig‘i xastaliklarida – anor po‘stidan tayyorlangan damlama yoki mevasi sharbati bilan og‘iz chayilsa samarali davolaydi.
• Homilador ayollarda – anor mevasidan yeyishlari tug‘ilajak bolada yurak xastaliklari, bosh miya nuqsonlarining oldini oladi.
• Asabiylashishda, xavotir, uyqusizlikda – anor mevasi orasidagi pardani quritib giyohli choyga qo‘shib ichilsa, yordam beradi.

Anorning xosiyatlari

Shirin anor erur ho‘l-sovuq har vaqt

Bu so‘zga tabiblar so‘zidir hujjat

Achchig‘idan safro bo‘lur toru-mor

Undan yomon xiltlar tug‘ilmas zinhor,

Asal bilan qo‘shib agar shirinin

Yaraga surkalsa – yo‘qotar barin,

Charchoq, quloq og‘riq, og‘iz yarasi,

Me’da illati ham ketar barchasi

Achchig‘i siydikni haydaydi ko‘proq,

Mayhushi nazdimda yana yaxshiroq,

Achchig‘i zarardir yesa tomoqqa,

Yo‘tal bo‘lsa – shoshmas el ham yemoqqa,

Achchiq, shirin yana ul mayxush anor,

Hafaqon haydovchi xosiyatga yor.

Anor gulining xosiyatlari

Gapirsam anor gulidan – sovuq-

Birinchi o‘rinda, ikkinchi quruq,

Tish milkin doimo qilur mustahkam,

Qon tuflash dardini daf etar har dam

Ichak yarasiga undan naf yetar

Yara-chaqalarni yana daf etar.

Shirin anor

Shirin anor suvini shisha ichiga solib,

Qaynab chiqquncha oftob tig‘iga tutgin uni

So‘ng cho‘p bilan ko‘zingga o‘sha suvdan surkasang,

Ko‘z qichishni yo‘qotib, ko‘paytirar nurini.

“Tabobat durdonalaridan”

*****

Og‘iz ichra pishgan bir dona anor,

Mingtalab xom suvdan yaxshidir ming bor.

Xusrav Dehlaviy

*****

To‘kdi zahmidin bag‘ir qonini hijron nolishi,

O‘ylakim siqmoq ila el suv oqizgay nordin

Navoiy

*****

Munira ABUBAKIROVA