❓Qurbonlik qilish kimlarga vojib?
? Javob: Bu erda
❓Vaqtidan avval so'yilgan jonliqning puli ehson qilinsa ham qurbonlikka o'tadimi?
? Javob: Bu erda
❓ Qurbonlik qilmoqchi bo'lgan odam soch va tirnog'ini olmasligi kerakmi?
? Javob: Bu erda
❓ Qurbonlikning vaqti
? Javob: Bu erda
❓ Hayvon so'yganda uni og'iz bilan puflab shishirish joizmi?
? Javob: Bu erda
❓ Zakot bergan inson qurbonlikda qo'y so'ydirishi ham kerakmi?
? Javob: Bu erda
❓ Qurbonlik qilayotgan kishini agarda biror kimdan qarzi bo'lsa, qurbonligi o'tmaydimi?
? Javob: Bu erda
❓ Pichilgan qo'yni aqiqa va qurbonlik uchun so'ysa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda
❓ Aqiqa yoki qurbonlik? Qay birini birinchi qilishim kerak?
? Javob: Bu erda
❓ Qurbonlik qilinadigan hayvon necha yosh bo'lishi kerak?
? Javob: Bu erda
❓ Qurbonlikka so'yiladigan hayvonning shoxini ahamiyati bormi?
? Javob: Bu erda
❓ Qurbonlikka yig'ilgan pulni ehson qilsa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda
❓Ehson uchun olingan jonliqni qurbonlikka so'ysa bo'ladimi?
❓Qurbonlik go'shtini yarmini o'zimizga olib qolsak bo'ladimi?
? Javob: Bu erda
❓Hayvonni so'ygandan keyin go'shtning kilosiga hisoblab bersa, qurbonlikka o'tadimi?
? Javob: Bu erda
❓Qurbonlik go'shtini sotish mumkin emasmi?
? Javob: Bu erda
❓Qurbonlik qilishga mablag'imiz bor, lekin pul ko'rinishida emas.
? Javob: Bu erda
❓Qurbonlik qilishni niyat qilgan kishi tirnoq va sochlarini olmasligi kerakmi?
? Javob: Bu erda
❓Mablag'im nisob miqdoriga etmagan. Qurbonlik qilish uchun pul yig'ib qo'ygan edim. Lekim amakimning oilasidagilar kasal va qarzlari bor. Shunga pulni ularga bersam bo'ladimi? Bunda qay birida savob ko'proq? Qurbonlik qilishimmi yoki amakimga berishimmi?
? Javob: Bu erda
❓Bir necha kishi bitta qo'y so'yishi mumkinmi?
? Javob: Bu erda
❓Qurbonlik qilishni vojib qiladigan boylikning miqdori qanday hisoblanadi?
? Javob: Bu erda
❓Qulog'i belgi uchun kesilgan sog'lom qo'yni qurbonlik qilish mumkinmi?
? Javob: Bu erda
❓Hayvon sotib olinganidan so'ng kasal bo'lib qolsa uni qurbonlik qilsa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda
❓Qurbonlik go'shtidan o'zga din vakillariga ham berish mumkinmi?
? Javob: Bu erda
❓Namoz o'qimasa qurbon hayitida qilgan qurbonligi qabul bo'ladimi?
? Javob: Bu erda
❓"O'g'il ko'rsam ikkita qo'y so'yaman" deyilsa, nazr hisoblanadimi?
? Javob: Bu erda
❓Aqiqa yoki qurbonlik qo'yining go'shtini tarozuga tortib olsa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda
❓Ikkita farzandga bitta aqiqa qilsa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda
❓1. Ikki-uch kishi pul tashlashib, qurbonlik uchun bitta qo'chqor so'ysak bo'ladimi?
❓2. Qurbonlikni yarmini tarqatib, yarmini o'zimizga olsakchi, bu ham joizmi?
? Javob: Bu erda
❓Payg'ambarimiz Muhammad sallallohu alayhi va sallamga atab qurbonlik uchun qo'y so'yish mumkinmi?
? Javob: Bu erda
❓Aqiqa va Hayitning qurbonligini bitta qilsa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda
❓1 ta qoramolni qurbonlik singari 3-4 nafar farzand nomidan aqiqa deb so'ysa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda
❓Zakot bergan inson qurbonlikda qo'y so'ydirishi ham kerakmi?
? Javob: Bu erda
❓Badanida qo'tiri bor jonliqni qurbonlik uchun so'yish mumkinmi?
? Javob: Bu erda
❓Tuya va sigirga bir kishi qurbonlik, yana biri nazr, yana biri aqiqa, yana biri nafl niyatida qo'shilsa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda
❓Qulog'i yoki dumiga nuqson etgan hayvonni qurbonlik uchun so'yish mumkinmi?
? Javob: Bu erda
❓Tishi to'kilib ketgan hayvonni qurbonlik qilish joizmi?
? Javob: Bu erda
❓Badanida qo'tiri bor jonliqni qurbonlik uchun so'yish mumkinmi?
? Javob: Bu erda
❓Qurbonlikni vaqti haqida tushuncha bersangiz?
? Javob: Bu erda
❓Qurbonlik qilgandan keyin qandaydir namoz o'qiladimi?
? Javob: Bu erda
❓Qaysi kunda qurbonlik qilish afzal?
? Javob: Bu erda
❓Musofirga qurbonlik qilish vojibmi?
? Javob: Bu erda
❓Qurbonlikda elektr yoki narkozdan foydalanish mumkinmi?
? Javob: Bu erda
❓Qurbonlik qilinadigan hayvonning xizmatidan foydalanish joizmi?
? Javob: Bu erda
❓Qassobga qurbonlik go'shtidan yoki terisini ish haqi qilib berish joizmi?
? Javob: Bu erda
❓Ayol kishi o'z qurbonligini o'zi so'ysa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda
❓Qurbonlikda "Bismillah" desa ham o'tadimi?
? Javob: Bu erda
❓Qurbonlik uchun sotib olingan hayvonga keyinchalik sherik bo'lish mumkinmi?
? Javob: Bu erda
❓Qurbonlik go'shtidan boylarga bersa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda
❓Vaqtida qilinmagan qurbonlikning hukmi qanday bo'ladi?
? Javob: Bu erda
❓Ikki yoshga kirmagan sigirni qurbonlik qilish joizmi?
? Javob: Bu erda
❓Harom moldan qurbonlik qilinadimi?
? Javob: Bu erda
❓Birovning nomidan qurbonlik qilsa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda
❓Beparvolik qilib qurbonlik qilmagan kishi nima qiladi?
? Javob: Bu erda
❓Shoxli hayvonlarni yoshligidan shoxini kuydirib qo'yilgan bo'lsa, qurbonlikka yaraydimi?
? Javob: Bu erda
❓Homilador hayvon qurbonlikka yaraydimi?
? Javob: Bu erda
❓Qurbonlik shartlari va odoblari
? Javob: Bu erda
❓O'tganlarni nomidan qurbonlik qilinadimi?
? Javob: Bu erda
❓Erkak yoki urg'ochi hayvonlardan qaysi birini qurbonlik qilish afzal?
? Javob: Bu erda
❓Qurbonlik qilishdan avval taomlanmaslik
? Javob: Bu erda
❓Vakillik yo'li bilan qurbonlik qilsa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda
O'zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo hay'ati.
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Payg‘ambarimiz sallallohu alayhi vasallamning davrlarida barcha musulmonlar o‘zlari bilmagan masalalarni Rasulullohdan so‘raganlar. Sahobai kiromlar davrida olim sahobalardan yosh sahobalar ta’lim olishdi. Shu zaylda, shar’iy ilmlarda ma’lum darajaga yetmagan kishilar muayyan ulamolarning yo‘llarini tutishlari an’anaga aylanib, fiqhiy mazhablar ko‘payib bordi. Chunki, Alloh taolo O‘zining kalomida bunday degan: “Bas, agar bilmaydigan bo‘lsangiz, zikr ahlidan so‘rangiz!” (Anbiyo surasi, 7-oyat).
Ammo vaqt o‘tishi bilan ular orasidan to‘rt yirik mazhab: hanafiylik, molikiylik, shofeiylik va hanbaliylik ajralib chiqdi va ularning mazhablari musulmonlar ommasi tomonidan “fiqhiy mazhablar” deb e’tirof etildi.
Mazkur to‘rt mazhabning to‘g‘riligi va haq ekanligi haqida barcha musulmon ummati ijmo (ittifoq) qilganlar. Dalil sifatida quyidagi olimlarning so‘zlarini keltiramiz:
Alloma Ibn Rajab rahmatullohi alayh o‘zlarining “To‘rt mazhabdan boshqaga ergashganga raddiya” nomli kitobida bunday degan: “Alloh taolo shariatni saqlash va dinni muhofaza qilish uchun o‘z hikmati bilan odamlar ichidan to‘rt zabardast imomlarni chiqarib berdi. Ularning ilmu ma’rifatda yuqori martabaga erishganlarini va chiqargan fatvo va hukmlari haqiqatga o‘ta yaqinligini barcha ulamolar bir ovozdan e’tirof qilganlar. Barcha hukmlar o‘shalar orqali chiqariladigan bo‘ldi”.
Imom Badriddin Zarkashiy “Bahrul muhit” kitobida shunday yozadi: “Musulmonlarning e’tirof qilingan to‘rt mazhabi haqdir va undan boshqasiga amal qilish joiz emas”.
Imom Ali ibn Abdulloh Samhudiy o‘zlarining “Iqdul farid fi ahkomit-taqlid” nomli asarlarida bunday deganlar: “Bilingki, ushbu to‘rt mazhabdan birini ushlashda katta foyda bor. Undan yuz o‘girishda esa, katta muammo va ixtiloflar bor”.
Imom Samhudiy so‘zlarini davomida bunday deydi: “Bir mazhabda yurishda Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam marhamat qilgan quyidagi hadisga amal qilish bor:
“Agar ixtilofni ko‘rsangiz, o‘zingizga ko‘pchilik tomonini lozim tuting” (Imom Ibn Moja rivoyati).
Demak, mazhabga ergashish katta jamoaga ergashish hisoblanadi”.
Mashhur alloma Abdulhay Laknaviy hazratlari “Majmuatul fatovo” kitoblarida Shoh Valiyulloh Dehlaviyning quyidagi so‘zlarini keltirganlar: “Hindiston va Movarounnahr yurtlarida shofeiylarni ham, hanbaliylarni ham, molikiylarni ham mazhabi tarqalmagan, boshqa mazhab kitoblari ham yetib kelmagan. Shuning uchun ushbu diyorlarda yashovchi, ijtihod darajasiga yetmagan kishilarga Abu Hanifa mazhabiga ergashish vojib bo‘ladi. Makkada va Madinada yashovchi kimsalarga unday emas. Chunki u yerda barcha mazhablarni topish imkoniyati bor”.
Yuqoridagi yetuk ulamolarning bu mavzudagi fatvo va xulosalarini ko‘plab keltirish mumkin. Bundan bizning yurtimizda faqatgina Imomi A’zam Abu Hanifa rahmatullohi alayhning mazhabiga amal qilish lozim ekani ma’lum bo‘lmoqda. Allohga hamdlar bo‘lsinki, bir necha asrlardan beri ota-bobolarimiz mazkur mazhabga og‘ishmay amal qilib kelmoqdalar.
Ming afsuslar bo‘lsinki, mana shunday yetuk olimlar bir mazhabni mahkam ushlab, to‘g‘riligini e’tirof qilib turgan bir paytda ba’zi yurtdoshlarimiz o‘zlari ilmiy ko‘nikma hosil qilmagan bo‘lsalarda: “Men Qur’on va hadisdan o‘zim hukm olaman” deb, da’vo qilib, turli ixtiloflarni keltirib chiqarmoqdalar.
Mashhur ulamolarimizdan Doktor Muhammad Said Ramazon Butiy rahimahulloh “Mazhabsizlik Islom shariatiga tahdid soluvchi eng xatarli bid’atdir” nomli kitobida hozirgi mazhabsizlarning voqeligini izohlab bunday deganlar: “Shubhasiz ular (ya’ni, mazhabsizlar)ning hammalari bevosita Qur’on va sunnatdan hukm olishni da’vo qiladilar. Ular o‘zini huddi sanad, dalillar va roviylarning bilimdoni va tadqiqotchisidek tutsada, aslida biz ana shu odamlarning orasida butunlay savodsizlarining ko‘p guvohi bo‘ldik”.
Demak, musulmonlarning birligi, ibodatlarning mukammalligi, jamiyatning tinchligi uchun yurtimiz musulmonlari Imomi A’zam rahmatullohi alayhning mazhablariga ergashishlari lozim va lobud.
Abdulatif Otajanov,
Yangiqo‘rg‘on tumani “At-Termiziy” jome masjidi imom-xatibi.