Muhojir degani, tark qiluvchi, bir joydan boshqa joyga ko‘chib o‘tuvchi degan ma’nolarni anglatadi.
Siyrat kitoblarida zikr qilingan muhojirlar esa, asli makkalik kishilar bo‘lib, dinu iymon uchun ona yurtlarini, mol-mulklarini, qarindosh-urug‘larini tashlab, Madinai Munavvaraga hijrat qilgan zotlar tushuniladi. Ularning ko‘plari hijrat sababli miskin, faqirga aylangan edilar. Ular faqat Alloh beradigan fazlini deb va Uning roziligini topamiz deb, bu mashaqqatlarga bo‘yin egdilar. Qiyin ahvolga qaramasdan Allohning ishiga va Payg‘ambarga qo‘llaridan kelgan yordamlarini ayamadilar. Shuning uchun ham Alloh ularni iymonlarida sodiq kishilar, deb maqtab, Hashr surasidagi quyidagi oyatni nozil qilgan:
«(U o‘ljalar yana) o‘z diyorlaridan va mol-mulklaridan haydab chiqarilgan kambag‘al muhojirlarnikidir, zero, ular Allohdan fazl va rizolik istaydilar hamda Alloh va Uning payg‘ambariga yordam beradilar. Aynan o‘shalar (imonlarida) sodiqdirlar» (Hashr 8-oyat).
Yana boshqa oyatda Alloh muhojirlarga oxiratda tayyorlab qo‘ygan mukofot haqida xabar berib aytadi:
«(Makkadan) hijrat qilgan, yurtlaridan badarg‘a qilingan, Mening yo‘limda aziyat chekkan, jang qilgan va qatl etilganlarning gunohlarini kafforat qilurman va Allohning mukofoti sifatida ularni ostilaridan anhorlar oqib turadigan, abadiy yashaladigan jannat (bog‘lari)ga kiriturman. Allohning huzurida (mo‘minlar uchun) yaxshi savoblar (bordir)» (Oli Imron 195-oyat).
Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam muhojirlarni fazlini bayon qilib: «Agar hijrat bo‘lmaganida, ansoriylardan biri bo‘lardim», deganlar. Ya’ni hijratning fazli ansoriy bo‘lishdan ustun. Lekin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ushbu hadisning o‘zida ansorlik ham naqadar ulkan maqom ekanini bildirib: «Ansorlardan biri bo‘lardim», demoqdalar.
Imom Munoviy rahmatullohi alayh rivoyat qilgan hadisda muhojirlarning fazli yanada ravshan bo‘ladi:
عن أبي سعيد الخدري قال : قال رسول الله - صلى الله عليه وسلم - : " إن للمهاجرين منابر من ذهب يجلسون عليها يوم القيامة قد أمنوا من الفزع " .رواه المناوي
Abu Sa’id Xudriy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:
«Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Qiyomat kunida muhojirlar uchun oltindan yasalgan minbarlar bo‘ladi. Ular unga o‘tiradilar. Muhojirlar (qiyomat) qo‘rqinchidan omonda bo‘ladilar», dedilar».
Doktor Abdulloh Taroblusiy muhojirlarning fazllarini jamlab quyidagilarni sanab chiqqanlar:
· Ilk musulmonlar jamoasi muhojirlardan ekani;
· Payg‘ambarlikni birinchi tasdiqlagan sahobalar ham muhojirlardan ekani;
· Payg‘ambarga birinchi sahoba bo‘lgan insonlar ham muhojirlardan ekani;
· Payg‘ambarni himoya qilgan ilk jamoa ham muhojirlardan ekani;
· Islom da’vatini boshqalarga yetkazgan ilk sahobalar ham muhojirlardan ekani;
· Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam bilan namoz o‘qigan ilk jamoa;
· Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamga hijratda hamroh bo‘lgan sahoba ham muhojirlardan ekani;
· Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning o‘zlari ham muhojir ekanlari;
· Alloh taolo muhojirlarni Qur’onda maqtab zikr qilgani;
· Allohning O‘zi ularning barchasidan rozi bo‘lgani haqida xabar bergani;
· Eng oliy maqomlardan biri hisoblangan sobiqunlar ham muhojirlardan ekani;
· Tirikligida jannatiyligi bashorat berilgan o‘nta sahoba ham muhojirlardan ekani;
· To‘rt buyuk xalifalar ham muhojirlardan ekani;
· Allohning O‘zi muhojirlarning iymonda sodiq ekanlarini ta’kidlagani;
· Qiyomat kunida ularga alohida ehtirom ko‘rsatilishi;
· Endi bu maqomga qancha urinmasin hech kim sazovor bo‘lolmasligi.
Nurmuhammedova Vasila
O‘zbekiston sayyohlik salohiyatini Janubiy Koreyada keng targ‘ib etish maqsadida nufuzli “EBS” telekanali tomonidan mamlakatimiz turizm imkoniyatlariga bag‘ishlangan maxsus teledastur efirga uzatildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Sayyohlar orasida katta auditoriyaga ega bo‘lgan “Buyuk Ipak yo‘li bo‘ylab sayohat” teledasturi orqali janubiy koreyalik tomoshabinlarga O‘zbekistonning ekoturizm, gastronomik, ziyorat, tog‘ va landshaft turizmi borasidagi imkoniyatlari haqida keng ma’lumot berildi.
O‘zbekistonga tashrif buyurgan “EBS” telekanali ijodiy guruhi mamlakatimizning mashhur sayyohlik yo‘nalishlari, YUNЕSKOning Butunjahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan Samarqand, Buxoro, Xiva va Toshkent shaharlarining qadimiy me’moriy yodgorliklari, turli hududlardagi zamonaviy ko‘ngilochar markazlar, milliy hunarmandchilik, o‘zbek milliy taomlari hamda yurtimizning betakror tabiat manzaralari haqida hikoya qildi.
Ko‘rsatuvda janubiy koreyalik sayyohlar uchun O‘zbekiston bo‘ylab sayohat qilishning afzalliklari ham keng yoritildi. Xususan, bugungi kunda Toshkentdan mamlakatimizning tarixiy shaharlariga zamonaviy va qulay “Afrosiyob” tezyurar poyezdi orqali Ipak yo‘li yo‘nalishlari bo‘ylab sayohat qilish mumkinligi ta’kidlandi.
“EBS” telekanali muxbiri Toshkentning o‘ziga xos me’moriy qiyofasiga alohida e’tibor qaratgan. Uning fikricha, poytaxt me’morchiligida o‘rta asrlarga oid tarixiy obidalar, zamonaviy ko‘p qavatli binolar va sobiq ittifoq davri me’morchiligi an’analari o‘ziga xos uyg‘unlik kasb etgan.
Dasturda O‘zbekiston bo‘ylab sayohat qilish imkoniyatlari haqida so‘z yuritilar ekan, mamlakat poytaxtidan tarixiy shaharlarga avtomobil yo‘llari bilan bir qatorda temir yo‘l orqali ham qulay safar qilish mumkinligi ma’lum qilingan.
“Yilning barcha faslida ertalab va kechqurun Toshkentning bosh vokzalidan Buxoro va Samarqand yo‘nalishida qulay tezyurar “Afrosiyob” poyezdlari qatnaydi. Maksimal tezligi 230 km/soat bo‘lgan ushbu poyezd Toshkentdan Buxorogacha bo‘lgan qariyb 600 kilometrlik masofani uch soatu 40 daqiqada bosib o‘tadi. Bu aviaparvozga nisbatan qulay va arzonroq”, – deya qayd etilgan teledasturda.
Ko‘rsatuvda Samarqand va Buxoro shaharlari Markaziy Osiyoning muhim madaniy durdonalari sifatida e’tirof etilgan.
“Buxoro shahri 2500 yildan ortiq tarixga ega. Eski shahar markazida Buxoroning eng diqqatga sazovor yodgorliklaridan biri – 1127 yilda qurilgan Minorai Kalon joylashgan. Uning balandligi 47 metr, poydevori esa 10 metrni tashkil etadi”, – deya ma’lumot beriladi manbada.
Samarqand haqida so‘z yuritilar ekan, uning 2750 yillik tarixga ega ekani, dunyodagi eng qadimiy shaharlardan biri sifatida asrlar davomida turli bosqinlar va vayronagarchiliklarga guvoh bo‘lganiga qaramay, o‘zining betakror va ertaknamo ulug‘vorligini saqlab qolgani ta’kidlangan.
Teledasturning yana bir muhim jihati – unda O‘zbekistonning qadimiy shaharlaridagi tarixiy va me’moriy obidalar bilan bir qatorda, milliy hunarmandchilik, urf-odatlar, milliy taomlar hamda mamlakatning turli hududlaridagi go‘zal tabiat manzaralari haqida batafsil ma’lumot berilganidir.
Ko‘rsatuvda O‘zbekistonning mehmondo‘stligiga ham alohida urg‘u berilgan.
“Sayyoh sifatida qayerga bormang, xoh mehmon uylarida, xoh bozorlar yoki shunchaki ko‘chada mahalliy aholi bilan uchrashsangiz, samimiy mehmondo‘stlik va iliqlikni his qilasiz”, – deydi “EBS” telekanali ijodiy guruhi.
Umuman, Janubiy Koreyaning yetakchi telekanallaridan biri bo‘lgan “EBS” orqali O‘zbekistonning boy tarixiy-madaniy merosi, betakror tabiati, milliy taomlari, mehmondo‘stligi va zamonaviy turizm infratuzilmasi keng auditoriyaga namoyish etilgani mamlakatimizning ushbu davlat sayyohlik bozoridagi jozibadorligini yanada oshirishga xizmat qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati