#duo
❓913-CAVOL: Tushkunlikdan qanday qutilish mumkin?
? JAVOB: Bismillahir Rohmanir Rohim.
Tushkunlikdan qutilish boshiga kelgan musibatni qanday kutib olishga bog'liq. Agar kishi o'ziga etgan musibat va shu kabi ko'ngilsizliklarga bu ham Allohning qazo va qadari, menga yuborgan bir imtixoni, deb qarasa. Musibatlarni engish va tushkinliklardan chiqib ketishi oson bo'ladi.
Allohning taqdiriga ko'nib, xohish irodasiga taslim bo'lganlarning hamma ishi yaxshi bo'ladi. Ular o'zlariga sog'lik va xotirjamlik kabi chiroyli narsalar kelganida, bu ne'matlarni Allohdan bilib shukr qiladilar. Boshlariga xastalik va falokat kabi nafsiga yoqmagan yomonliklar kelganida, ularni Allohdan kelgan sinov sifatida qabul qiladilar va sabr qiladilar. Oqibatda har ikkisi ham ular uchun xayrlidir. Chunki shukr qilganlari uchun shukr savobi, sabr qilganlari uchun sabr savobini oladilar va har ikki holatda ham foyda ko'radilar.
Payg'ambar sallallohu alayhi vasallam shunday marhamat qiladilar: “Mo'minning har qanday holi yaxshi. Uning har qanday holi (sog'lik yo bemorlik bo'lsin) o'zi uchun xayrlidir. Va bu faqat mo'minlarga xosdir. Unga yaxshilik kelsa shukr qiladi; Bu uning uchun xayrli bo'ladi. Agar unga yomonlik (xastalik, musibat) kelsa, sabr qiladi; Bu ham uning uchun xayrli bo'ladi” (Imom Muslim rivoyati).
Ulamolarimiz hayotda qandaydir muammo va to'siqlarga duch kelib qolgan insonlarga hadislar kelgan: “Ya Haliymu ya Aliym, ya Aliyyu ya Aziym”, duosini o'qib so'ng Allohdan astoydil va chin ixlos bilan hojatlarini so'rasa, inshaalloh U Zotning yordami bilan muammolardan xalos bo'ladi, degan. Vallohu a'lam.
O'zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo hay'ati.
Telegram (https://t.me/diniysavollar) | Instagram (https://www.instagram.com/fatvouz/) | Facebook (https://www.facebook.com/diniysavollar) | Tiktok (https://www.tiktok.com/@fatvouz)
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Xushxulqlik – bandalikning eng ulug‘ darajasi bo‘lib, unda mardlikning chin surati namoyon bo‘ladi. Alloh taolo O‘zining Rasuli sollallohu alayhi vasallamga ko‘plab fazilatlar ato etganiga qaramasdan u zot sollallohu alayhi vasallamni aynan xulqi xushlari bilan madh etdi. Alloh taolo aytadi: “Albatta Siz ulug‘ xulq ustidadirsiz!” (Qalam surasi, 4-oyat).
Olimlar qayd etadilar: “Ulug‘ xulq degani shunday xulq hisoblanadiki, bunday xulq sohibi hech kimga nisbatan adovatda bo‘lmaydi va unda odamlarning nafratiga sabab bo‘ladigan zarracha bo‘lsa ham yomon illatning o‘zi bo‘lmaydi. Bularning barchasi Allohni tanishning yuksak darajalari tufaylidir”.
Boshqa olimlar deydilar: “Ulug‘ xulq – bu odamlarning unga nisbatan qilgan jabru jafolarini Allohdan deb bilganligi sabab ulardan ranjimasligidir”.
Olimlarning quyidagicha fikrlari ham bor: “Ulug‘ xulq – bu kishining butun borlig‘iyu e’tiborini faqat Allohga qaratmog‘idir!”.
Shuningdek, ilohiyot olimlari yuqoridagi oyatni batafsil mana bu tarzda izohlagan ekanlar:
“Ey Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam, siz ulug‘ xulq sohibisiz! Bu daraja faqat sizgagina nasib etgan. Boshqa hech bir yaralmish xulqning bu darajasiga ko‘tarila olmaydi. Shuning uchun ham Siz boshqalarning qo‘lidan kelishi mahol bo‘lgan darajada matonatli, sabr sohibisiz”.
Olimlardan yana biri bu oyatni quydagicha izohlagan ekan: "Allohning xulqi bilan xulqlanganingiz uchun odamlarning tuhmati, ta’nayu malomati Sizga salbiy ta’sir etolmaydi va Siz ularning yomonliklaridan yetajak uqubatdan forig‘siz. Zeroki, o‘z kuchingiz bilan emas, Alloh aytganidek, Allohning yordami bilan toqat qilasiz".
“Axloqus solihiyn” (Yaxshilar axloqi) kitobidan
Yo‘ldosh Eshbek, Davron Nurmuhammad
tarjimasi.