Bismillahir Rohmanir Rohiym
O‘tgan solihlarning Allohdan haqiqiy, soxtaliksiz, samimiy hayo qilganliklari to‘g‘risida ko‘plab hikoyalar va misollar bizgacha yetib kelgan. Goho ayrim taqvodorlar Allohga qandaydir kichik itoatsizlik qilib qo‘yganlari uchun hatto masjiddan ham, Allohning uyi bulganligi sabab uyalib, o‘zlarini tortganlar...
Namozini masjiddan tashqarida o‘qiyotgan bir solihni ko‘rib, so‘rabdilar:
– Nega namozingi masjidda ado etmayapsan?
Javob beribdiki:
– Allohning oldida uning uyiga kirishdan uyalaman, chunki hozir bir itoatsizlik qilib qo‘ydim .
Solihlarning oralarida Allohdan o‘zga biror bir narsadan qo‘rqishdan hayo qiladiganlar ham bo‘lgan ekan. Shunday hikoya qilinibdi:
“Bir tunda quyuq o‘rmonda ketayotib, uxlayotgan kishiga duch keldik. Yaqinida oti o‘tlab yurardi. Biz uni uyg‘otib so‘radik:
– Bunday xatarli joyda uxlashdan qo‘rqmaysanmi, axir atrofda yirtqichlar izg‘ib yurishibdi-ku?!
U boshini ko‘tarib:
– Allohdan o‘zga narsadan qo‘rqishga hayo qilaman, – dedi-da, o‘grilib yana uyquga ketdi”.
Abu Bakr al-Varroq quddisa sirruhu aytgan ekanlar: “Ba’zan ikki rakat namoz o‘qib, namozjoyini tark etaganimda meni shunday bir hayo chulg‘ab oladiki, go‘yo o‘g‘riligi sabab xijolatda qolgan o‘g‘riga o‘xshayman”.
“Axloqus solihiyn” (Yaxshilar axloqi) kitobidan
Yo‘ldosh Eshbek, Davron Nurmuhammad
tarjimasi.
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Muhammad Rotib Nobulsiy hafizahulloh aytadilar: “Mehribon va rahmli Alloh nomi bilan. Allohga hamdlar bo‘lsin. Sayyidimiz Muhammad Mustafo sollallohu alayhi vasallamga va u zotning oila a’zolariga hamda sahobalariga salavotu salomlar bo‘lsin. Ulardan ham, bizdan ham rozi bo‘l, yo olamlar Robbi.
Shak-shubhasiz, koinot, jamodot, nabotot va hayvonot bir-biridan farq qiladi. Ularning ayrimlari jonsiz, qolganlari jonli. Ba’zilari vaznga ega, hajmi bor va h.k.
Ammo insoniyat boshqa jonzotlar farqli o‘laroq fikr yuritadi, tafakkur qiladi. Agar inson ilm izlamasa, Robbi uni qo‘ygan darajadan pastga tushadi, bu esa uning mavqeiga mos kelmaydi. Natijada, u o‘lik sanaladi.
Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Aslida, ularning hayvonlardan farqi yo‘q. Balki yana ham yo‘ldan ozganroqdirlar” (Furqon surasi, 44-oyat).
“Ular xuddi suyab qo‘yilgan xodaga o‘xsharlar” (Munofiqun surasi, 4-oyat).
“Ustlariga Tavrot yuklatilgan, so‘ngra uni ko‘tarmaganlar misoli ustiga kitob yuklangan eshakka o‘xsharlar” (Juma surasi, 5-oyat).
Inson mavjudligining sirini, hayotdan maqsadni va haqiqatni izlashi, o‘lim nima, o‘limdan keyin nima bo‘lishi haqida fikr yuritishi lozim.
Har bir aqlli odam ham dono emas. O‘tkinchi dunyo hayotining mayda-chuydalariga berilib ketmagan, o‘zini Allohning bandasi ekanini unutmagan, kengligi osmonlaru yercha bo‘lgan Jannat uchun harakat qilgan inson – dono sanaladi. Bunga faqat ilm izlash orqali erishish mumkin.
Demak, agar kim dunyoni istasa, ilm izlasin. Oxiratni istasa, ilm izlasin. Agar har ikkisini ham xohlasa, ilm izlasin. Alloh buyukdir”.
Davron NURMUHAMMAD