Bir kuni Hotami Toy ulug‘ va davlatmand insonlarni mehmonga chaqirdi. Ziyofat boshlangan, mehmonlar suhbatlashib xursand bo‘lib o‘tirishgan mahal boshida eski salla, egnida yupun kiyim, kambag‘alligi shundoq ko‘rinib turgan bir kishi kirib keldi. Uni ko‘rgan mehmonlar hayron bo‘lib qolishdi. Ba’zilar unga nopisandlik nazari bilan qaradi. Ammo Hotam bu faqir odamga o‘zgacha lutf va karam ko‘rsatib, qo‘lini ko‘ksiga qo‘yib, ehtirom ila davraning eng to‘riga o‘tkazdi. Hotamning ko‘rsatgan ehtiromidan hamma hayron bo‘lib:
– Bu inson kim, buncha ehtirom qilursiz? – deb so‘radilar. Ularga nim tabassum bilan boqqan Hotam:
– Sizlarni qadru qimmatingiz, mansabu hurmatingiz va maqomingizga qarab joy berdim. Bu jandapo‘sh, kamtar, tavozeli insonni mening saxovatim va karamim to‘rga o‘tkazdi.
Ey aziz farzand! Oliy mukofot mansab, martaba, boylikka qarab o‘lchanmaydi, balki u mo‘minning tavozesh, kamtarligi va Haqqa bo‘lgan qattiq ishonchi va muhabbati balandligi bilan o‘lchanadi. Barcha avliyolar Alloh taoloning visoliga oshiq bo‘lganlar. Uning visoliga yetish uchun dunyo rohatini mehnat va mashaqqatlarga almashtirganlar. Natija esa, albatta, Yorning vasliga yetishi aniq. O‘sha Yor muhabbati va ixlosi oshiqning qiyomat kunida ulug‘ maqomga sazovor bo‘lishiga bosh omil bo‘ladi. Inson Haqning muhabbati bilan yashab, umrini halol mehnat, ixlosli toat-ibodat qilib, riyo va shuhratparastlikdan kechib, nafsini jilovlab o‘tsa, albatta, mahbubning visoliga yetmog‘i muqarrardir.
Shermurod Tog‘ayning “Qasamini buzgan qiz” kitobidan
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Kishi salomatligini saqlash, jismoniy quvvatini oshirishda piyoda yurish va yugurishning o‘rni beqiyos.
Qur’oni karimda aytiladi:
﴿فَامْشُوا فِي مَنَاكِبِهَا﴾
“Bas, u (Yer)ning har tomonida (sayohat, tijorat yoki dehqonchilik qilib) yuraveringiz” (Mulk surasi, 15-oyat).
Mujtahid ulamolarning ijtihodlariga ko‘ra, ulovga zarurat bo‘lmagan paytlarda piyoda yurish mustahab[1] amal bo‘lib, ushbu oyat bunga dalil bo‘ladi.
Dinimiz yaxshilikka shoshilish va unda musobaqalashishga buyuradi. Bu buyruq ham ruhiy va ham jismoniy jihatni qamrab oladi.
Payg‘ambar alayhissalom aytadilar: “Kimki ikki nishon – ma’lum masofani chegaralab o‘rnatilgan ikki belgi – orasida yuradigan bo‘lsa, uning har bir qadamiga yaxshilik bordir” (Imom Haysamiy rivoyati).
Piyoda yurish maxsus vaqt, holat yoki jihozlarni talab qilmaydi. Oddiy kundalik ishlarini bajarish va ko‘proq piyoda yurish ham inson salomatligini mustahkamlaydi. Kishi o‘ziga qulay bo‘lgan har qanday holatda xayrli maqsadda yurib salomatligini saqlashi va ajr-savobga ega bo‘lishi mumkin. Ulovlardan zarurat bo‘lgandagina foydalanib, ko‘proq piyoda yurishni odat qilinsa, ortiqcha vazndan va bir necha kasalliklardan qutulish oson kechadi.
Piyoda yurish borasida ilmiy tadqiqot o‘tkazgan amerikalik olim Pol Bregg aytadi: “Piyoda yurganingizda o‘zingizni tabiiy tuting. Boshingiz yuqoriga ko‘tarilgan, ko‘krak rostlangan, qorin tortilgan bo‘lsin. Tana qadamlaringiz bilan bir maromda tebranib turish kerak. Oyoqlar go‘yoki tananing o‘rtasida joylashgani kabi harakatlaning, chuqur nafas oling, ana o‘shanda sizda shunday yuksalish hissi paydo bo‘ladiki, tanangizni g‘urur bilan olib yurasiz. Qo‘llar yelkalardan boshlab erkin harakatlanishi kerak. Yurish paytida sizda yaxshi kayfiyat bo‘lishi va ko‘nglingiz g‘ash bo‘lmasligi kerak. Agar sizni atrofingizdagi tabiat qiziqtirmasa, ma’naviy hayot haqida o‘ylang. Piyoda yurish vaqtida siz jismoniy harakatni ma’naviy harakatga aylantirasiz. Shu yo‘l bilan barcha g‘ubor va g‘am-tashvishlaringizdan xalos bo‘lasiz. Qon tomirlar bo‘ylab tanani tozalab, oziqlantirgani kabi piyoda yurish ham aqlni tozalaydi, uni ijobiy fikrlar bilan to‘ldirib, sizning salomatligingizga sabab bo‘ladi”.
Muhammad Zarif Muhammad Olim o‘g‘lining
"Islomda salomatlik" kitobidan olindi
[1]Kishi bajarsa savob oladi, bajarmasa gunohkor bo‘lmaydi.