Mo'min kishi jannatning ham, do'zaxning ham haq ekanligiga ishonishi kerak. Oyati karimalarda ham jannatlar vasf qilingan. Misol uchun:
«Albatta, imon keltirgan va ezgu ishlarni qilgan zotlar uchun Firdavs bog'lari manzil bo'lur» (Kahf surasi, 107-oyat).
Shuningdek, Al-Haqqo surasining 21–22-oyatlarida:
«Bas, u qoniqarli maishatda, oliy jannatda...», deb marhamat qilingan. Demak, Alloh taolo mo'min, muxlis bandalariga oliy jannatlarni tayyorlab qo'ygan.
Hadisi shariflarda ham jannatlarning darajalari bayon etilgan. Rivoyat qilinishicha, Rasululloh sollallohu alayhi va sallamdan jannat daraxtlari haqida so'rashdi. U zot: “Jannat daraxtlarining barglari to'kilmaydi, shoxlari qurimaydi, g'ovlab ham ketmaydi”, dedilar.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda Nabiy sollallohu alayhi va sallam marhmat qildilar:
«Jannatda shunday daraxt borki, ulovdagi kishi uning bir yaprog'i soyasida yuz yil yursa ham tugamaydi”, dedilar va: “Agar xohlasangiz: “..yoyiq soya (osti)da,” oyatini tilovat qiling” dedilar» (Imom Dorimiy rivoyati).
Jannatdagi eng ulkan daraxt nomi “Tubo” bo'lib, asli durdan, o'rtasi yoqutdan, eng yuqorisi tilladandir. Shoxlari zabarjaddan, yaproqlari shoyidan bo'ilb, uning mingta shoxi bor. Eng uzun shoxi Arshning shiftiga yopishib turadi, eng kaltasi esa dunyo osmoniga tegib turadi.
Jannatning xonasi ham, gumbazi ham yo'q. Lekin unda solib turuvchi daraxt shoxlari bor. Unda shunday mevalar borki, ularning ta'mini dunyoda topish qiyin. Ular xuddi quyoshga o'xshaydi. Quyosh osmonda tanho bo'lsa-da, lekin uning ziyosi butun er yuzini nurafshon qiladi.
Ibn Abbos roziyallohu anhumo aytadi: «Jannatning sakkizta eshigi bor. U eshiklar tillodan bo'lib, gavharlar qadalgandir. Avvalgi eshikda “Laa ilaha illallohu Muhammadur Rasululloh”, deb yozilgan bo'lib, u payg'ambarlar, shahidlar, saxiylarning eshigidir. Ikkinchisi namozlari va tahoratlarini komil qilguvchi namozxonlarning eshigi, uchinchisi mollari zakotini berguvchilarning eshigidir. To'rtinchisi ro'zadorlar, beshinchisi amri ma'ruf va nahiy munkar qilguvchilar kiradigan eshik, oltinchisi haj va umra qilguvchilarning eshigidir. Yettinchisidan mujohidlar, sakkizinchisidan ko'zlarini haromdan tiyguvchilar hamda silai rahm va ota-onalariga ezgulik qilish kabi solih amallar qilguvchilar kirishadi».
"Musulmon uchun 30 va'z" kitobidan
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Alloh taolo bunday marhamat qiladi:
﴿إِنَّ اللَّهَ ومَلَئِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ﴾
"Alloh va Uning farishtalari Nabiyga salavot ayturlar" (Ahzob surasi, 56-oyat).
Bu oyati karimadagi إِنَّ (inna) lafzi ta’kid uchun kelgan. Undan keyingi fe’l esa hozirgi va kelasi zamonni bildirib, doimiylikni anglatadi, ya’ni Alloh taolo va Uning farishtalari Nabiy sollallohu alayhi vasallamga har doim salavotu salom aytib turadilar.
"Ruhul-bayon" kitobining muallifi bu oyat tafsirida bunday yozadilar: "Alloh taoloning u zoti sharifga durud yuborishidan ko‘zlangan ma’no – u zotga "Maqomi mahmud"ni ato etishidir. Farishtalarining durud yuborishidan maqsad esa u zotning darajalari va martabalarini baland bo‘lishini so‘rab duo qilishlaridir. Mo‘minlarning durud yuborishlaridagi ma’no u zoti sharifning go‘zal xulqlarini yod etib, u zoti sharifni ta’riflash uchundir".
Bu oyatlar Nabiy sollallohu alayhi vasallamning Alloh taologa qanchalik mahbub ekanliklarining belgisidir. Modomiki Alloh taolo u zotni shu darajada sevar ekan, biz mo‘minlarda ham u zotning muhabbati bo‘lmog‘i lozim.
Shayx Zulfiqor Ahmad Naqshbandiyning
"Ishqi Rasul" kitobidan Nodirjon Odinayev tarjimasi