Sayt test holatida ishlamoqda!
16 Aprel, 2026   |   27 Shavvol, 1447

Toshkent shahri
Tong
04:19
Quyosh
05:42
Peshin
12:28
Asr
17:06
Shom
19:08
Xufton
20:25
Bismillah
16 Aprel, 2026, 27 Shavvol, 1447

Bo‘ladigan bola

14.08.2018   10383   3 min.
Bo‘ladigan bola

Abdulloh yoshligidan tirishqoq, kichik bo‘­lishiga qaramay, keksa otasiga yordam berish uchun tinmay harakat qilardi. Otasi Murod ota ancha keksayib qolgan, yoshi oltmishdan oshgan bo‘lib, og‘ir mehnat qilsa, tez toliqib qoladi. Charcha­ganini bildirmaslikka har qancha harakat qilmasin, baribir keksaligi oshkora qilib qo‘yardi. Otasini doimo kuzatib yurgan, ahvolini anglab yetgan kenja Abdulloh imkon qadar unga yordam berishga urinadi. U keksa otasining harsillab ketmon chopishini ko‘rib ruhan ezi­ladi. Abdullohning ketmon chopishga kuchi yet­masa-da, otasiga sezdirmay toklarning ostini yumshatishga, yer chopishga harakat qildi.

Erta tongda eshagini minib, choshgohgacha mollarga ikki-uch marta o‘t olib kelar, tushdan ke­yin yana shunday qilardi. Hamma o‘yin bilan ovora bo‘lganida, u mehnat qilardi. Vaqt topdi degunicha qo‘liga kitob olib mutolaa qilardi. Ota-onasi biron marotaba o‘t olib kel, yer chop, kito­bing­ni o‘qigin, deb aytmasdi, yurakdan mehnat qi­lar va tinim bilmasdi. Onasi bo‘lsa, “Ko‘p kitob o‘qiyverma”, deb chiroqni o‘chirib qo‘yardi. Shunga qaramay, ilm olishga qiziquvchan bola fona­rini yoritib ko‘rpaning ichida kitob o‘qirdi. U oldiga katta maqsad qo‘ygan: “O‘qib yetuk inson bo‘la­man, otamning og‘irini yengil qilaman, onamga ko‘makdosh bo‘laman”, deb tinmay harakat qilardi. Ba’zi yoshi katta bolalar uni masxaralab kamsitishganda: “Hali shoshmay turing­lar, kelajakda olim bo‘laman. O‘shanda Abdulloh­ning kim­li­gini ko‘rasizlar, hammangiz yalinib oldimga borasizlar!” derdi. Murod ota farzandini doimo duo qilardi. Murod ota qo‘shnisi Temir ota bilan gaplashib o‘tirganida, eshakka o‘t ortib kelib tushirishga qiynalayotgan Abdul­lohga qarab:

– Shu o‘g‘lingdan katta odam chiqadi. Hech ti­nim bilmaydi. “Bo‘ladigan bola o‘n besh yoshda bosh bo‘lar, bo‘lmaydigani qirqqa kirsa, yosh bo‘lar”, degan maqolni eshitgansan-a, shu maqol sening o‘g‘lingga o‘xshagan g‘ayratli bolalarga aytilga­nov. Menga qara, Murod, o‘g‘lingni ishla deb ura­sanmi? – dedi ko‘ziga tikilib.

– Nima deyapsan, bu bolani urib bo‘larkanmi? O‘zining g‘ayrati ichiga sig‘maydi. Boshqalarga o‘xshab o‘ynagin, dam ol desam, quloq solmaydi.

Abdulloh maktabni tugatib, oliygohda o‘qidi. Uni bitirib, katta olim bo‘ldi. Otasini e’zoz­lab, boshlariga ko‘tarib, duosini oldi. Uni yaxshi taniganlar: “Sen duo olgansan, sen bilan o‘yna­shib bo‘lmaydi!” derdilar. Ha, “Bo‘ladigan bola boshidan” deb bejizga aytilmagan. Bu kabi bola­larga ishoraning o‘zi kifoya bo‘ladi. Har gapni ma’nosiga qarab yo‘l tutadi. Ba’zilar qirqqa kirsa-da, pand-nasihatni qulog‘iga olmaydi. To‘g‘rini egri, egrini to‘g‘ri deydi. Dangasalikka o‘rganib, ota-onaning xizmatidan qochib, yomonligini qo‘ymay, ulg‘ayishga intilmaydi.

Ey aziz farzand! Intilganga tole yor! Ota-­onasini xizmatini qilgan, ustozlar duosini olgan, el-yurtning olqish va rahmatlarini ol­gan inson, albatta, baxtli bo‘ladi. Bunday inson­lar uzoq umr ko‘radilar. Kim mana shunday in­sonlarga yomonlik qilsa, albatta, yomonligi o‘zi­ga qaytadi. Shu bois ulug‘larimiz: “Duo olgan odamdan ehtiyot bo‘ling. U duolar qo‘rg‘onida bo‘­ladi. Unga yomonlik qilsangiz, o‘zingizni balolarga giriftor qilasiz. Siz ham duo olgan mana shun­day insonlar duosini oling, siz ham baxtli bo‘la­siz”, deydilar. Yuqoridagi ulug‘ insonlarning ayt­ganini qilib, baxtga erishing, rahmat va olqish­lar olib, umringizni barakotli qiling. Aslo qarg‘ish olmang! Qarg‘ish umringizni kesib, bara­kangizni qochiradi. Aqlingizni yoshligingizdan ishlatsangiz, hayotda ko‘p yaxshi­liklar ko‘rasiz.

Qirq yoshga yetsa ham aqli to‘lmasa,

Yomon amallarni hargiz qo‘ymasa,

Ustiga fazldan libos kiymasa,

Bo‘ladi, bundayni odam demasa.

 

“Qasamini buzgan qiz” kitobidan

Ibratli hikoyalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Musulmon kishi Robbiga tavakkul qilaveradi

15.04.2026   4224   2 min.
Musulmon kishi Robbiga tavakkul qilaveradi

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Rizq insonlar dunyo ishlaridan izlagan, qidirgan va so‘ragan narsalarining barchasi emas, balki bir bo‘lagidir. Kimdir dunyoda ayol izlaydi va bu esa insonni dunyodan izlaydigan narsalarining eng muhimidir. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Dunyo bir mato’ (huzurlanish)dir. Dunyo matosining eng yaxshisi soliha ayoldir”[1], deganlar.

Shuningdek, dunyoda kimdir ko‘zining qorachig‘i va undan keyin uning merosxo‘ri bo‘ladigan zurriyotni so‘raydi. Zero, bu payg‘ambarlar va solih kishilar da’vat qilgan ishdir.

Ibrohim alayhissalom Alloh taologa: “Robbim, menga solihlardan ato et"[2], dedilar.

Zakariyo alayhissalom Alloh taologa: "Robbim, menga O‘z huzuringdan yaxshi zurriyot bergin. Albatta, sen duoni eshituvchisan"[3], dedilar.

Shuningdek, dunyoda kimdir tinchlikni so‘raydi. Bu esa, insonlar o‘zlari uchun so‘raydigan muhim narsalarning biridir.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Allohdan kechirishini va tinchlikni so‘ranglar. Bas albatta biror-bir kishiga iymondan keyin tinchlikdanda yaxshiroq narsa berilmadi”[4], deganlar.

Qunut duosida: “Ofiyatda qilgan kishilaring qatorida meni ham ofiyatda qil”, deyilgan.[5]

Bularning barchasi dunyoviy istaklar, so‘rovlar hamda Alloh taologa tavakkul qilishning bog‘lovchilaridir.

Mo‘min banda soliha ayol va solih farzand bilan rizqlantirishiga Robbiga tavakkul qiladi. Allohning solih bandalari duo qilganlaridek: Ular: «Ey Robbimiz, O‘zing bizga jufti halollarimizdan va zurriyotlarimizdan ko‘zimiz quvonadigan narsa hadya et hamda bizlarni taqvodorlarga yo‘lboshchi et»[6].

Musulmon kishi Robbisi unga ofiyat va nusrat bergunicha U Zotga tavakkul qilaveradi.

Yusuf Qarazoviy rahimahullohning
"Tavakkul" kitobidan Yahyo domla ABDURAHMONOV tarjimasi


[1] Imom Ahmad, Imom Muslim va Imom Nasoiy Ibn Umardan rivoyat. qilganlar. Shuningdek, Sahih al- Jomi’u as- Sag‘iyr kitobida ham rivoyat. qilingan (3413).
[2] Soffat surasi, 100-oyat.
[3] Oli Imron surasi, 38-oyat.
[4] Imom Termiziy rivoyat qilgan (464). Shuningdek, Imom Ahmad, Abu Dovud, Nasoiy va ibn Moja Hasan ibn Ali roziyallohu anhumodan rivoyat qilishgan.
[5] Imom Ahmad va Imom Termiziy Abu Bakradan rivoyat. qilingan (Sahiyh al- Jomi’u as- Sag‘iyr: 3632).
[6] Furqon surasi, 74-oyat.

Maqolalar