Sayt test holatida ishlamoqda!
26 Yanvar, 2026   |   7 Sha`bon, 1447

Toshkent shahri
Tong
06:18
Quyosh
07:40
Peshin
12:41
Asr
15:50
Shom
17:36
Xufton
18:51
Bismillah
26 Yanvar, 2026, 7 Sha`bon, 1447

Vaqt – siz ega bo'lgan eng qimmatli boylik

14.01.2022   2193   3 min.
Vaqt – siz ega bo'lgan eng qimmatli boylik

Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo'lsin.
Payg'ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo'lsin.

Oliy himmat sohibi va bu dinning g'ami bilan dardlangan musulmon kishi uchun eng ahamiyatli narsa umrining har bir lahzasiga ega bo'lishi va uni Allohning roziligidan boshqa yo'lda zoye qilmasligidir. Bu borada Alloh azza va jalla Asr surasida bizga to'g'ri yo'lni ko'rsatgan: «Asr (vaqti)ga qasamki, (Barcha) inson ziyon-baxtsizlikdadir. Faqat iymon keltirgan va yaxshi amallar qilgan, bir-birlariga Haq (yo'li)ni tavsiya etgan va bir-birlariga (mana shu Haq yo'lida) sabr-toqat qilishni tavsiya etgan zotlargina (najot topguvchidirlar)» (Asr surasi 1-3 oyatlar).

Vaqtga ega chiqish va undan to'g'ri yo'lda foydalanishga yordam beradigan eng muhim yo'l - vaqt kishining ega bo'lgan eng qimmatli boyligi ekaniga ishonishdir. Alloma Abdulfattoh Abu G'udda rohimahulloh aytadilar: «Bilginki, zamon bir lahzasi ham zoye ketmasligi kerak bo'lgan ulug' narsadir. Chunki, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan rivoyat qilingan sahih hadisda: «Kim «Subhanallohi-l'aziymi va bihamdihi», deb aytsa Jannatda u uchun bir hurmo daraxti ekiladi», deb keladi. («Sunani Termiziy» 5/511 va «Sahihi Ibn Hibbon» 3/109 da kelgan). Odam bolasi necha soatlarni ulkan savoblardan bebahra holda bekorga o'tkazib yuboradi?! Kunlar misoli ekin qilish vaqtiga o'xshaydi. Aqilli kishi urug' ekishdan to'xtab turishi yoki beparvo bo'lishi aqlga sig'adimi?». («Qiymatuz zamon» kitobida kelgan 60-bet).

Imom Ibn Javziy rohimahulloh aytadilar: «Bilginki, ey o'g'ilcham! Kunlar soatlarga va soatlar esa, nafaslarga yoyilgan. Har bir nafas bir qutidir. Nafasing bekorga ketishidan ehtiyot bo'lki, Qiyomat kuni bo'sh qutini ko'rib, nadomat chekmagin! Sarflayotgan soatlaring nimalarga ketayotganiga qara! Ularni eng ulug' narsalarga yo'naltir! O'zingga iltifot qil va eng sharafli amallarni qilishga odatlan! Ishingni go'zal va puxta qil! Visol kuni kelganida seni xursand qiladigan amallarni qabr sandig'iga yuborgin!».

«Vaqt oltindir, deb aytiladi. Bu so'z borliqni moddiy o'lchaydigan kishilarga nisbatan to'g'ri. Biroq, bundan uzoqroqni o'ylaydigan kishilarga nisbatan vaqt hayot demakdir. Ey inson, bu borliqda sening hayoting tug'ilish va o'lim orasida o'tadigan vaqtdan boshqa narsami?! Oltin bir kun kelib qo'ldan ketsa, yana bir bor yo'qotgandan ham ziyoda qilib, qaytarib olishing mumkin. Ammo, o'tgan vaqtni va soniyani hech qachon ortga qaytara olmaysan! Demak, vaqt oltindan ham, olmosdan ham, har qanday javharlardan ham qimmatliroqdir. Chunki, u hayotdir...». («Qiymatuz zamon» kitobida kelgan 122-123 betlar).

Shayx Saloh Abulhoj hafizahullohning

«Qalbni sug'organ hikmat ziloli» kitobidan.

Abdussami Hayrulloh tarjimasi

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Ruh o‘lmaydi

26.01.2026   818   3 min.
Ruh o‘lmaydi

Ruh o‘lmaydi… balki qaytadi

 

Inson qanday qilib uyqusida aqlga sig‘mas manzaralarni ko‘radi?

Qanday qilib kuladi, yig‘laydi, qo‘rqadi, og‘riqni his qiladi… holbuki u uxlab yotadi?

 

Hech xayolingizdan o‘tganmi:

Nabiy alayhissalom Isro va Me’roj kechasida payg‘ambarlar bilan qanday uchrashdilar… ular esa olamdan o‘tgan edilar?

Bu sirning barchasi o‘sha ajoyib maxluqda, ya’ni ruha.

 

Doktor Mustafo Mahmud aytadi:

Kecha ulug‘ shayx Muhammad Mutavalliy Sha’roviy rahimahullohning ruh haqidagi ajoyib darsini eshitdim…

Bu – faqat Alloh bilgan ilohiy sir, u bunday deydi:

Ayrimlar savol beradi:

Qanday qilib Payg‘ambar Muhammad alayhissalom Baytul-Maqdisda barcha payg‘ambarlar bilan uchrashdilar, holbuki ular vafot etgan edilar?


Javob juda oddiy:

Bu – Allohning qudrati!

Chegarasi yo‘q, idrok qilib bo‘lmas qudrat.

Qanday qilib bedor holdagi ruhimiz bilan tushdagi ruhimiz farq qilsa…

Uyquda ko‘zlarimiz yopiq bo‘ladi, lekin biz to‘liq bir olamni yashaymiz!

Ko‘ramiz, eshitamiz, quvonamiz, qo‘rqamiz, og‘riq sezamiz, ba’zan qo‘rqib uyg‘onib:

Alhamdulillah… bu faqat tush ekan! deymiz.

Ba’zan esa chiroyli tushdan tabassum bilan uyg‘onib, uning xotirjamligi butun kun davomida biz bilan qoladi.

Ruhlarimiz chiqib ketadi, sayr qiladi…

Haqiqatda tanimagan insonlar bilan uchrashadi, bedor holda his qilmaydigan olamlarga kiradi.

Barzaxdagi ruhlarimiz… va Qiyomatdachi?

Ruhlarimiz barzax olamida ham boshqacha bo‘ladi,

Qiyomat kuni esa… Eng yuksak darajalarga ko‘tariladi,

ko‘z ko‘rmagan, quloq eshitmagan, inson qalbiga ham kelmagan narsalarni ko‘radi.

Bu – Allohning qudrati, u bilan habibimiz Mustafo alayhissalom payg‘ambarlarni tushda emas, hushyor holda ko‘rdilar.

Meni doim taassurotga soladigan ibora bor: biror kishi vafot etganda muazzin: “Falonchi falon o‘g‘li Allohning rahmatiga ko‘chdi” deydi.

Qanday taskinli so‘z… U o‘lmadi… balki ko‘chdi!

Allohning rahmatiga, mehriga, mutlaq adolatiga ko‘chdi.

Foniy tanaga mahbus bo‘lgan ruhi endi boshqa olamga yo‘l oldi, bizning dunyomizga hech o‘xshamaydigan olamga.


Ruh o‘lmaydi… balki qaytadi.

Ruh yo‘q bo‘lmaydi, azizlar…balki ko‘chadi, yuksaladi, ko‘tariladi, o‘zining asl vataniga qaytadi.

Bu yer hech qachon bizning doimiy maskanimiz bo‘lmagan, bu – foniy dunyo, boqiy emas, dam olish uchun emas, imtihon uchun yaratilgan yer.

Alloh taolo aytadi: “O‘limni ham, hayotni ham yaratgan – sizlarning qaysingiz yaxshiroq amal qilishingizni sinash uchun”.

 

Duo: Yo Alloh! Ruhlarimizni yengil, xotirjam va pok qil, Seni rozi qilgan holda, imon va ofiyat bilan Senga ko‘tarilishini nasib et.

 

Homidjon qori ISHMATBЕKOV

Maqolalar